Verslag Spoorwandelreis Dresden / Sächsische Schweiz

September is een mooie maand voor wandelingen. Het weer is vaak nog fijn, niet te heet, niet te koud. Toen SNE deze wandelreis aankondigde was de beslissing snel genomen. De omgeving van Dresden is prachtig. Langs de Elbe, oude stadjes, prachtige natuur, en… heel wat interessante spoorbedrijfjes. De laatste keer dat we er waren, was in 1989. Er bleek veel veranderd, veel gebleven, veel gebeurd.

Vrijdag 11 september. Op eigen gelegenheid naar Utrecht waar we instapten bij de groep in ICE 225 van 9.02 uur die ons tot Frankfurt Flughafen bracht. Daar een overstap op ICE 1651 naar Dresden waar we zonder noemenswaardige vertraging aankwamen. Wegens werkzaamheden konden we niet via Hannover en Berlijn. Ons hotel lag tegenover het fraai opgeknapte majestueuze station. We gebruikten er gezamenlijk de avondmaaltijd en zijn ’s avonds nog even de stad in gelopen.

De volgende ochtend, met onze OV-weekkaart (erg handig, veel gebruikt!) per tram de stad in, de binnenstad bekeken met de Frauenkirche, de ingestorte Carola Brücke (niets van terug te vinden op wat afgezaagde tramrails na) en ’s middags per tram naar het Strassenbahnmuseum. We werden er uitvoerig rondgeleid en na enige tijd begon onze rondrit door Dresden met een historisch Gotha-tramstel.

Daar werden we verrast door Ursula, kennis nog uit de DDR-tijd, die vroeger bij de Verkehrsbetriebe werkte en daar nog veel mensen kent. De mare dat er een groep spoorfans uit Nederland was, was rondgegaan.

Zondagochtend met onze OV-kaart met bus 66 naar Gittersee, even buiten Dresden. Daar rijdt op een restant van wat ooit de Sächsische Semmeringbahn werd genoemd, vanwege de steile hellingen, de Windbergbahn. In hun mooiste museumrijtuig, een ‘Aussichtwagen’, compleet met werkende gasverlichting, maakten we een ritje de helling af en op. Onze begeleider vertelde honderduit over de boeiende geschiedenis van dit opmerkelijke lijntje.

Een deel van het tracé naar Possendorf is opgebroken. Dat pad zou onze eerste mooie wandeling worden (8,9 km.), voor ons beschreven door de mensen van de Windbergbahn. Per bus weer naar Dresden.

Die avond zijn we, Yolande en Erik, naar een prachtige (tevoren gereserveerde) avond in de beroemde Semper Oper geweest. Anderen uit de reisgroep hebben soms andere concerten of theatervoorstellingen bezocht in deze cultuurstad.

Maandag was een ‘vrij te besteden dag’. Medereizigers bezochten diverse (smal)spoor bedrijven en bedrijfjes in de omgeving. Wij gingen met de S-Bahn naar Meissen. Een historische stad, beroemd vanwege het porselein en een indrukwekkende burcht. Meissen is vroeger een knooppunt geweest van drie spoorwijdten: het Saksische smalspoor (750 mm, het Wilsdruffer Netz), uiteraard normaalspoor, en een stadstram (meterspoor) met rolbokvervoer naar de vele bedrijfjes in de stad. Het rolbokvervoer (met een electrisch locje, via het stadstramnet) werd in 1968 opgeheven, maar op een binnenpleintje van een voormalige fabriek vonden we nog wat rails en een wissel. Dat lag er na 58 jaar nog steeds. Er is een trammuseumpje met een oud tramlocomotiefje, maar dat was helaas niet toegankelijk wegens de staat waarin het gebouwtje verkeert.

Na ook hier 7-8 km gelopen te hebben, reden we met de S-bahn terug richting Dresden. Ons plan was in Coswig uit te stappen en daar de tram verder de stad in te nemen. Helaas. De trein sloeg Coswig over. Toen maar blijven zitten tot Bad Schandau. Een mooie rit langs de Elbe. Met het veerbootje over en wat gegeten in het stadje. De terugvaart (het station ligt aan de andere kant van de Elbe) was prachtig, met de avondschemering boven de Elbe.

Dinsdag zou een uitdaging worden. Met de S-Bahn dit keer tot ‘Stadt Wehlen’, pontje over en dan lopen naar de ‘Bastei’. Deze plek, met een romantische stenen brug uit 1850, bleek ook per bus bereikbaar. Veel dagjesmensen dus, maar ook veel wandelaars in dit mooie wandelgebied. De klim omhoog, via een soort ‘trappen-pad’ door het bos was prachtig, maar behoorlijk inspannend. De afdaling naar Rathen ging via eindeloze trappen, met prachtige vergezichten.

De lunch gebruikten we bij de Eisenbahnwelt in Rathen, op de linkeroever van de Elbe.

Voor de middag stond de vesting Königstein op het programma. Omdat de knieën wat op begonnen te spelen zijn we niet lopend omhoog gegaan, maar met een kitscherig dubbeldek-busje. De vergezichten waren er niet minder om. Verscheidene groepsleden hebben die beklimming wel aangedurfd. Chapeau!

Woensdag stond de Kirnitzschtalbahn op het programma. Een 128 jaar oud klassiek (meterspoor) tramlijntje dat vanuit Bad Schandau langs het riviertje bergop gaat. Voor ons was er een museumstel dat zelf al bijna 100 jaar oud was. Uitvoerig bezoek aan de remise, halverwege de berg. Een bijzonder lijntje!

De planning was om vanaf het eindpunt bij de Lichtenhainer Wasserfall, na een maaltijd daar, de bergen over via prachtige paden naar de Elbe te lopen bij Schmilka. Helaas werd er zware regen en onweer voorspeld, die het plan verijdelden. Dus reden we op een gegeven moment weer, door de zware regen, met ‘ons’ trammetje terug naar Bad Schandau. De rest van de week was het eigenlijk prima weer…

We reden vanuit Bad Schandau met de S-Bahn terug naar Dresden, om iets meer van de stad te zien. Ik, Erik, ben in Heidenau uitgestapt en ben een ritje naar Altenburg v.v. meegeweest. Deze Müglitztalbahn was ooit een smalspoorlijntje, vandaar ook de kronkelige rit, maar is in de jaren 1930 al omgespoord naar normaalspoor vanwege het vele goederenvervoer. Nog steeds een erg mooi ritje.

Donderdag was weer een ‘vrij te besteden dag’. Veel groepsleden gingen de vele smalspoorlijntjes in de buurt verkennen, o.a. Zittau – Oybin (Jonsdorf), Radeberg – Radeburg, Freital – Kipsdorf, of het oude spoorviaduct bij Königsbrück. Wij besteedden de dag met onze vrienden, in de fraaie binnenstad, de Parkeisenbahn, de Standseilbahn en de Schwebebahn.

Vrijdag, de voorlaatste dag, reisden we weer met de ondertussen bekende S-Bahn naar Bad Schandau waar een bus voor ons klaar stond die ons naar een van de minder bekende museumspoortjes daar in de buurt zou brengen, de Schwarzbachbahn, ook 750 mm spoorbreedte (de Saksische standaard). Deze museumlijn is pas ná de Wende ontstaan. Van het oorspronkelijke traject dat in 1951 was opgebroken, is een deel al herlegd. Omdat de beroemde Saksische IV K stoomloc voor het stoomfeest naar Radebeul was, werd onze trein getrokken door een oer-DDR diesellocje.

Ook hier was er weer een mooi verzorgde lunch die ons aansterkte voor de aansluitende wandeling over het voormalige tracé naar Gossdorf-Kohlmühle. Een prachtige wandeling van ruim 6 km onder begeleiding van een van de verenigingsleden, over oude bruggen en door twee tunnels. Het tracé en het station is al in eigendom van de vereniging, maar het hele spoor herleggen zal nog wel een aantal jaren duren. Een heel sympathieke club daar.

Omdat er wegens onderhoud geen reguliere DB-treinen reden vanuit Gossdorf-Kohlmühle naar Bad Schandau en onze bus niet bij het station kon komen, liepen we nog enkele kilometers door naar Porschdorf. Daar stond onze bus weer klaar. Met de S-Bahn nog één keer terug naar Dresden. Die avond was ons ‘afscheidsdiner’ in restaurant ‘1900’ in het centrum, aan de Neumarkt. Het restaurant blonk niet door attente bediening uit, maar had wél een midden in de zaak opgestelde gele tramwagen met de bijnaam ‘Helene’. Deze stond vroeger in de tuin van het rond 1995 opgeheven iconische restaurant ‘Linie Sechs’, waar alles om ‘tram’ draaide. Dresden had tot ruim een eeuw terug twee trambedrijven; de rode en de gele. Later werden deze samengevoegd.

Zaterdag 19 september was het tijd voor het afscheid van deze, voor zowel wandelaars als trein-fans bijzondere stad met z’n mooie omgeving. De IC naar Rostock bracht ons naar Berlijn Flughafen. Daar stapten we over naar het Hbf. waar de bekende ICE ons richting Amsterdam bracht. Wij stapten uit in Hilversum en kwamen na nog één overstapje en 2 km lopen thuis. Moe maar voldaan zoals dat heet. Het was een bijzondere reis. Ontzettend veel gezien, veel gewandeld op prachtige plekken. Met grote dank aan onze ‘SNE reisleider’ Frank Hoogenboom, die dit heel goed voorbereid had.

Yolande Tak en Erik den Braber

Kopfoto: de wandelaars naderen een van twee tunnels in de Schwarzbachbahn, 18 september 2026. Foto Erik den Braber