DB-serie 216 bij NS

Beschrijving

De uitgever schrijft: “De extra locomotieven van de Deutsche Bundesbahn werden samen met twee exemplaren van de buurlandtreinen Bremen Hbf – Groningen ingezet in de goederendienst. Op drukke momenten waren er in Delfzijl zelfs drie tegelijk aan het werk. Daarnaast trokken de robuuste 216’s ook reizigerstreinen, bestaande uit Plan E-rijtuigen die in de winter verwarmd werden door een energiewagen. Later reden ze ook de zware Drentse olietreinen. De serie was vooral actief in Noordoost-Nederland, maar kwam ook tot Utrecht Lunetten. In 1985 werd hun inzet in Nederland beëindigd. De Duitse locomotieven lieten een blijvende indruk achter bij de machinisten uit Groningen, Leeuwarden en Zwolle, die speciaal werden opgeleid om met deze machines te rijden. De comfortabele cabines, het lage geluidsniveau en het indrukwekkende vermogen van 1.900 pk maakte de locomotieven bijzoder geliefd. Wim Hoekema en Martin van Oostrom beschrijven aan de hand van vele, originele Duitse en Nederlandse bronnen de geschiedenis van de Duitse serie 216 in Nederland.”
———
Ondanks een oliecrisis in 1979 begon bij NS het reizigers- en goederenverkeer in de jaren tachtig aan te trekken. Weliswaar had NS nieuw materieel besteld, maar dat was nog niet geleverd. NS was hierdoor gedwongen oud materieel tijdelijk langer in dienst te houden. Tot genoegen van veel spoorweg-liefhebbers, maar niet van de reizigers! Voor het goederen-vervoer was NS vooral afhankelijk van oude diesellocomotieven serie 2200 en 2400 uit de jaren 1954-1957. Die begonnen defecten te vertonen. Daarom werden een aantal terzijde staande 2400’en tijdelijk gereactiveerd. Maar dat was niet genoeg. Om het tekort aan locomotieven in het goederenvervoer op te vangen werden van de Deutsche Bundesbahn (DB) diesel-hydraulische locomotieven van de serie (Baureihe) 216 gehuurd. Met 1900 pk konden ze makkelijk twee of soms drie Nederlandse diesellocs vervangen. Uiteindelijk betrof het maximaal 8 stuks, maar de locs werden regelmatig uitgewisseld met het depot Oldenburg.

Auteurs Wim Hoekema en Martin van Oostrom beschrijven in dit boek “DB-serie 216 bij NS” het gebruik door de NS in de periode 1979-1985. Wim Hoekema is oud NS’er en hij schrijft veel over het spoor in de praktijk. Martin van Oostrom heeft veel boeken op zijn naam staan over Nederlandse diesellocs bij de uitgever van dit nieuwe boek.

Het is een mooi boek geworden met veel kleurenfoto’s en een gedetailleerde tekst. In zeven hoofdstukken behandelt het boek o.a. het goederenvervoer in Noord- en Oost-Nederland in de jaren tachtig, de inzet van de serie DB 216, het rijden met dit loctype en de locomotieven van de DB V 160-familie. Om mee te beginnen is er een kort nostalgisch hoofdstuk over de bescheiden buurlanddienst Groningen-Leer-Bremen. Achterin het boek staat bovendien een lijst met de circa 65 (!) ingezette DB locs van deze serie.

Tekstuele beschrijving van inzet en omlopen van materieel in boeken over één materieeltype kan tamelijk saai zijn. In het lange hoofdstuk over dit onderwerp (144 blz.) is gelukkig tussen de tekst door gekozen voor een fotografisch overzicht met veel afwisseling in treinen en omgeving. Zo komt de materie in hapklare brokken. De uitgever heeft daarbij goed gebruik gemaakt van het grote, liggende formaat (30 x 24 cm). De foto’s worden soms paginabreed weergegeven, maar gaan niet over de vouw. De vele (buurt)goederentreinen en enkele reizigerstreinen komen vaak in hun geheel in beeld. Daarbij is ook voldoende aandacht voor ander materieel en zaken rondom het spoor zoals de klassieke beveiliging, spoorweg-architectuur of het fraaie Groningse landschap. En meestal op dieselbaanvakken, ook al kwamen de locs tot Deventer en Zwolle. De buurtgoederentreinen waren in de jaren ’80 al kort, maar nog wel met de nodige afwisseling in de goederenwagens. Bollenwagens, Geelbanders, laadkistenwagens, noem maar op! Jammer van de kleine letters voor de bijschriften. De foto’s zijn ook een inspiratie voor de Nederlandse modelbouwer. Dankzij de Nederlandse en Europese mobiliteitspolitiek is de buurtgoederentrein nu vrijwel verleden tijd.

De huur van de DB 216 is alweer ruim 40 jaar geleden. Veel spoorweghobbyisten uit de Randstad zullen deze inzet grotendeels hebben gemist. En laten we eerlijk wezen, zo’n DB 216 ook in Türkis/beige is toch een stuk mooier dan een 2400! Voor hen is nu dit boek beschikbaar.

Bron: NVBS Actueel september 2026