Svensk Järnvägsatlas

Beschrijving

Een belangrijk hulpmiddel bij het digitaliseren van inmiddels verdwenen spoorlijnen zijn de Historische kaarten van het Kadaster, die gratis kunnen
worden gedownload van lantmateriet.se. Deze kaarten werden opgesteld op basis van luchtfoto’s uit de jaren 1935-78 en besloegen het hele land
met uitzondering van de binnenste delen van Norrland. De kaart is een registerkaart die eigendommen, registeraanduidingen, woongebouwen,
percelen en tuinen, landbouwgebieden, archeologische vindplaatsen en een groot aantal plaatsnamen weergeeft. De schaal was 1:10.000, met
uitzondering van het binnenland van Norrland, waar de schaal 1:20.000 was. De gedrukte kaarten besloegen een gebied van 5 x 5 km (of 10 x 10 km
in delen van Norrland).
——–
Vorig jaar verscheen deze Zweedse spoorwegatlas bij de uitgever Trafik-Nostalgiska Förlaget. De ondertitel betekent “huidige en historische spoorlijnen weergegeven tegen de achtergrond van de huidige geografie en wegen”.
Deze atlas bestaat uit vier delen:
1. Netkaarten met infrastructuur en beveiliging, situatie 2025
2. Kaarten met openingsdatums, oorspronkelijke spoorwegmaatschappij en eventueel sluitingsdatum
3. Topografische kaarten met alle spoorlijnen en geografische ondergrond waarin opgenomen wegen met nummers en water (rivieren, meren), de atlas.
4. Register van plaatsnamen bij de atlas (deel 3).
In het eerste deel zijn 8 netkaarten opgenomen met de spoorlijnen in 2025 plus een overzichtskaart. Deze kaarten hebben geen ondergrond. De kaarten bevatten veel informatie:
• De kleur van de lijnen geeft het beveiligingssysteem aan.
• Op basis van het lijntype kan het aantal sporen per traject worden vastgesteld. Enkelsporige trajecten hebben één lijn, dubbelsporige trajecten twee lijnen. Tevens is d.m.v. een dwarsstreepje te zien of de lijn is geëlektrificeerd.
• De vorm van de punten op de kaart, bijvoorbeeld een open rondje, geeft het type depot of station aan. Daarbij worden maar liefst twaalf typen onderscheiden.
Deze kaarten zijn als enige kaarten in deze atlas liggend weergegeven d.w.z. het noorden ligt aan de linkerzijde van het blad..
In het tweede deel zijn 11 kaarten met openstellingsdatum, eventuele sluitingsdatum en een afkorting van de eerste spoorwegmaatschappijen. Van sommige gebieden zijn detailkaarten ingevoegd. Alle spoorlijnen zijn opgenomen. Deze kaarten zijn staand weergegeven, d.w.z. met het noorden aan de bovenkant van het blad. Er is een beperkte ondergrond met alleen water. Ook nu is er een overzichtskaart. Er is onderscheid tussen normaalspoor en smalspoor gemaakt. Na deze kaart zijn 4 bladzijden opgenomen met afkortingen van spoorwegmaatschappijen. Het was wel nuttig geweest als in dit overzicht de jaren van bestaan waren opgenomen, maar die informatie is al eerder gepubliceerd.
Het derde deel bevat de “echte” kaarten, d.w.z. de spoorlijnen met topografische ondergronden, zoals u gewend bent van Duitse of Franse spoorwegatlassen. Er zijn 41 kaarten plus 10 bladzijden met detailkaarten. Alle spoorlijnen zijn opgenomen: rode lijnen zijn in exploitatie, zwarte lijnen niet meer. Museumlijnen worden in het blauw aangegeven.
Er staan geen foto’s in deze atlas, wel zijn enkele nadrukken uit oude topografische kaarten opgenomen.

Bron: NVBS Actueel mei 2026