Nederlandse Vereniging van Belangstellenden in het Spoor- en tramwegwezen

Afdeling Den Haag

Login

Lidnummer:
Wachtwoord:

Wachtwoord vergeten of eerste login? haal uw wachtwoord op.
Geen lid? Word lid.
Vragen? Mail de helpdesk.

Algemeen



Tram- en busdrukte (HTM-lijnen 12 en 22) op het Markenseplein in Duindorp,
maart 2018; foto Kees Bal.

Voor de pdf van het programma van het tweede halfjaar van 2018 klik hier .

Voor de pdf van het programma voor de eerste helft van 2019 klik hier .

Agenda

Programma

donderdag 27 december 2018, 19.45-22.45

VARIA-avond:
Spoorwegen in Nieuw Zeeland

Ad Jonker

Het is in meerdere opzichten de omgekeerde wereld. Seizoenen omgekeerd, zon op het noorden, klok in onze winter precies twaalf uren vooruit. Maar ondanks dat het aan de andere zijde van onze planeet ligt – ten opzichte van Nederland althans – is er heel veel herkenbaar. Abel Janszoon Tasman liet het na een onfortuinlijke eerste confrontatie met de Maori voor wat het is, de Engelsen hebben zich er wel gevestigd. En bouwden ook de nodige spoorlijnen. In het kort een overzicht van wat er heden ten dage aan personenvervoer per trein in dit land aanwezig is.

Architectuur, railvervoer en nog meer …….. op Scheveningen

Frits Kwakkel

In 1818 stichtte Jacob Pronk een badhuis op Scheveningen. Er kwam een houten gebouwtje dat een ontvangstruimte en vier badkamertjes bevatte, waarin de deftige gasten baden in verwarmd zeewater konden nemen. Daarna werden de kuurders met een koetsje het water ingereden. Een badknecht of badvrouw dompelde de gasten snel even onder. Het badhuis wordt gezien als de start van Scheveningen als badplaats.
Binnen enkele tientallen jaren groeide Scheveningen uit tot een badplaats/kuuroord van internationale allure. Middelpunt werd het Gevers Deynootplein met er om heen luxe hotels, restaurants, cafés, tentoonstellingsgebouwen. Zelfs een kerk … de oude Badhuiskapel. In zee kwam een pier … het Wandelhoofd Wilhelmina.
Goed openbaar vervoer werd steeds belangrijker. De paardentram, een korte periode de accutram, gevolgd door de elektrische tram met bovenleiding. Verder de stoomtram en de trein.

Foto: ±1890, de paardentram komt aan op het Gevers Deynootplein.

Op reis door Zweden en Noorwegen

Rinse Kooiman

Het lijkt mij leuk een impressie te laten zien over mijn reis naar (midden) Zweden en Noorwegen van januari jl. Tijdens deze reis heb ik e.e.a.op foto en film vastgelegd in winterse omstandigheden van zowel staats- als particuliere vervoerders. Daar het spoor in Nederland letterlijk bij één vlokje sneeuw ontregeld is, trekken de Zweden en Noorden zich weinig aan van de soms barre omstandigheden en rijden ongestoord door met hun degelijke locomotieven van de serie RC6 (SJ), Class MZ (# Inlandståg AB) en BM93/BM73 (NSB). Tevens heb ik in Trondheim een bezoek gebracht aan de Gråkallbanen, wat ooit de meest noordelijke tramlijn ter wereld was..


Ja, zo’n reisje langs de Rijn…!

Bert van der Kruk

Eén van de bekendste toeristische attracties in Duitsland is wel het landschappelijk fraaie Rijndal tussen Keulen en Rüdesheim met de vele kastelen en historische dorps- en stadskernen. Maar ook voor de spoorweghobbyïst is dit een geliefd reisdoel om het drukke treinverkeer op de spoorlijnen die op de beide oevers het kronkelige verloop van de rivier volgen, te fotograferen. Naast het regionale en Intercityverkeer gaat dan de belangstelling vooral uit naar het gevarieerde goederenvervoer voor zowel het binnenlandse- alswel het transietvervoer tussen o.a. Italië, Zwitserland, Oostenrijk en de Noordzeehavens, waarbij DB en particuliere vervoerders voor de nodige afwisseling zorgen.
Hoewel er volop keuze is, genieten opnamen met de Rijn op de achtergrond of de imposante tunnelportalen natuurlijk de voorkeur.
Een korte impressie van dit alles wordt u gepresenteerd door Bert van der Kruk

De Rijn ter hoogte van Assmannshausen; 10 mei 2017. Foto: Bert van der Kruk

Staatsspoor revisited

Hans van Lith

Een station is meer dan een plek waar treinen stoppen en vertrekken en forenzen zich naar hun werk haasten of ervan terugkeren. Het is een plaats van herinnering, waar mensen soms na jaren worden herenigd, en waar soms voor altijd afscheid wordt genomen. Waar liefdes beginnen of eindigen. En daartussen werkt het personeel - de rangeerders, de machinisten, de seinhuiswachters - stug door om alles vlot te laten verlopen. Naarmate je langer op een station komt, worden de herinneringen talrijker. Ook als het station teloor gaat blijven die bestaan. Hans van Lith kwam al als jongen op Den Haag Staatsspoor. Hij vergist zich nog wel eens als hij spreekt over Staatsspoor, terwijl hij Den Haag Centraal bedoelt.


maandag 10 december 2018

‘Take the Interurban’

Leo de Jong en René Platjouw

De eerste elektrische trams in de Verenigde Staten reden in 1884 in Cleveland (Ohio). Technische verbeteringen door Frank Sprague in Richmond (Virginia) maakten de tram - of ‘trolley’ in Amerikaans spraakgebruik - een betrouwbaar, comfortabel vervoermiddel voor steden, waarvan de straten toen ongeplaveid waren en nog door paard en wagen werden beheerst. De trolleylijnen werden steeds langer en gingen meer en meer ook het platteland bedienen. Daardoor werden boeren uit hun isolement gehaald en konden zij eenvoudiger hun producten in de stad verkopen. Deze interlokale trams werden interurbans genoemd. Vooral in Ohio, Indiana en California werden ze zeer populair en het netwerk groeide sterk tot circa 1910. De interurbans reden met veel hogere frequenties dan de spoorwegen, waarvan de treinen vaak slechts 1 maal per dag een lijn bedienden. Gemotoriseerd verkeer over de weg was er in 1900 nauwelijks, maar door de opkomst van de auto vanaf 1910 was het snel gedaan met het succes van de interurban. Na de Eerste Wereldoorlog had de auto het op de korte afstanden gewonnen. De modderige wegen werden geasfalteerd en de auto’s werden betaalbaar. Het verval van de interurban duurde ongeveer 20 jaar en de meeste lijnen waren voor 1940 al opgeheven. Alleen de sterkste rond Chicago en in California overleefden de Tweede Wereldoorlog, maar werden door de nieuw aangelegde autowegen en de Amerikaanse liefdesaffaire met de auto in de jaren ’50 de nek omgedraaid. Slechts enkele bedrijven bleven over: o.a. de South Shore lijn naar South Bend en de Philadelphia & Western lijn (nu SEPTA) naar Norristown.
In deze presentatie gaan de sprekers in op de ontwikkelingen, de belangrijkste bedrijven, het materieel en wat rariteiten. We maken een tour door de VS met de Interurban Car, de voorloper van wat we nu light rail noemen.


maandag 26 november 2018

Met de Trans-Mongolië Express van Moskou naar China

Bram Stelling

De presentator neemt ons deze avond mee met de "Trans-Mongolië Expres" van Moskou naar Ulaan Bataar, de hoofdstad van Mongolië. Vervolgens reizen we via dit land naar Binnen-Mongolië, wat een autonome provincie van China is.
Verder bezoeken we nog enkele andere plaatsen in China, waar in elk geval in 2014 nog dagelijks stoomtreinen in gebruik waren. Dit geldt niet voor de vroegere Sovjet-Unie waar uiteraard de moderne spoorwegen de aandacht krijgen. Omdat niet overal waar we willen reizen treinen rijden zullen we ook andere zaken gaan bekijken op vervoersgebied. Ook culturele zaken zullen de aandacht krijgen.

Op 26 maart 2014 rijdt de JS 6368 door een woestijnlandschap bij Sandaoling in het westen van China. Door de winning van steenkool is het landschap hier volkomen verwoest! Foto: Bram Stelling

maandag 12 november 2018

NS-Dieselvijven, 1940-1974

Daan Viergever en Ed Janssen

Op 22 april 1940 vond de presentatie plaats van de DE5. Het plan was deze treinen in te zetten voor een snelle verbinding van het westen naar Noord- en Oost- Nederland. Ook zouden ze op middelgrote trajecten naar het buitenland kunnen rijden. De stellen waren geschikt voor een snelheid tot 160 km/h.
Door het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog en de daarop volgende schaarste aan vloeibare brandstof kwam van al die mooie plannen niets terecht. De door het oorlogsgeweld zwaar beschadigde stellen werden deels hersteld. In totaal zijn veertien stellen weer opgebouwd. Enkele reden nog als exprestreinen naar Groningen en Leeuwarden, maar door de elektrificatie in 1952 kwam daaraan een einde.
Van 1950 tot 1958 kwamen ze goed tot hun recht tussen Nijmegen en Vlissingen en Enschede – Roermond. Na de elektrificatie van de Zeeuwse lijn en door de instroom van de Blauwe Engelen in Oost-Nederland verhuisden de Dieselvijven naar secundaire baanvakken. We zagen ze in Noord-Holland op de lijn naar Enkhuizen, in de Betuwe tussen Dordrecht, Geldermalsen en Arnhem, in de Achterhoek naar Winterswijk en in Overijssel tussen Zwolle en Emmen.
De NVBS kon in 1973 afscheid nemen met een rit naar Groningen. Een jaar later ontfermde sloper Koek in Mijdrecht zich over de stellen. Wat rest zijn nog enkele onderdelen, foto’s, filmpjes en vooral herinneringen. Het Spoorwegmuseum “had al een dieseltrein”.

Amsterdam CS, 8-5-1970. DE5-treinstel 196. Dit is één van de treinstellen, die na de oorlog zijn samengesteld met gebruikmaking van overgebleven bakken van elektrische vijfwagenstellen Mat ’40. Foto: Nico Spilt.

maandag 29 oktober 2018

Sporen in Saksen, deel 1

Peter Doove

De Duitse deelstaat Saksen heeft op het gebied van railvervoer heel wat te bieden. Naast de treindiensten van de vele spoorwegmaatschappijen zijn er grote en kleine trambedrijven en natuurlijk de smalspoorlijnen met stoomtractie. Bovendien is er genoeg te zien voor de bezoekers. In het eerste deel van mijn programma over Saksen gaan we met alle drie deze facetten kennismaken.
We beginnen met een PPT-presentatie. Hierin een overzicht van
railbedrijven of museumbedrijven die een bezoek meer dan waard zijn.
Het tweede deel bestaat uit een aantal films: De Weißeritztalbahn is sinds 2017 weer geheel te berijden. We nemen een retour Freital-Hainsberg naar Kurort Kipsdorf. We nemen een kijkje in Chemnitz met tram, trammuseum en het spoorwegmuseum in Hilbersdorf. In de buurt van Chemnitz is de Drahtseilbahn Augustusburg. De lijn verbindt het station met het indrukwekkende slot Augustusburg boven op de berg.
Van Leipzig zien we een korte impressie. De gemoderniseerde Tatra’s blijven hier tot 2020 rijden. Één weekend per maand stoomt het op de Döllnitzbahn. We reizen achter de karakteristieke IVK locomotieven van Oschatz naar Mügeln en Glossen. Ten slotte gaan we op 60 cm spoor met de Waildeisenbahn Muskau van Weißwasser Teichstraße naar Bad Muskau en Kromlau. Het eerste weekend van de maand rijden er stoomlocomotieven. En dan hebben we al heel wat van Saksen gezien.

Waldeisenbahn Muskau. Brigadelok 99 3317 neemt water te Bad Muskau.
Foto: Peter Doove, 8 augustus 2004

maandag 22 oktober 2018

Railjournaal 2017

Journaalteam Railtheater Amsterdam

In deze 48e versie van het filmische jaaroverzicht van het Railtheater Amsterdam worden ruim 100 nieuwsfeiten bij spoor- en trambedrijven in binnen- en buitenland uit de periode 1 december 2016 t/m 31 december 2017 belicht.
In digitale bewegende beelden met synchroon geluid en live commentaar komen zaken als railjubilea, nieuw materieel, nieuwe/ gewijzigde/ opgeheven lijnen en andere actualiteiten in chronologische volgorde aan de orde. 35% van de projectietijd betreft spoorwegen, de overige 65% diverse trambedrijven. 43% van de beelden is opgenomen in Nederland, de overige 57% betreft railvervoer in 9 andere Europese landen, te weten: België, Bosnië en Herzegovina, Denemarken, Duitsland, Frankrijk, Oostenrijk, Polen, Tsjechië en Zwitserland.
Dit afwisselende programma bevat voor elke railliefhebber wel iets interessants om te bekijken.

De laatste dag van DM90 op Zwolle – Kampen, 9 december 2017

maandag 8 oktober 2018

Railvervoer in Duitsland, 1971/1972

Harry Peters

Tot eind jaren zestig wordt informatie over interessante spoor- en tramonderwerpen uit de Duitse Bondsrepubliek hoofdzakelijk mondeling uitgewisseld, tijdens NVBS-bijeenkomsten of voorstellingen van de verschillende Railtheaters in Nederland. Meestal gebaseerd op ervaringen van vakantiereisjes en dergelijke van medehobbyisten of vrienden.
In Duitsland zien in die tijd verschillende hobbybladen het levenslicht die ook bijzondere uitgaven op de markt brengen zoals de extra uitgave van Eisenbahn Kurier “Die Dampfgeführte Zügen der DB und DR”, waarin alle treinen worden vermeld die, volgens dienstregeling, door een stoomloc getrokken moeten worden. De OV-tijdschriften “Blickpunkt Strassenbahn” en “Der Stadtverkehr” geven veel informatie over de ontwikkelingen bij de trambedrijven van de Bondsrepubliek.
Mijn kameraad Huub van Keulen en ik besluiten met deze informatie iets te gaan doen en op stap te gaan. Soms per trein en soms per auto. Vanavond wil ik u dus in feite een reisverslag tonen. Het betreft geen specifieke uitgediepte onderwerpen, doch u krijgt de resultaten te zien van onze reizen zoals wij die hebben vastgelegd. Als eerste onze treinreis naar de omgeving van Stuttgart en Ulm in Zuid-Duitsland tussen Kerstmis en Oudjaar 1971 en vervolgens een voorjaarsreis door het midden van de Bondsrepubliek in 1972. Wij bezoeken trambedrijven, verschillende spoorlijnen en Bahnbetriebswerken van de DB maar ook diverse “Nicht Bundeseigene Eisenbahnen” (private spoorwegmaatschappijen). Indien de tijd dat toelaat wil ik afsluiten met een kort Haags toetje!

DB-loc 023 012 met een reizigerstrein van Lauda naar Heidelberg,
bij de passage van Boxberg-Wölchingen, 5 april 1972

maandag 24 september 2018

Door onveilig sein: spoorwegongevallen en automatische treinbeïnvloeding

René Jongerius

Spoorwegongevallen spreken tot de verbeelding en dat geldt vooral voor ongevallen als gevolg van het rijden door onveilig sein: De eenzame machinist die een fout maakt en daarmee de levens van anderen in gevaar brengt. Al vroeg kwam de roep om hulpmiddelen om het rijden door onveilig sein te verhinderen. Niet alleen spoorwegingenieurs maar ook amateuruitvinders stortten zich op het onderwerp, meestal met weinig succes. Spoorwegdirecties hadden ook lange tijd weinig trek om te investeren in automatische treinbeïnvloeding.
In zevenmijlsstappen gaan we door de Nederlandse spoorweggeschiedenis. Per periode bekijken we welke ernstige ongevallen zich voordeden en tot wat voor ontwikkelingen dat leidde. Na de ramp bij Harmelen in 1962 werd dat niet alleen een zaak van het spoorwegbedrijf maar ook van de nationale en zelfs internationale politiek. Zo eindigen we bij een spoorwegnet dat anno 2018 vier systemen voor automatische treinbeïnvloeding kent: ATB-EG, ATB-Vv, ATB-NG en ERTMS.

Tilburg, 1961

maandag 10 september 2018

Nieuwe tramontwikkelingen in Rusland

Karel Hoorn

Na de revolutie van 1917 nam de communistische staat alle trambedrijven over. Steden met meer dan 100.000 inwoners kregen standaard een trambedrijf. Na de Tweede Wereldoorlog werden langzaam weer nieuwe trams aangeschaft, meestal van Russisch en soms Oost-Duits fabricaat. De Comecon bepaalde dat nieuwe trams vooral uit Praag moesten komen (Tatra’s van ?DK). Russische fabrieken van na de oorlog stonden in Riga, Ust-Katav en Leningrad.
Al ras bleken de Tatra-trams van betere kwaliteit dan de Russische soortgenoten van de laatste twee fabrieken. Na 2000 ontstonden weinig succesvolle joint ventures met westerse trambouwers, die de Russische industrie wel de beschikking gaven over moderne techniek. De eigen fabrieken moderniseerden hun producten en de boycot samen met de lage roebel deden de import stranden. Een aantal trambedrijven werpt zich nu op renovatie van de beste trams (meestal Tatra T3R).
De “verbouwingscultuur” kent vele voorbeelden en is eigenlijk niet bij te houden. Sinds enkele jaren is een succesvoller model (71-623) uit Ust-Katav beschikbaar dat zich over Rusland verspreidt. De infrastructuur blijft, vooral in kleinere steden, ver achter, wat vaak tot opheffingen leidt. In de bestaande bedrijven is vaak nog een grote variëteit aan railgebonden werkwagens aanwezig. Er is ook aandacht voor trambedrijven in de voormalige Sovjet-satellieten, waaronder Oekraïne.

Samara-TOS. Lijn 5 960 Krasnoarneyskaya ulitsa. 29 maart 2016
Foto: Karel Hoorn.

maandag 28 mei 2018

VARIA-avond

Ter afsluiting van het seizoen presentaties door vijf leden van de afdeling Den Haag.

Variaties op het Duitse spoor - Aad de Meij
Tot eind jaren ’80 van de vorige eeuw reed nagenoeg alles op de Duitse rails onder de regie van de Deutsche Bundesbahn. De tegenwoordige Deutsche Bahn is al lang geen alleenheerser meer op het spoor. Maak kennis met vervoerders als HSL, RBH, MEG, HectorRail, Captrain, RheinCargo en andere vervoerders, die met eigen of geleasete meerspanningslocomotieven in alle delen van Duitsland en in de buurlanden komen. Maak tevens kennis met het fenomeen “zwaaiplaat”. Wat dat is ervaart u vanavond ….


Nederlandse Spoorwegen in de jaren 70 – Edwin Spanbroek
Vanavond beelden van de NS in de tweede helft van de jaren zeventig, gezien door de lens van een Hagenaar. Onze presentator laat een aantal dia’s zien die zijn gemaakt door een onbekende, inmiddels overleden fotograaf.


Kleine Erik leert het Spoor tekenen – Erik Herbschleb
Vanavond een inkijkje in het tekenwerk van de kleine Erik, vanaf het moment dat hij op vierjarige leeftijd een potlood ging hanteren en al snel allerlei zaken vastlegde op het gebied van spoor- en tramwegmaterieel, sporensituaties in Den Haag en ook veel spoorbruggen. We zien een Haagse Zwitser, een PCC serie 1003, de Blauwe tram en de overgang van stoomtractie naar het ‘electriek’. Met veel dank ook aan Erik’s moeder die indertijd alles in goede banen leidde.


Belgische Spoorwegen begin jaren 80 – Marc Schram
In deze presentatie komen de Belgische motorwagens van de beginjaren 80 in zicht op vaak verdwenen lijnen. Franse Picasso′s in Dinant laten zich zien en verdwenen internationale treinen krijgen de aandacht. Verder komen andere Belgische spoorontwikkelingen van die jaren aan bod: internationale treinen (TEE, nachttreinen, enz.), elektrisch treinstel uit het jaar 1935, de Sabenatreinen, station Opzulnik (Silly), dieseltractie en nog andere onderwerpen.


Ergens in Oost-Europa – Jan Tromp
Op vakantie in Oost-Europa struikel je vaak over spoorlijnen en stationnetjes waar helemaal niets gebeurt en toch veel te zien is, lijntjes waarover je verbaasd bent dat er nog wat rijdt en plaatsen waar veel actie is te bespeuren. In deze korte bijdrage worden wat voorbeelden getoond uit Polen, Tsjechië en Slowakije. En dan niet alleen materieel maar ook de infrastructuur en soms wat van de altijd weer boeiende omgeving. En hier en daar ook enige historie.


maandag 14 mei 2018

India: 1980 versus 2009

Beamerpresentatie door Fons van der Jagt en Jan Noorlander

In 1980 maakte de NVBS een verre reis naar India. Het land telde toen nog duizenden stoomlocs in actieve dienst. Fons van der Jagt maakte deze reis mee. In een eigen slaaprijtuig, dat telkens aan of in treinen van de gewone dienstregeling geplaatst werd, reisde de groep door een gedeelte van dit land.
De start was in Bombay en verder via New Delhi, Jaipur, Varanasi, Calcutta naar Darjeeling. Naar het zuiden naar Puri en via o.a. Hyderabad terug naar Bombay. Met onderweg bezoek aan stoomdepots en ook toeristische bezienswaardigheden.
Jan Noorlander ging met de NVBS in 2009 op reis. Niet met een eigen slaaprijtuig, maar wel vaak per slaaprijtuig van een reguliere trein. Deze groep bezocht ook New Delhi, Varanasi, Calcutta en Darjeeling, maar ook o.a Amritsar en Simla. Met bijna geen stoomlocs meer en minder trams in Calcutta. Vaak verbaasd over de door elkaar krioelende miljoenen inwoners van dit ongelooflijke land.
Laat de Taj Mahal aan u voorbij komen en de lijkverbranding in Varanasi. Maar ook de “galloping goose” op de smalspoorlijn Kalka -Shimla en de Gouden Tempel van de Sikhs.
Kortom: ga er maar eens lekker voor zitten.

IR YP 2814 nabij Jaipur. Foto: Fons van der Jagt

maandag 30 april 2018

De spoorwegen in Denemarken tussen 1990 en 2015

Presentator: Mar de Klerk

De Deense spoorwegen waren in de jaren ′90 vooral bekend bij liefhebbers van dieseltractie. Op vrijwel alle hoofdlijnen reed een grote variatie aan materieel waaronder de beroemde "Lyntog" (flitstrein) op intercityverbindingen en de "Bolle Neuzen" voor zowel reizigers- als goederentreinen. Door modernisering van het materieel zijn beide inmiddels van het toneel verdwenen. Een deel van de "Bolle Neuzen" begon een tweede leven bij particuliere spoorwegen, die een aantal zijlijnen exploiteren met voornamelijk dieseltreinstellen en motorrijtuigen.
Ook de spoorveren tussen zowel Fyn en Sjælland als Helsingør - Helsingborg (Zweden) waren karakteristiek voor Denemarken. Inmiddels zijn deze vervangen door brug / tunnelverbindingen en is de route van Padborg via København naar Malmö geëlektrificeerd. De internationale verbinding Puttgarden (D) - Rødbyhavn is momenteel nog het enige klassieke spoorveer van het land. Wat minder bekend zijn de museumbedrijven in Denemarken. Zij rijden met historische stoom- of dieseltractie op gesloten baanvakken tijdens de zomervakantie en op nationale feestdagen.
In het programma maken we een tocht langs verschillende lijnen en bedrijven waarbij ook de buurlanden Duitsland, Zweden en Noorwegen met een bezoek worden vereerd. Het beeld van de spoorwegen in Denemarken blijkt in 25 jaar duidelijk veranderd maar het is nog steeds een boeiend vakantieland.


maandag 23 april 2018

Drieluik: Spoorwegmuseum – Berlijn - Moselstrecke

Presentatie door Aad de Meij

Locomotief NS 1201 van Wederopbouwer tot Icoon Op 21 april 2016 werd de elektrische NS-locomotief 1201 overgebracht naar het Spoorwegmuseum te Utrecht, waar ze momenteel voor langere periode op prominente wijze wordt geëxposeerd in de grote hal. De loc bevindt zich weer in de opleveringsstaat van 1951. Opvallend hierbij is de fraaie turkooizen kleurstelling met de donkerblauwe bies. In 2001 heeft de “Werkgroep Loc 1501” zich over de 1201 ontfermd en werd besloten de loc weer zoveel als mogelijk terug te brengen in de originele staat. Na een korte terugblik op het ontstaan van de Werkgroep en enkele spraakmakende excursies met o.a. Mat’54 beleeft u vervolgens de cascorevisie van de loc mee van begin tot het eind. Tevens wordt u bijgepraat over het terugvinden van de juiste kleur turkoois. Verder natuurlijk het eerste publieke optreden in 2011 samen met de fraai gerestaureerde 1218 in Amersfoort bij het jubileumfeest van 80 jaar NVBS en 60 jaar locserie 1200.

Lok 1201 is prominent te bewonderen in het Spoorwegmuseum. Foto: Aad de Meij

West Berlijn 1967, Oost Berlijn 1993 In 1967 ging uw presentator op familiebezoek in West-Berlijn. De treinreis per stoomtrein door de toenmalige DDR was een hele onderneming. In West Berlijn stond de laatste tramlijn op het punt opgeheven te worden. Wij kijken enkele weken voor de opheffing naar de teloorgang van lijn 55. Verder bezoeken we het oostelijke stadsdeel van Berlijn en Potsdam na de Wende in 1993 en proeven nog net de sfeer van de oude Grosraumwagens, Reko- en Tatratrams in de reguliere dienst.

De laatste tramlijn 55 in West Berlijn kort voor de opheffing in 1967. Foto Aad de Meij

Moselstrecke Trier - Koblenz We volgen deze markante en fotogenieke spoorlijn door de jaren heen van Trier tot Koblenz. Eind jaren ’60 werden de reizigerstreinen getrokken door de stoomlocs van de BR 23 en 01; na de elektrificatie van de lijn namen moderne elocs hun taak over. In het goederenverkeer werden de zware stoomlocs van de BR 44 uiteindelijk afgelost door o.a. de meerspanninglocs van de BR 189, die zelfs tot in ons land komen. Verder speciale aandacht voor de metamorfose van de ruim 4 km lange Kaiser Wilhelmtunnel: eens reden door deze dubbelsporige tunnel de stoomlocomotieven, bepaald geen pretje voor het locpersoneel. Nu is deze tunnel enkelsporig en geëlectrificeerd en ligt er parallel aan deze tunnel een nieuwe tweede tunnel, eveneens enkelsporig en geëlectrificeerd.

De Kaiser Wilhelmtunnel eind jaren ’60. Foto Aad de Meij

maandag 9 april 2018

Het Haagse trambedrijf in de jaren zestig en zeventig

Presentatie door Georg Groenveld

In deze periode werd het straatbeeld in Den Haag en omgeving voornamelijk bepaald door PCC-trams. Er werd toen heel wat oud materieel afgevoerd naar het remiseterrein ’s-Gravenmade aan de Delftweg. Meestal in gezelschap van filmer Aad de Wolf werden deze slooptransporten door de presentator van vanavond vastgelegd. HTM-er en tramliefhebber Piet van Kranen begeleidde deze bijzondere transporten, meestal samen met zijn collega Gerard van Dijk. Ter wille van de variatie werd vanuit Scheveningen om en om via de lijnen 8 en 9 gereden. Ook wegtransporten van HTM-trams door de firma E.J. van Dijk uit De Meern komen aan de orde. De presentator heeft altijd een speciale voorkeur gehad voor het werkplaatsgebeuren, zodat hij een regelmatige bezoeker was van de werkplaats aan de Lijsterbesstraat. Ten slotte zullen niet-alledaagse opnamen worden belicht, zoals een spectaculaire ontsporing op de Rijswijkseweg ter hoogte van de Hofwijckstraat en nachtelijke proefritten op lijn 6 in Mariahoeve van Amsterdams en Rotterdams trammaterieel.

HTM motorwagen 815 met slijpwagen H25 op de Hofzichtlaan op 19 april 1971 bij het inrijden van de nieuwe sporen van lijn 6 naar Leidschendam. Foto: Lou Muré.

maandag 26 maart 2018

Anderhalve eeuw Rotterdam en OV

Presentatie door Maurits van den Toorn

De auteur van het jubileumboek van de 90-jarige RET toont vanavond de op basis van zijn boek gemaakte presentatie. Rond 1880 begint Rotterdam aan een groeispurt: de havens worden uitgebreid, het aantal inwoners neemt in snel tempo toe. De groei is alleen mogelijk door het bestaan van een goed openbaar-vervoernetwerk, waarvan de omvang gelijke tred houdt met de stadsuitbreidingen. Het begint in 1879 met de paardentram, die vanaf 1905 wordt opgevolgd door de moderne en snelle elektrische tram. In 1927 volgt de overname van de tramexploitatie door de gemeente. Het resultaat daarvan is de vorming van de Rotterdamsche Electrische Tram (RET), een gemeentelijke dienst die zich in korte tijd ontwikkelt tot het modernste vervoerbedrijf van Nederland. De bus komt erbij, terwijl tegenwoordig de metro de ruggengraat vormt van het netwerk. We maken een rondgang met tram, bus en metro door stad en regio in de context van de stedelijke ontwikkelingen.

Eén van de eerste foto’s van de elektrische tram in Rotterdam is in 1905 gemaakt tijdens een proefrit

maandag 12 maart 2018

Iran licht de sluier op

Presentatie door Cees Sinke

Een beeld van een fascinerend land met een fraaie cultuur. Bezoek aan diverse gezondere plaatsen in Teheran, Isfahan en Yazd. Treinen over bergtrajecten met hellingen en keerlussen die we in Europa niet kennen en dus ook lang verborgen zijn gebleven. Treinen door de woestijn en bezoeken aan depots en werkplaatsen.

Veresk-brug in de lijn tussen Teheran en de Kaspische zee met 2 ‘Iranrunners’

maandag 26 februari 2018

The Presidents’ Conference Committee Car

Diapresentatie door Huib. Binkhorst

In 1929 besloot een commissie van directeuren van Amerikaanse trambedrijven tot het ontwikkelen van een moderne tram. Het heeft niet zo mogen zijn dat deze ontwikkeling veel Amerikaanse bedrijven heeft kunnen redden. Maar het was wél de redding voor het Haagse trambedrijf. Onze presentator begon in de jaren ’70 te fotograferen en de HTM was aanvankelijk zijn belangrijkste onderwerp, want het meest nabij.
In dit Haagse tramprogramma staat dan ook de PCC centraal, uiteraard in een Haagse omgeving, waarvan we ongeveer 45 jaar later vaak zullen zeggen: “Ach ja, zo was het toen nog!” Een ouderwetse dia-avond vol nostalgie.

PCC 1101 op lijn 6, Laan van Nieuw Oost Indië, pal voor de deur van ‘onze’ Christus Triumfatorkerk, 26 september 1972. Foto: Huib. Binkhorst



PCC 1171, lijn 8, Scheveningseweg, 2 november 1972. Foto: Huib. Binkhorst

maandag 12 februari 2018

Trams in oostelijk Duitsland, verleden en heden, deel 2

Presentator: Bert van Raaij

In deze presentatie bezoeken we het zuidelijke deel van de voormalige DDR. Deze socialistische arbeidersstaat, die van 1949 tot 1990 heeft bestaan, bleek al snel niet het snel stijgende welvaartsniveau van de Bundesrepublik in het westen van Duitsland te kunnen bijhouden. In de jaren tachtig maakte de socialistische heilstaat zelfs een sterk verarmde indruk. Een eigen auto was voor velen nog een onbereikbare luxe en de meeste mensen waren aangewezen op het openbaar vervoer. In de steden namen trams een belangrijk deel van het vervoer voor hun rekening. Het trammaterieel was vaak oud en versleten en modernere Tatra-stellen kwamen pas vanaf de jaren 70 op de baan. Na de val van “De Muur” en de hereniging van de twee Duitslanden in 1990 werd de infrastructuur gemoderniseerd naar Westduits voorbeeld. Ook het trammaterieel werd vernieuwd. Hoewel de passagiersaantallen terugliepen zijn de meeste lijnen en bedrijven blijven bestaan.

Jena – 1995



Dresden – 2000



Chemnitz – 1984; alle foto’s Bert van Raaij

maandag 29 januari 2018

Het IJzeren Paard

Filmavond, gepresenteerd door Ton Pruissen

Mijn Moeder zong vroeger dit lied voor mij:

Vrolijk rent door bos en beemden,
′t IJzeren paard maar lustig voort
Krachtig snuivend, dart′lend briesend,
door geen zweepslag aangespoord.
Altijd is ons zwartje klaar,
om te hollen, hollen maar.

Ik ga deze avond dit lied niet zingen, dat kan ik u niet aandoen. Nee, ik laat de locomotieven zingen en dansen.
Een Garratt houdt van gothic, en suikerlocomotiefjes zijn gek op minimal music. De Krautrock van Jane past wonderwel bij Turkse stoom. En als het einde daar is, op de schrootplaats bij de snijbranders, gillen de locomotieven het uit van pijn, begeleid door Alice Cooper.

Ton Pruissen, Bulgarije, oktober 2016



Ton Pruissen, Anklam, DDR, juli 1967

maandag 22 januari 2018

Toen en Thans

Beamer- en diaprogramma door Marco Moerland

Voor de pauze bekijken we digitale foto’s uit 2017. We zien gloednieuwe lagevloertrams in Gmunden, Gent, Saint-Étienne en Mülheim maar ook oude wagens in Turijn. In Duitsland is de ooit wijdverspreide Stadtbahn M-wagen het verdwijnende wagentype van dit moment. In Mainz en Bielefeld komen we nog exemplaren op straat tegen. Op de smalsporige Steyrtalbahn in Oostenrijk maken we een tijdreis met museumtreinen waardoor het lijkt of de tijd stilgestaan heeft. Oude bekenden komen we in Roemenië tegen waar in de steden Galați en Brăila uit Rotterdam overgenomen trams dienst doen. In Nederland besteden we aandacht aan de museumtrams van RoMeO in Rotterdam en een gastoptreden van locomotief Bello in de Achterhoek.

Na de pauze gaan we 25 jaar terug in de tijd. We zetten onze tijdreis voort aan de hand van diabeelden. In 1992 was het IJzeren Gordijn opgetrokken; dat was een goede gelegenheid om uitgebreid in Roemenië rond te kijken. We zien onder andere trams bij de nieuwe trambedrijven van Constanța en Brașov waar de tram inmiddels weer verdwenen is. In Bulgarije bezoeken we de twee imposante 76 cm smalspoorlijnen die toen nog in gebruik waren. Voor de HTM was de tweede serie GTL8-trams in aanbouw, die zien we in de fabriek in Brugge. We besluiten de terugblik met een rondgang door het westen van de Verenigde Staten waar we op enige plaatsen PCC-trams in hun land van oorsprong ontmoeten.

Wittlager Kreisbahn, Wismarbus T1 in Lintorf; foto: Marco Moerland



Steyrtalbahn, 760 mm smalspoorlijn in Oostenrijk van Garsten naar Grünburg. Lok 298 102 ex ÖBB, Krauss Linz 1888. Foto nabij Neuzeug. Foto: Marco Moerland



Museumlijn ASVI in Henegouwen nabij Charleroi. Motorwagen S 9974 ex NMVB / SNCV. Foto in Lobbes op de lijn van Thuin naar Lobbes. Foto: Marco Moerland

maandag 8 januari 2018

De weg kwijt in Engeland

Een programma van Bastiaan Luytjes

Veel liefhebbers zouden op Groot-Brittannië zijn uitgekeken sinds de romantiek van de stoom- en dieseltreinen voorbij is. ‘Eenheidsworst,’ wordt wel eens gezegd. Onze presentator wil graag het tegendeel laten zien. De spoorwegen in dit land blijven juist continu boeien en verbazen. De wet van de remmende voorsprong heeft de treinen en alles er omheen onmiskenbaar Brits gemaakt. De privatisering heeft geleid tot een grote diversiteit in vervoerders, kleuren en materieeltypes; van eenheid is zeker geen sprake. In de presentatie ziet u de eigenaardigheden en soms onlogica, zoals de parliamentary train en het oneindige geschuif en gepuzzel met materieel tussen vervoerders. We bezoeken de mooiste plekjes, zoals Dawlish aan de zuidkust en Ribblehead in de Yorkshire Dales. We gaan ook naar de Great Central Railway, een unieke dubbelsporige museumlijn, waar we tijdens zogenaamde stoom- en dieselgala’s de romantiek van vroeger kunnen ervaren. Zonder garanties op succes zal de presentator proberen de weg te wijzen in Engeland.


donderdag 28 december 2017, 19:45 - 22:30 uur

VARIA-avond

Presentaties door vijf leden van de afdeling Den Haag



Spessartrampe. Foto: Bert van der Kruk

Dwars door de berg - Hans van Lith
Het Zwitserse dorpje Wassen is beroemd omdat je vanuit de trein de kerk drie keer kunt zien: een keer in de diepte, een keer op ooghoogte en een keer boven je. Dat is nog steeds zo, maar de meeste reizigers zullen dat niet meer aanschouwen, omdat de Gotthardlijn sinds 2016 door een 57 kilometer lange tunnel voert, de langste ter wereld. Voor de opening was het ook voor het publiek mogelijk de nieuwe tunnel te bezoeken met een speciale trein, de Gotthardino. Daarover en over dit gigantische project hoort en ziet u meer.


De Hofpleinlijn - Paul Koster
Paul woonde in de jaren ‘70 in Pijnacker en hij zat toen dagelijks in de trein, op weg naar school in Voorburg. In die jaren reden er voornamelijk tweerijtuigstellen materieel ′46, maar er reden ook viertjes mat. ‘46, hondekoppen, Plan V′s en Plan T′s. Ook Sprinters en de metrorijtuigen van RET-lijn E krijgt u te zien.


Tram en trein rond het Hobbemaplein: “Ontmoetingen tussen ‘65 en ‘82” - Edward Kuijper
Het Haagse Hobbemaplein heeft Edward van jongs af aan gefascineerd: een druk plein midden in de stad, met drie tramlijnen en een goederenspoorlijn. Daar stapte hij als kind in de jaren vijftig over van bus E (later 20) op tram 11 of 12, al naar gelang welke Scheveningse oma bezocht werd. Ook lijn 6 reed er en je had altijd de kans dat je er een NS-loc met goederentrein of één van de e-locs van de HTM tegenkwam, of nog mooier: allebei! Het is dus ook niet verwonderlijk dat hij in oktober 1965 daar de eerste foto’s met zijn nieuwe kleinbeeldcamera maakte. In deze presentatie toont hij een aantal alledaagse en niet-alle-daagse ontmoetingen op en rond het Hobbemaplein die hij tussen 1965 en 1982 fotografisch heeft vastgelegd.


Op bezoek in Odessa - Karel Hoorn
Odessa, een belangrijke havenstad in Oekraïne, ligt aan de rand van de huidige demarcatielijn tussen oost- en west Oekraine.
Odessa is voor westerlingen goed te bezoeken en dan blijkt het een bruisende stad te zijn. Het meest toeristisch zijn de Potemkintrappen, die van de hooggelegen boulevard naar de straat langs de Zwarte Zee leiden. Ook het trambedrijf dat (ondanks vele slechte jaren) nog lange uitlopers kent, is de moeite waard.
Karel neemt u mee op een (tram-)excursie in 2017 door de stad met museummaterieel en over lijn 20 door het moeras. De ritprijs is één der laagste ter wereld, nl. 7 cent!


Afscheid van de Spessartrampe - Bert van der Kruk
Eén van de bekendste hellingrijke spoorlijnen in Duitsland is die tussen Aschaffenburg en Gemünden waar, tussen de plaatsjes Laufach en Heigenbrücken, een pittige klim de inzet en versterking van 1 of 2 opdruklokken noodzakelijk maakt om zware goederentreinen te helpen dit natuurlijke obstakel te overwinnen. Dat dit tijdrovend en kostbaar is zal duidelijk zijn.
Omdat ook IC’s en ICE’s over dit bochtige traject rijden met de snelheid van een boemeltje en de toestand van de al uit 1854 daterende Schwartzkopftunnel bij Heigenbrücken geen hogere snelheid dan 70 km/h toelaat, werd besloten dit spoorgedeelte te vervangen door een nieuwe, minder steile spoorlijn met meerdere tunnels. Op 15 juni 2017 ging het oude rechterspoor buiten dienst en kwam er na 163 jaar een einde aan de opdrukdiensten. Vanavond een beeldverslag van de nadagen in 2016 en 2017 van deze beroemde spoorlijn en van de afscheidsritten op 25 mei met stoom- en oude e-lokken.

maandag 11 december 2017, 19:45 - 22:30 uur

10 jaar NVBS-excursies

Presentatie door Ronald Bokhove

De presentator geeft een visueel overzicht van 10 jaar NVBS-excursies tussen 2007 en 2017. Hij heeft als reisleider bij de SNE vele tochten georganiseerd, maar hij laat ook opnamen zien van excursies die door zijn collega´s zijn geleid. Dat betekent beelden uit verre landen als Bangladesh, Zuid-Korea, Taiwan en Syrië. Maar we blijven ook dichter bij huis als we gaan spoorzoeken in het Westland, op Koninginnedag de Rotterdamse haven bezoeken of in de sneeuw naar Stadskanaal zwoegen. En - wie weet - zet het u wel aan om zélf eens aan een NVBS-excursie deel te nemen. Of hoort u al tot de groeiende schare enthousiaste deelnemers?

N.B. Het oorspronkelijk aangekondigde programma-onderdeel ‘Spoorwegen op de kaart’ wordt in de toekomst afzonderlijk geprogrammeerd.

maandag 27 november 2017, 19:45 - 22:30 uur

Berliner Metamorphosen, deel 2

Presentatie door John Krijgsman

Op 28 november 2016 presenteerde John zijn eerste deel over Berlijn. Vanavond het tweede deel van het overzicht van de grote veranderingen die zich overal in Berlijn hebben voltrokken door de deling van de stad ten gevolge van de Koude Oorlog en het weer samensmelten van de stad na de val van De Muur in 1989.
Hij bezocht Berlijn en omstreken sinds 1973 meer dan 100 keer en maakte er zo′n 12.000 dia′s en digitale opnamen van de stad en het railvervoer. Door de jaren heen ging hij vaak terug naar dezelfde plekken om daar keer op keer de veranderingen vast te leggen. Aan de hand van deze foto´s met bijpassende verhalen maken we een tijdreis van meer dan 40 jaar door en rond Berlijn, langs en over De Muur, met (stoom)trein, tram, U-Bahn en S-Bahn.

Op 6 okt. ´83 passeert DR loc 52 8097 een S-Bahn-treinstel bij het in Oost-Berlijn gelegen station Adlershof.
Foto: John Krijgsman

maandag 13 november 2017, 19:45 - 22:30 uur

De Auvergne: een rondje om de Puy de Dôme

Presentatie door Dirk Elkhuizen

We gaan ongeveer 25 jaar terug in de tijd toen alles nog dieseltractie was in een deel van Frankrijk. Via Parijs, waar we ook even rondkijken op het Gare du Nord en het Gare de Lyon, en via Vichy komen we aan in Clermont-Ferrand. Afgezien van de vele treinen die we zien besteden we ook enige aandacht aan de "Tour de France" en het echte verhaal van "Asterix en Obelix" van de slag van de Galliërs tegen de Romeinen. Dit alles in een mooi Frans landschap.

Franse dieselstellen verzorgen de treindienst in de Auvergne.
Foto: Dirk Elkhuizen

maandag 30 oktober 2017, 19:45 - 22:30 uur

Met Interrail door Europa

Presentatie door Matthias van Aalst

Na zijn deelname aan de varia-avond van juni 2015, verzorgt Matthias nu een volledig programma. De 20-jarige student zal in de eerste helft van de avond aandacht schenken aan zijn Interrail-reis in de zomer van 2015, waarbij de nodige steden per tram zijn verkend. O.a. Milaan, Boedapest en Wenen zullen aan bod komen, maar er volgt meer. Na de pauze zal worden ingegaan op tramexcursies die in de periode hierna hebben plaatsgevonden. Aangezien deze op het moment van schrijven nog niet allemaal bekend zijn, houden we het spannend; maar het wordt zeker de moeite waard!

Museumtram in het centrum van Boedapest. Foto: Matthias van Aalst

maandag 23 oktober 2017, 19:45 - 22:30 uur

Van Den Haag via Oostenrijk naar België

Presentatie door Chris Westerduin

De titel van het programma voor vanavond legt ongeveer uit welke route gevolgd gaat worden. Chris presenteert vanavond een programma van tram, smalspoor en trein. We starten in Den Haag waar we de komst van de nieuwe stadstram volgen. In juli 2014 kwam de eerste Avenio aan en wat gebeurde er daarna allemaal met de nieuwe tram. In Oostenrijk gaan we ook nieuw materieel zien. We leggen de focus op de Mariazellerbahn waar we nog even genieten van het oude materieel maar waar in 2013 de nieuwe - Zwitserse - Himmelstreppe treinstellen in dienst kwamen.
Het laatste onderwerp van de avond betreft de ontwikkeling van Rail Feeding in België. In 2015 kwam een boek uit over de eerste 10 jaar van RRF maar dat belichtte alleen Nederland. Sinds 2011 zet Rail Feeding ook voet op Belgische grond.

Waalhaven, april 2011.
Foto Chris Westerduin

maandag 9 oktober 2017, 19:45 - 22:30 uur

Reizen per trein door Japan, door het land van de ´reizende´ zon.

Presentatie door Frans van Sabben

Japan heeft nog steeds zijn eigen cultuur behouden. Moderne steden bestaan naast eeuwenoude tempelcomplexen. Moderne westerse communicatie gaat hand in hand met oude traditionele Japanse gebruiken. We maken een ontdekkingstocht over Honshu, waarin naast de Shinkansen, de Japanse hogesnelheidstreinen, ook aandacht is voor Japanse stoomhistorie. Vanuit Osaka rijden we naar Tokyo; we bezoeken niet alleen het Japanse spoorwegmuseum in Saitama en de Chichibu Railway, maar ook de beroemde tempels bij Nikko. Na Tokyo maken we een tocht over het Ashimeer en bezoeken we per stoomtrein de bekende Oigawa Railway. Nara en Kyoto waren jarenlang - tot 1875 - de keizerlijke hoofdsteden van Japan. Kyoto is beroemd om zijn tientallen prachtige traditionele Japanse tempels en paleizen. Indrukwekkend is het vredespark in Hiroshima, een levende herinnering aan de eerste atoombom op 6 augustus 1945. We genieten van Okonomiyaki, de lokale lekkernij en maken gebruik van Hiroshima′s historische oude Hironden trams, een ware bezienswaardigheid.
Met de JR Ferry gaan we naar Miyajimacuchi, om ten slotte met de Rapi:t terug te reizen naar Kansai, Osaka′s internationale vliegveld.

De presentator bij de Shinkansen.

maandag 25 september 2017, 19:45 - 22:30 uur

40 Steden - 20 landen - 1 Europa

Presentatie door Erik Herbschleb

Terugkijkend tot 2005, het jaar waarin uw presentator met digitale fotografie begon, stelde hij tot zijn eigen verbazing vast dat hij in die periode door 22 Europese landen had gereisd en daarin ruim 40 steden had bezocht waar tramverkeer te vinden is.
Vanavond een selectie, gespreid over 20 landen, 40 steden, hoofdzakelijk tram, maar ook aandacht voor het spoor. In principe wordt elk onderwerpje voorafgegaan door drie of vier plaatjes van natuur, cultuur of stedenschoon. Voor iedereen moet er dus wel iets van z´n gading bijzitten.

Einde van de reis: twee A32 trams in de drukte van Istanboel, 27 april 2007
Foto: Erik Herbschleb.

maandag 11 september 2017

De spoorwegen in Indonesië in 1980

Presentatie door Bert van der Kruk

Door de koloniale bewindsperiode is de geschiedenis van de Indonesische Spoorwegen onlosmakelijk verbonden met Nederland. Daarvan is anno 1980 nog veel terug te vinden tijdens een reis die ons voert van West naar Oost Java. Hoewel het einde van de stoom-tractie ook hier met rasse schreden naderde, werden toch nog 12 verschillende series onder stoom aangetroffen, daarbij zelfs locomotieven van 100 jaar oud. Hoogtepunten waren dan ook het depot Madiun van waaruit deze veteranen nog werden ingezet op de zijlijn naar Ponorogo, en Cibatu met de o.a. door Werkspoor gebouwde Malletlocomotieven. Het bezoek aan enkele suikerfabrieken maakte de oogst aan stoomlocomotieven nog groter. Bij deze smalspoorbedrijfjes werd een grote variatie aan lokjes gezien, van 2-assers en Mallets tot 5-assige Luttermöllerlocs. Het culturele aspect zal zeker niet onvermeld blijven, want een bezoek aan o.a. de Borobudur mag natuurlijk niet ontbreken. Na deze belevenissen op Java wordt midden Sumatra bezocht waar de tandradlijnen rondom Padang Pandjang in een prachtige tropische flora een kleine indruk geven van het eens zo omvangrijke kolenvervoer in deze regio. Gelukkig konden nog enkele tandradlokken in actieve dienst worden vastgelegd. Niet alleen de uit 1967 daterende locomotieven van Japanse makelij, maar zelfs nog enkele exemplaren die in 1921 door Esslingen gebouwd waren en die voor een waardige afsluiting van deze reis zorgden.

Suikerfabriek in Purwodadi.
Foto: Bert van der Kruk

maandag 29 mei 2017

Trams in oostelijk Duitsland, verleden en heden

Bert van Raaij

In deze presentatie krijgen we beelden te zien van trams in de DDR in de jaren 80. De socialistische arbeidersstaat was verarmd en de trams waren vaak sterk verouderd. Toch werd er druk gebruik van gemaakt omdat een auto voor velen nog een onbereikbare luxe was. We gaan het land door en zien onder andere Lowa- en Gotha-trams en de wat modernere Tatra′s.
Na de hereniging van de twee Duitslanden in 1990 werd de infrastructuur gemoderniseerd zodat er één moderne maatschappij kon ontstaan naar West-Duits voorbeeld. Ook het trammaterieel werd verbouwd of nieuw aangeschaft. Hoewel de passagiersaantallen terugliepen zijn er maar weinig lijnen en bedrijven opgeheven. We gaan nogmaals het land door en kijken wat er na de Wende zoal veranderd of gebleven is.

Erfurt, tramstel type ′Gotha" op lijn 2 richting Nordbahnhof; Anger, 21 mei 1985. Foto: Bert van Raaij.

maandag 22 mei 2017

Hoe de Amsterdamse tram overleefde.

Karel Hoorn

Deel 3 (Tijdvenster van 1975 tot heden)
Tijdens de eerste vertoning bleek al snel dat dit programma een interactieve wending kreeg (d.w.z. vragen en of aanvullingen uit het publiek worden meteen beantwoord of toegelicht). We gaan dan ook interactief verder met de geschiedenis van de Amsterdamse Tram vanaf 1945 tot heden. Na de eerste twee delen is het derde deel afronding naar het heden. De drieassers verdwijnen voor nieuw materieel. Het tramnet wordt met subsidies uitgebreid en rijdt vervolgens jaren wat rustiger voort. De conducteur keert terug. Er komen lagevloertrams en de werkwagens verdwijnen. Nog tien jaar later wordt het materieelpark eenvormiger door de aanschaf van 155 combino′s. Bij deze trams zijn de kinderziektes zo ernstig dat alle wagens naar de "intensive care" van Siemens terug moeten. Geledes van het model 1956, Luchtwagens en Blokkendozen verdwijnen. Enkele rekken hun leven in PoznaÅ

363-20 Amsterdam - GVB 674 1,760 6 e.v.a. vast in de sneeuw, Leidseplein 14-2-1979. Foto: Karel Hoorn.

maandag 8 mei 2017

Over Smalspoortreinen en de Harz

Erik de Jongh

En: In deze presentatie wordt u namelijk niet alleen meegenomen naar de Harzer Schmalspurbahnen, maar ook mee de Harz in. Sinds De Jongh’s eerste bezoek aan de Harz in 1978, wat toen nog gedeeld was in het vrije westen en afgesloten oosten, oefent dit gebied een grote aantrekkingskracht op hem uit. Natuurlijk is dit alleen maar meer geworden na het opengaan van de grens tussen Oost en West in 1989. Eindelijk was het voor hem mogelijk om naar de andere kant te gaan en daar te fotograferen.
Voornamelijk vanuit standplaats Wernigerode bekijken we uitgebreid de HSB vanaf 1990, maar tevens het gebied met de prachtige natuur waar deze doorheen rijdt en bezoeken we ook plaatsen als Quedlinburg en Gernrode. Verder wordt er gesproken over de jonge geschiedenis m.b.t. de tweedeling van de Harz.
Een breed programma dus, met veel spoor, geen eindeloze details, niet volledig, maar wel met oog voor natuur, cultuur en geschiedenis.

Stoom in/en de Harz. Foto: Erik de Jongh

maandag 24 april 2017

“Uit Aad de Wolf’s RTV-Filmarchief”

Railtheater Amsterdam

Het Railtheater Amsterdam presenteert een aantal gedigitaliseerde films uit de collectie van de - begin 2012 plotseling overleden - bekende cineast Aad de Wolf, waarin we kunnen genieten van spoor- en trambeelden uit Nederland, België en de beide Duitslanden, opgenomen in de periode 1955-1977.

Aad de Wolf was een redelijk ′vroege′ amateurfilmer, die al in de jaren ’50 bewegend beeld op het gevoelige materiaal vastlegde en daaraan ook al synchroon geluid wist toe te voegen, uniek voor die tijd! In de jaren ’60 startte hij vrijdagse filmvoorstellingen in zijn huiskamer, die in 1966 zouden uitmonden in het Railtheater Voorburg. Jarenlang was hij de stuwende kracht achter de voormalige Railtheaters in Voorburg en Rotterdam, maar hij presenteerde zijn programma’s ook elders door geheel Nederland.

Vanavond kunt u kijken naar unieke historische beelden van 61 tot 39 jaar geleden, met authentiek geluid en het markante commentaar van de maker in de volgende films:
Tram-Kaleidoscoop. NZH: Den Haag-Leiden, botsing Voorburg; HTM: buitenlijners 64 +118 op lijn 13, voormalige stoomaanhangers op lijn 8 (1955/62).
Op naar stoom. Stoomtractie Hengelo-Rheine-Osnabrück (1964).
Stoomkracht in drievoud. Treinverkeer in het Belgisch-Duitse grensgebied bij Moresnet en Aachen (1965).
Met de tram door België. Antwerpen, Londerzeel, Gent, Brussel, Mons, Oostende, Luik, Verviers en Charleroi (1965).
Mee met de RTM. De diesellijnen Rotterdam-Oostvoorne/Hellevoetsluis (1964/65).
Op de rails langs Rijn en Moezel. Spoorwegverkeer in het gebied tussen Keulen, Koblenz en Trier (1968/70).
Stoomlocatie Saalfeld. Indrukken bij station Saalfeld en van de lijnen in het Thüringerwald in de DDR (1977).
NZH-Kaleidoscoop. Stadsdienst Leiden, Amsterdam-Zandvoort en Leiden-Den Haag (1957/61).

Aad de Wolf in Voorburg

maandag 10 april 2017

De bijvangst

Huib Binkhorst

Een elektrieke tramhobbyist laat zich er beslist niet van weerhouden regelmatig het fototoestel te richten op treinen. We gaan eens rondkijken in de jaren zeventig wat dat zoal heeft opgeleverd. Te beginnen bij het veertigjarig jubileum van de NVBS komen langs: de groene Plan T, de bruine diesellocs, blauwe en gele elektrische treinen, alsook de rode dieseltjes tijdens onder meer een Fries zeilkamp.
Heel Nederland Tienertoerend door en ook al snel meerijdend met collega-hobbyisten-met-auto is er veel via de lens bekeken. Noord-Holland werd daarbij vanuit Voorburg zeker niet overgeslagen, want de stoomtram was ook toen al regelmatig in beeld. Tramhobbyist wordt stoomtram-conducteur, en reist vaak in uniform via Amsterdam met de diesel naar Hoorn. De presentator neemt u mee op deze nostalgische tour door zijn foto-productiefste jaren en eindigt daarom al ruim vóór 1980.

TEE “Edelweiss” Amsterdam – Zürich nadert Den Haag.
Foto: Huib Binkhorst

maandag 27 maart 2017

Jaaroverzicht 2016

Geert Wessels, Thijs de la Vieter en Rinse Kooiman

In dit jaaroverzicht probeert dit drietal presentatoren u een zo compleet mogelijk beeld te geven van alle veranderingen in het trein- en tram-vervoer in Nederland en daarbuiten. Dit doen zij d.m.v. een uitgebreide film- en digitale presentatie.

HTM-lijn 17 kreeg Aveno’s én een tijdelijk kopeindpunt op het Toernooiveld,
29 juli 2016. Foto: Paul Muré

maandag 13 maart 2017

Smalspoor op de Duitse Wadden-eilanden

Peter Doove

Een presentatie over de spoorlijnen op de Duitse Waddeneilanden en in Ostfriesland. We reizen van de Eemshaven tot Wilhelmshaven en doen alle Waddeneilanden en plaatsen als Emdem, Aurich en Esens aan.
Er zijn dia’s uit 2001 te zien van de Kreisbahn Aurich en Spiekeroog, foto’s uit het Moormuseum in Wiesmoor en van het smalspoor op Minsener Oog.
Het tweede deel bestaat uit drie films uit 2013 die een impressie geven van het vervoer zoals dat op Borkum, Langeoog en Wangerooge plaatsvindt.

Smalspoor op de Duitse Waddeneilanden.
Foto: Peter Doove.

maandag 27 februari 2017

Het Spoorwegmuseum, dat wil je beleven

Peter-Paul de Winter

Tijdens deze avond geeft Peter-Paul de Winter, hoofd Collecties van Het Spoorwegmuseum ons een kijkje achter de schermen. Het gunt ons zicht op de ontwikkelingen vanaf de oprichting van het museum tot het heden met een doorkijkje naar de toekomst. Welke keuzes en dilemma’s zijn onderwerp van gesprek? Is het een actief museum? Of juist een statisch pretpark? Wat is het beleid ten aanzien van collecties en verzamelen? Rijden of stilstaan met onze museale treinen? Wat kost dat en blijft dit wel mogelijk? Hoe wordt dit bedrijf gerund en niet geraakt door de overheid? Welke ontwikkelingen van buitenaf ’bedreigen’ dit museum? Hoe kan het museum zich aanpassen aan de huidige tijd? Wat ontbreekt er? Hoe ziet Het Spoorwegmuseum zijn omgeving, de collega-musea in binnen- en buitenland en hoe wil zij daarmee omgaan? Welke zijn de rol en invloed van vrijwilligers en externe experts, maar ook van de Vrienden van Het Spoorwegmuseum?
Kortom, er gaat een boekje over Het Spoorwegmuseum voor ons open dat misschien verrassende inzichten geeft in het hoe en waarom van dit museum.

Peter-Paul de Winter, hoofd Collecties van Het Spoorwegmuseum.
Foto: Het Spoorwegmuseum.

maandag 13 februari 2017

Winterwonderen in Lapland

Ruud Kohlen

Wegens groot succes een herhaling van najaar 2013!

Hoogwaardig ijzererts wordt van Kiruna in Zweden over ruim 170 km naar Narvik in Noorwegen over het spoor getransporteerd. Dat wordt gedaan met de sterkste locomotieven van Europa, welke in exploitatie zijn bij de Luossavaara- Kiirunavaara AktieBolag (LKAB). De ertstreinen doorkruisen de laatste wildernis van Europa met bergen tot 2200 meter; mensen wonen er praktisch niet. In barre weersomstandigheden met temperaturen tot wel -40°C is onze presentator er in geslaagd om unieke beelden te schieten van een diepgevroren landschap. Beelden wisselen elkaar af met bijzondere natuurverschijnselen en bijzondere tracties. U zult genieten van prachtige natuuropnamen, dramatische zonsopkomsten, het Noorderlicht (Aurora Borealis) en veel meer dingen, die men alleen in Lapland kan waarnemen. Elanden en rendieren zijn uiteraard ook van de partij. Vele opnamen konden alleen worden gemaakt na kilometerslange voettochten door deze onherbergzame natuur. Kortom, een film die ook de natuurliefhebber zal boeien!

Dm3-1212 is onderweg van Narvik naar Kiruna met een lege ertstrein en passeert Katterjåkk, 3 maart 2008. Foto: Ruud Kohlen

maandag 30 januari 2017

Trams en de stad: een 13-jarige reis door Nederland en Europa

Brian Doucet

N.B. De informatie voor deze datum die is vermeld in Op de Rails 2017-1 (pag. 53) is onjuist.

“All good things must come to an end.”
Na bijna dertien jaar in Nederland gewoond te hebben keert de presentator van vanavond terug naar zijn vaderland Canada. In die tijd heeft hij een groot aantal steden in Europa bezocht en heeft hij van de gelegenheid gebruik gemaakt om de trams in deze steden op de gevoelige plaat vast te leggen. Vanavond bezoeken wij onder andere Moskou, Lissabon, Athene, Berlijn, Nice, Edinburgh, Frankfurt, Zürich, Rome, Brussel, Antwerpen, Charleroi en ook Nederland natuurlijk. Stadsgeograaf Doucet fotografeert niet alleen rijtuigen: hij is op zoek naar de stedelijke sfeer en de relatie tussen de tram en de stad.

In het centrum van Bern zien we de 651 op lijn 3 richting Saali. Foto: Brian Doucet

maandag 23 januari 2017

Tussen toen en thans 2016

Marco Moerland

Voor de pauze bekijken we digitale foto’s uit 2015. We nemen een kijkje in Dubai en Parijs bij trambedrijven en de metro. Ook bij de nieuwe trambedrijven van Aubagne (F) en Edinburgh. In ons land kijken we naar de fraai gerestaureerde Wismar-motorwagen van de MBS en goederentrams met stoom bij de RTM op de Brouwersdam.
Na de pauze gaan we 25 jaar terug in de tijd. In 1990 was het ijzeren gordijn net opgetrokken. Een goede gelegenheid om stoomtreinen in Polen te fotograferen. In Berlijn werd de tramdienst met klassieke Gotha’s onderhouden. We maken een tocht langs tram- en lokaalspoorlijnen in Italië en het toenmalige Joegoslavië. Ook de buurtspoorlijn van Valencia met trams die afgeleid waren van de sneltrams uit Utrecht. Klassieke trams zien we in Lissabon en Porto. Ook bekijken we inmiddels gesloten smalspoorlijnen in Portugal.

De tram in Dubai. Foto: Marco Moerland

maandag 9 januari 2017

Australië: de grote steden per trein

Paul Muré

Vooraankondiging:

In april 2016 maakte een klein groepje NVBS-leden een reis langs de grote steden in het zuidoosten van Australië. Voor allen was het een ‘nieuwe’ reisbestemming en een kennismaking met de grote variatie aan railvervoer die hier te vinden is. Zowel spoor en tram als railmusea komen in dit programma uitgebreid aan bod, waarbij ook de omgeving niet wordt vergeten. Het wordt een kennismaking met een andere, maar heel prettige wereld!

Intercitytrein uit Sydney na aankomst in Katoomba, 24 april 2016. Foto: Paul Muré

woensdag 28 december 2016

Varia avond

Inbreng door diverse afdelingsleden

LET OP ! Dit is een WOENSDAG !

Voorbeelden van variatie op het spoor. Foto’s Erik Herbschleb



Voorbeelden van variatie op het spoor. Foto’s Erik Herbschleb

Ook dit jaar sluit de afdeling Den Haag het kalenderjaar weer af met de inmiddels traditionele varia-avond. Onder het genot van een oliebol of appelflap, met koffie of thee en eventueel een glaasje wijn kunt u nog een keer gezellig napraten met uw mede-NVBS-leden en vooruitkijken naar het komende jaar 2017. En natuurlijk bieden wij die avond weer een afwisselend programma. Deze avond is ook altijd voor de minder in spoor of tram geïnteresseerden interessant. Daarom is het wellicht een idee om uw partner, familielid of vrienden eens mee te nemen. U bent allemaal van harte uitgenodigd!

Het bestuur van de afdeling Den Haag - Erik, Hans, Kees en Paul - wenst u alvast een heel mooie jaarwisseling toe en tot ziens in 2017!

Van 2 naar 4 sporen door Dirk Elkhuizen

Een impressie d.m.v. dia’s van de werkzaamheden begin jaren negentig aan de Oude Lijn van ‘De Vink’ tot ‘Het Haantje’. Tevens zien we rijdend materieel dat inmiddels bijna allemaal verdwenen is.

De ombouw naar een viersporig traject is juist begonnen bij station Mariahoeve.
Treinstellen 2016 + 2855 als trein 5355 Amsterdam RAI - Den Haag CS, versterkt i.v.m. Huishoudbeurs

Canfrance Estación door Jan Tromp

In het in westen van de Pyreneeën ligt op 1200 m hoogte een tamelijk verlaten station dat zich qua grootte kan meten met het Centraal Sta-tion van Amsterdam. Na een vooral aan de Franse kant moeizaam verlopen aanleg werd Canfranc in 1928 geopend als onderdeel van een internationale verbinding tussen Frankrijk en Spanje. De lijn werd tijdens de Spaanse Burgeroorlog gesloten maar in de Tweede Wereld-oorlog door de Duitsers gebruikt voor het vervoer van ijzererts en wolfraam naar Duitsland en gestolen goud in omgekeerde richting.
Na 1945 heeft de lijn via Canfranc altijd een kwijnend bestaan geleid totdat in 1970 de lijn aan de Franse zijde na een bizar ongeval geslo-ten werd. Het enige wat nog reed was een dieseltufje naar Zaragoza.
Op dit moment wordt een deel van de plannen voor reactivering van de lijn uitgevoerd. Daarnaast is het dak van het stationsgebouw gere-noveerd.
In deze bijdrage wordt de geschiedenis van de lijn besproken en worden beelden vertoond van een deel van de lijn aan Franse zijde en van het uitgebreide stationsterrein en –emplacement van Canfranc.

Illustratie

Hobby’s van NVBS-er Kees Bal

We gaan eerst een kijkje nemen bij de Tramweg Stichting Scheveningen; de presentator restaureert daar met een groep van ongeveer 20 man diverse trams. U ziet beelden van o.a. de Haagse 294 in de remise Lijsterbesstraat en ook op Scheveningen. Daarna maken we een rit mee in 2015 met het tramstel 58 en 779. Ten slotte beelden van de afgelopen Treinenbeurs in de Broodfabriek te Rijswijk waar een groep NVBS-ers aanwezig was.

Illustratie

Architectuur, openbaar vervoer en nog meer ... op, langs en in de buurt van de Bezuidenhoutseweg door Frits Kwakkel

Interessant zijn wat betreft de bebouwing en het openbaar vervoer de Prinsessegracht en de Bosbrug. In 1870 kwam aan de Rijnstraat het station van de NRS. De gevelwand van de Bezuidenhoutseweg werd doorgebroken, zodat vanaf 1879 de stoomtram naar Scheveningen kon rijden. Langs de Bezuidenhoutseweg stonden riante landhuizen en veel uitspanningen.
De paardentram werd opgevolgd door een paar elektrische tramlijnen. Waar nu de Utrechtse baan de Bezuidenhoutseweg onderdoor gaat was een leuk tramkruispunt. De Laan van NOI had een pracht aan bomen. Overbosch was vele jaren het eindpunt van de tram. In 1923 werd de tramlijn verlengd naar Marlot. In de jaren dertig kon het daar behoorlijk druk zijn.

Lijn 4 in 1917 op de Bezuidenhoutseweg op weg naar het Stadhuis. Niets rest er nu meer …..

Vlak vóór de rook verwoei ... door Edward Kuijper

De titel is natuurlijk een verwijzing - met een knipoog - naar het prachtige boek over de WSM van Hans van Lith: Rook waait over het West-land. In de laatste maand vóór de opheffing van het railvervoer tussen Delft en Loosduinen, december 1967, heb ik nog wat opnamen daar-van gemaakt, voornamelijk tussen Westerlee en Loosduinen. Die rook uit de titel was overigens niet alleen dieselrook van de NS-serie 450, maar ook wat kolenrook: de rit met de stoomloc ‘Leeghwater’ door het Westland vond ook in die laatste maand van 1967 plaats. Zwart-witfoto’s uit mijn middelbareschooltijd, nu 49 jaar geleden.

Poeldijk

De Gotthard door Bert van der Kruk

Het Zwitserse Alpenmassief is altijd een grote natuurlijke barrière geweest voor het verkeer tussen zuid en noord Europa. Pas in de 13e eeuw ontstond er een pasweg over de Gotthard.
De aanleg van de Gotthardspoorlijn en de Gotthardtunnel welke in 1882 werd geopend betekende dan ook een geweldige verbetering. Deze spoorlijn die op spectaculaire wijze middels vele keertunnels en kunstwerken is aangelegd om op 1150 meter hoogte onder de Gotthard door te rijden, mag zeker tot één van de meest aansprekende bergspoorlijnen van Europa worden gerekend. Niet in de minste plaats door de locomotieven die hier werden ingezet, waaronder de krokodil die hier eeuwige roem verwierf. Na 134 jaar is de glorietijd echter voorbij, want met de ingebruikname van de nieuwe Gotthardtunnel zullen nu veel meer treinen veel sneller de Alpen kunnen passe-ren. Het oude traject dient dan nog slechts voor het regionale verkeer en zal ongetwijfeld nog wel enkele goederentreinen te verwerken krijgen.
Met een vijftigtal beelden beleeft u vanavond de reis van Erstfeld naar Bellinzona nog een keer.

Illustratie

maandag 12 december 2016

Kris kras per spoor door Oostenrijk

Beamerpresentatie door Maarten van der Velden



Toen de ÖBB nog over de Erzbergbahn reed werden op winterse dagen heel wat skiërs vervoerd naar het hoogste punt van de lijn, Präbichl. Op 6 januari 1981 bracht Schienenbus 5081.565 de wintersporters naar de sneeuw. Foto: Maarten van der Velden

Vanavond bezoeken we Oostenrijk met presentator Maarten van der Velden en zien we ruim 30 jaar spoorweg-geschiedenis aan ons voorbij rijden. Naast de ÖBB wordt er ook aandacht besteed aan andere bedrijven zoals de Montafonerbahn, de Stubaitalbahn, Stern & Hafferl, de Steiermärkische Landesbahnen, ‘nieuwe’ bedrijven als WestBahn, LTE, Cargo-Serv en andere vervoerders die toegang tot het net hebben.
We zien dan ook de meeste materieeltypes die in de periode tussen 1980 en 2014 bij de ÖBB dienst hebben gedaan. Natuurlijk wordt ook het smalspoor daarbij niet vergeten. We komen in vrijwel alle uithoeken van het land en soms ver daar buiten,
want materieel van de ÖBB rijdt soms door tot diep in de buurlanden.

maandag 28 november 2016

Berliner Metamorphosen (deel 1)

Beamerpresentatie door John Krijgsman

John Krijgsman vertoont beelden bij een verhaal over de stad met vier sektoren, twee politieke systemen en twee metro- en trambedrijven, over een halve hoofdstad en een ommuurde vrije stad, over een gesplitste S-Bahn, over spookstations en twee Hauptbahnhöfe, over de Deutsche Reichsbahn die alle grenzen overschreed en over hoe alles na 1989 weer samensmolt.

Vanaf het einde van de Tweede Wereldoorlog vond stapsgewijs een deling van Duitsland en Berlijn plaats, die werd voltooid met de bouw van de Berlijnse Muur op 13 augustus 1961. Het openbaar vervoer moest zich aan deze omstandigheden aanpassen, wat leidde tot bijzondere en soms bizarre situaties. Aan het railnet werd heel wat vertimmerd en dat ging door tot eind 1989 de Koude Oorlog afliep. Toen werd het tijd om de rails in en om de stad aan te passen aan de nieuwe tijd. Tegenwoordig staat de hoofdstad op de eerste plaats in Duitsland met de omvang van de netwerken van tram-, U-Bahn- en S-Bahn. Het nieuwe Hauptbahnhof behoort tot de meest imposante van Europa. Steeds minder herinnert aan het gesplitste verleden van de stad, maar een kwart eeuw na de val van De Muur rijden er nog altijd railvoertuigen van DDR-fabrikaat in de dagelijkse dienst.
De presentator bezocht Berlijn en omstreken sinds 1973 meer dan honderd keer en maakte er zo′n 12.000 dia′s en digitale opnamen van de stad en het railvervoer. In de afgelopen decennia ging hij vaak terug naar dezelfde plekken om daar keer op keer de veranderingen vast te leggen. Vanavond deel 1 van een tweeluik over de metamorfosen die zich in ruim vier decennia overal in Berlijn hebben voltrokken.

Museumtramstel omgeven door Trabi′s in de Hoofdstad van de DDR, 21 juni 1987. Foto: John Krijgsman



Op 2 september 1990 bestaat de DDR nog wel, maar zijn de S-Bahnnetten van Oost- en West-Berlijn al weer aan elkaar gekoppeld. Een Oostberlijnse S-Bahn verlaat het in West-Berlijn gelegen station Zoologischer Garten. Foto: John Krijgsman

maandag 14 november 2016

NZH-avond

Presentatie door Georg Groenveld, Han Geijp en Raymond Naber

55 jaar geleden, de spanning ging van de bovenleiding af ….
Vanavond nemen deze heren van de Stichting Historisch Genootschap De Blauwe Tram u mee naar de festiviteiten te Katwijk aan den Rijn waar in augustus 2015 een waar spektakel plaatsvond: de terugkeer van de Blauwe Tram in de Rijnstraat. Motorwagen NZH A106 was na 32 jaar restauratie terug met de eerste publieksritten na haar buitendienststelling in 1948, nu 68 jaar geleden. In een mooie aparte serie zal de tramgeschiedenis tussen met name Leiden – Katwijk / Noordwijk uit de doeken worden gedaan. Ten slotte een doorkijk naar de opstart van de Nieuwe Blauwe Tram: de herbouw van A600-Tweelingstel A619/620.

De NZH weer terug in Katwijk met o.a. de A 106, 28 aug. ‘15. Foto: Raymond Naber

maandag 31 oktober 2016

85 jaar NVBS, 1931 tot 2016

Gevarieerde presentatie door vroegere bestuursleden afdeling Den Haag

Hans Klomp (79-82) komt met een verhaal over het 50-jarig jubileum in 1981: de tentoonstelling in de tijdelijke kantoren van de HTM en de mensen die hij toen heeft geïnterviewd voor het jubileum-boek dat de afdeling Den Haag destijds heeft uitgegeven.
----

Aat de Pruis (84-88) vertelt hoe hij de hobby beleeft en dat illustreert hij met een paar voorbeelden van tram- en trein- foto’s die zijn belangstelling in trein en tram hebben aangewakkerd of hem bij-zonder interesseren
----.

Erik Bodaan (87-89, 02-05, 10-14) vertoont een aantal foto’s van een reis die hij naar Canada heeft gemaakt.
----

Paul Koster (88-92) bracht in augustus 2014 een bezoek aan Polen - de trambedrijven van Krakow, Katowice en Warschau - en doet daar verslag van.
----

In de jaren ‘80 en ‘90 werden geregeld afdelingsexcursies gehouden. Aan de hand van enkele dia’s haalt Sieger de Boer (88-95) de herinnering aan een paar van deze excursies weer op. Wel-licht komen ook deelnemers in beeld. Wie erbij was zal zichzelf misschien herkennen!

PAUZE

René Lipman (95-12) besteedt aandacht aan Rotterdamse trams in Roemenië. Hierbij zal de nadruk liggen op deze trams in de steden Brǎila en Galaţi. Daarnaast worden (zowel letterlijk als figuurlijk) ook enkele oude Nederlandse bussen vertoond, waaronder ex-HTM′ers. (Moet toch kunnen in Den Haag?) De presentatie geeft de actuele situatie weer, want alle beelden zijn in augustus 2016 ge-maakt.
----

Johan Kres (73-74, 81-88) gaat in op een paar voor hem bijzondere spoorse gebeurtenissen. Sinds zijn 4e jaar kijkt hij naar rail- en wegvervoer zoals de stoomwals, buslijn 21 en de HTM “Zwitsers” in zijn straat. Smalspoor en elektrische trams in binnen- en buitenland boeien hem het meest en daarvan laat hij iets zien.
----

Karel Hoorn (76-79) geeft een korte presentatie met als titel “Hoe is het gekomen?” Het betreft Ka-rel’s eerste ervaringen in de railhobby.
----

In een inleiding van 2 minuten zal Fred Hofman (92-98) een van zijn oudste tram-ervaringen vertel-len. Fred heeft gekozen voor foto′s uit de eerste 10 jaar fotograferen: 1964 tot 1974. Dat laatste jaar gaat over de Voies Ferrées du Velay, Ardèche en Haute Loire.
Daarop aansluitend: Een Franse trein-enthousiast heeft iets ten noorden van La Voulte / Rhône een "miniatuur-Ardèche" gebouwd met nadruk op trajecten en emplacementen van de toenmalige Chemins de Fer Departementaux. Daarvan heeft hij een film van 5 minuten als toegift (als de tijd het toelaat).
----

Hans van Lith (98-02) verhaalt over zijn eerste ervaringen als spoorliefhebber. Het Spoor heeft hem altijd gefascineerd. Tja, waardoor? Hoe dan ook, vanaf 1948 bracht hij veel vrije middagen door op stations, rangeerterreinen en in locomotiefloodsen. Ook toen mocht er formeel niets, maar kon er meer dan nu…. Over zijn ervaringen als ‘spoorjongen’ in die dagen – toen er nog volop stoom was - vertelt Hans van Lith tijdens een nostalgische terugblik op zijn jeugd….

maandag 24 oktober 2016

Nederlandse Spoorwegen in de jaren 70 en 80

Beamerpresentatie door Bert van der Kruk

Spoorslag 70 betekende het begin van een grote veranderperiode bij de NS.
In heel het land (ook op veel grote stations) was in die tijd nog de oude beveiliging met armseinen aan te treffen, bediend vanuit vele seinhuizen. Materieel ’46 en ’54 vormde toen nog de basis voor de reizigersdienst, getrokken treinen bestaande uit blauwe elokken met plan E, K en N waren een vertrouwd beeld en op de niet geëlektrificeerde nevenlijnen waren de rode diesel-enen en -tweeën niet weg te denken. Evenals de DE III en D-lokken serie 2200 en 2400.
In de goederendienst en voor het reisbureauvervoer waren de elok-veteranen van de serie 1000 aan hun weliswaar laatste maar toch nuttige kilometers bezig.
Om de steeds drukker wordende dienstregeling uit te kunnen voeren, moest de infrastructuur op veel plaatsen ingrijpend aangepast worden. Knelpunten zoals de Hembrug en Koningshavenbrug werden vervangen door een tunnel, en
viersporigheid was op sommige baanvakken noodzakelijk om het grotere aanbod van stop- en sneltreinen te kunnen verwerken. Vooral in de Haagse regio leidde dit tot volledig nieuwe station-lay outs.
Ook het opheffen van de verliesgevende Miljoenenlijn en IJmuidenlijn vormde onderdeel van het nieuwe beleid. Vanavond zal dit alles tijdens een rondgang door het land weer de revue passeren, met beelden van het materieel en de beveiliging van toen, soms op plaatsen waar je als hobbyist niet zo gauw kwam, zoals o.a. een kijkje in seinhuizen en werkplaatsen.

Loc 1307, Den Haag HS, 29 sept. 1982. Foto: Bert v.d. Kruk

maandag 10 oktober 2016

De tram naar Oostvoorne

Diaprogramma door Frans Stuurman

Na twee spoorwegprogramma’s nu een echte tramavond. Het is alweer 51 jaar geleden dat de tram naar Oostvoorne werd vervangen door een bus. Op 23 september 1965 om precies te zijn.
De presentator ging in de periode 1960-1965 vaak kijken bij de remise van de Rotterdamsche Tramweg Maatschappij (RTM) in de Rosestraat in Rotterdam. Het waren de laatste jaren van de tram. De aankomst, het omlopen, het aankoppelen, het overbrengen van de bedienings-handles en dan dat vertrek met al die indrukwekkende geluiden! Het waren mooie motorwagens waar hij thuis tekeningen van maakte. Doordat de buren van de presentator een zomerhuisje hadden op het Kruiningergors werd ook het station in Oostvoorne bekend terrein.
Vanavond gaan we met de tram naar Oostvoorne om een bezoek te brengen aan het Kruiningergors en het strand.

Motorwagen M1602 “Reiger” te Ouddorp, 29 juli 2015. Foto: Erik Herbschleb

Met de fiets en de metro komen we er weer terug. Daarna gaan we naar Ouddorp waar na jaren werk een prachtig museum ontstaat. Tot besluit toont de presentator ons dat de RTM soms nog een rol speelt in zijn werk.

maandag 26 september 2016

Spoorwegen in Nederland in de tweede helft van de 20e eeuw

Beamerpresentatie door Roef Ankersmit

Roef Ankersmit is opnieuw in zijn enorme fotoarchief gedoken voor een presentatie van Nederlandse onderwerpen die inmiddels verleden tijd zijn. Internationale verbindingen en goederenvervoer dat allang niet meer bestaat en grote infrastructurele werken komen opnieuw tot leven. Wat op zal vallen is hoe divers het spoorvervoer in de vorige eeuw was in vergelijking met nu.
Aan bod komen onder meer het eiland-bedrijf in Zeeuws-Vlaanderen met



Op 30 nov.1957 passeert bij Eefde een Duits dieseltreinstel type VT08.5 (zgn. ’Eierkopf’) als “Hamburg-London Express” Foto: Roef Ankersmit

goederentreinen getrokken door NS rangeerlocs 600 ’Hippel’, autoslaaptreinen, het vervoer van vloeibare brandstoffen zoals olie, benzine en LPG, de sluiting van Eindhoven - Valkenswaard, wagenladingen en vervoer van suikerbieten. De "Holland – Scandina-vië Express" zal ook weer tot leven worden gewekt. Kortom, weer een gevarieerde avond vol nostalgie op het spoor!

maandag 12 september 2016

Terug in de Tijd

Diaprogramma door Dirk Elkhuizen.

We gaan ca. 25 jaar terug in de tijd en wel naar het noorden des lands, waar onder andere de lijn Groningen – Nieuweschans nog helemaal met traditionele armseinen bediend wordt.
We beginnen in Zwolle in de werkplaats waaraan door de NVBS een bezoek werd gebracht. Dan naar het station Zwolle, van waar naar Kampen op en neer wordt gegaan. Daarna verder via de lijn Zwolle – Almelo. Dan van Almelo via Mariënberg naar Emmen. We maken een sprongetje naar Musselkanaal van waaruit een bezoek aan de museumlijn van de STAR wordt gebracht, die eindigt in Zuidbroek.
Iets recenter reizen we van Nieuweschans naar Groningen en daarna retour in 1988 met ook een kort bezoek aan Leer (D). Dit alles met rode en gele diesels, Wadlopers met en zonder schort, diesellocs serie 2200 en 2400, uiteraard ook stoom en soms de elektrische treinstellen serie 2100.

Treinstel 3211 vertrekt op 1 april 1988 als trein 8362 (Winschoten – Groningen) uit Scheemda. Foto: Paul Muré

maandag 6 juni 2016 - zondag 6 juni 2106

Zomervaria-avond

door diverse presentatoren

De zaal in de Christus Triumfatorkerk aan de Juliana van Stolberglaan 154 te Den Haag is geopend vanaf 19.00 uur. Het programma begint om 19.45 uur precies en eindigt zoals gewoonlijk tussen 22.30 en 22.45 uur. (Entree: € 3,50, voor niet-leden € 4,00)
De afdeling Den Haag sluit het eerste halfjaar af met een Zomervaria-avond. U kunt nog een keer gezellig napraten met uw mede- NVBS-leden en vooruitkijken naar de zomer. En natuurlijk bieden wij die avond van 6 juni weer een afwisselend programma. Gezien het thema ‘Vakantie’ ziet het ernaar uit dat de zomer alweer heel dichtbij komt! U bent allemaal van harte uitgenodigd!



Door: Matthias van Aalst


Er is een tijd van komen en er is een tijd van gaan, zo ook op tram- en spoorweggebied. In deze beamer-presentatie zullen zowel de verande-ringen bij de HTM met de komst van de Avenio en het verdwijnen van de oudste GTL′s, als ook de laatste perio-de van Mat ′64 en de instroom van nieuwe Flirt-treinstellen aan bod ko-men. Daarnaast zullen er verschillende foto′s van binnen- en buitenlandse excursies getoond worden; van de Drachenfelsbahn tot de Kusttram en van de Amsterdamse Blokkendoos tot een bijzondere rit in Charleroi. Kortom: een veelzijdig programma in vakantie-sfeer

Laatste dag van de ‘oude’ lijn 11

Door: Martijn Roos


Powerpoint-presentatie over de mo-derne lagevloertram in Zwitserland.

De nieuwe Flexity Basel 5001, nov. 2014

Door: Roos Bongers


De trein in huis - het kleinste smalspoorbedrijf.
In 1984 maakte uw presentator kennis met 184 mm spoor in het Zuiderpark.
Na een half jaar maakte zij de eerste rit met een zelfgebouwde motorloc, die nu na 31 jaar nog steeds rijdt. Zij woont mede daarom in een parterre-woning en ca. 20 jaar geleden is zij begonnen met een spoornet in huis. Niet alleen om de loc en wagons te kunnen stallen maar ook om o.a. hout en kolen voor de kachel te vervoeren. Daarnaast het railmateriaal voor de mobiele baan, kattebakgrit en regel-matig een vuilnistrein. Een “spoorweg geïntegreerd” huishouden.

Illustratie

Door: René Lipman


Uw presentator is in februari van dit jaar al op vakantie geweest. Het reis-doel was Dubai. Deze stad is booming. Alles is er groots en imponerend, zoals het hoogste gebouw ter wereld en het bekende Palmeiland. Sinds enkele jaren beschikt Dubai over twee metro-lijnen, een tramlijn en een monorail. Vanavond krijgt u een impressie van deze stad en haar railvervoer te zien.



Door: Ronald Bokhove


Spoorzoeken: een zomerse hobby.
Voormalige spoor- en tramlijnen spre-ken tot de verbeelding van velen. Wat is er nu leuker dan op een mooie dag de speurneus uit te hangen en een opgebroken lijn af te struinen op zoek naar restanten? Uw presentator heeft dit de afgelopen 12 jaar veelvuldig gedaan. Zijn ontdekkingen heeft hij niet voor zichzelf gehouden, maar gedeeld met vele liefhebbers tijdens de 14 spoorzoekersexcursies die de Stichting NVBS-Excursies sinds 2004 heeft georganiseerd.
Hoe gaat dat spoorzoeken nu precies in zijn werk? Welke voorbereidingen tref je en wanneer is de kans op ′suc-ces′ het grootst? En waar liggen de leukste voormalige lijnen? In twintig minuten worden vanavond de basis-beginselen van het spoorzoeken uit de doeken gedaan. Aan u om het de komende zomermaanden in praktijk te
brengen ….

Illustratie

Door: Raymond Naber


HTM in de jaren ’75-‘76.
Een film van 20 minuten over de HTM in het midden van de jaren ’70. De presentator was 15 jaar toen hij dit filmde. Bij de HTM reden nog uitsluitend PCC’s; boven-dien een vooruitblik op de ingebruik-name van het Centraal Station op 30 mei 1976. En op de Hofpleinlijn reed het bekende Mat ’46. (De film is zon-der geluid; het is een van de eerste films van deze presentator.)

Raymond, ‘gesnapt’ bij lijn 11 in 1993

maandag 23 mei 2016

Door Lapland en langs de fjorden van Stockholm naar Oslo

door Gerrit Nieuwenhuis

Gerrit Nieuwenhuis doet verslag van zijn reis in de zomer van 2013 door Zweden en Noorwegen. De reis begon in de Zweedse hoofdstad Stockholm en begon met een rit over de Inlandsbanan naar Lapland. Via de ertsspoorlijn werd Narvik in Noorwegen bereikt. Vanuit Narvik weer zuidwaarts naar Trondheim en door het fjordengebied naar Bergen.
Bekende spoorlijnen als de Raumalijn en de Flåmlijn komen aan de orde. De laatste etappe gaat van Bergen naar de Noorse hoofdstad Oslo.
Van zowel Stockholm als Oslo zal het veelzijdige railvervoer met tram, metro en trein besproken worden. Delen van de reis werden veertig jaar geleden ook al gemaakt. Beelden van 1973 wisselen de foto’s van 2013 af.

Zweedse Inlandsbanan van Ostersund naar Galiivare. Sorsele, zomer 2013,
foto Gerrit Nieuwenhuis

maandag 9 mei 2016

RET Tram en Metro, 1970-2013

door Cor Engelbert

Vanavond gaan we met de tram door Rotterdam en hier en daar ook door de randgemeenten waar de RET railvervoer verzorgt. In het eerste deel van het programma worden zoveel mogelijk beelden vertoond van opgeheven en soms volledig verdwenen begin-/eindpunten en routes waar in de normale dienst niet meer gereden wordt. Voorts is er aandacht voor tijdelijke routes en bijzondere ritten met in veel gevallen museummateriaal. Later in het programma wordt de aandacht verlegd naar het alledaagse patroon, waarbij het opvalt dat de straatbeelden door de jaren heen soms flink zijn veranderd.
Tot slot een aantal opnames van de metro. Hier zijn eerdere begin-/eindpunten vaak niet meer als zodanig in gebruik omdat het lijnennet regelmatig is uitgebouwd en daardoor nieuwe eindpunten verderop ontstonden. Net als bij de tram het geval is, kan ook de metro soms niet meer komen op plaatsen waar dit eerder, jarenlang of enige jaren wel het geval was.

RET 235-3 en 632-9, Ln van Nooitgedacht, mei ‘77

maandag 25 april 2016

Buurtspoor in zwart-wit en kleur

door Paul Koster en Edward Kuijper

De Belgische buurtspoorwegen hebben met hun trams tot in de jaren tachtig van de vorige eeuw dagelijks grote reizigersstromen verwerkt. Op de diverse netten in het land kon je het karakteristieke materieel aantreffen, meestal vierassers, in de spits versterkt met aanhangrijtuigen. Gelede wagens deden (te) laat hun intrede. Vanzelfsprekend heeft dit bedrijf altijd grote aantrekkingskracht op railliefhebbers gehad. De beide presentatoren van vanavond bleken - zonder het van elkaar te weten - ook al jaren lang buurtspoorfan en -fotograaf te zijn. Vóór de pauze neemt Edward Kuijper ons mee naar de tramnetten rond Antwerpen, Brussel, naar de kustlijn en de Borinage, met gedigitaliseerde zwart-witfoto’s, gemaakt tussen 1966 en 1974. Na de pauze vertoont Paul Koster kleurendia’s van andere delen van het Henegouwse net, gemaakt in de jaren tachtig.

NMVB-trams zijn rond 1970 nog in beeld in het Brusselse gewest

maandag 11 april 2016

La grande vitesse Française

door Ambrosius Baanders

In Frankrijk is op dit moment ruim 2.000 km hogesnelheidslijn in exploitatie met een kleine vijfhonderd treinstellen. Een indrukwekkend netwerk, waarop dagelijks met snelheden tot 320 km/h wordt gereden en dat toonaangevend is in Europa en de wereld. In 2010 werden er 98,5 miljoen passagiers vervoerd. Het idee om veel sneller te gaan rijden kreeg vorm in de jaren ’70, nadat in de jaren ’50 de eerste technische proeven hadden geleid tot het wereldrecord in 1955 van 331 km/h. Deze ontwikkeling had tot doel markt terug te winnen op de auto en het vliegtuig. Dat leidde uiteindelijk tot de eerste lijn tussen Parijs en Lyon in 1981-’83 en vervolgens de opbouw van een indrukwekkend net. Het snelheidsrecord staat nu op 575 km/h.
In het begin was het vooral een initiatief van de spoorwegmaatschappij SNCF, later was vooral de Franse staat de stuwende kracht achter die uitbreidingen. Een presentatie met een bespreking van de impact op het vervoer en de regionale ontwikkeling in Frankrijk en de invloed op de ontwikkelingen in andere landen, waaronder Nederland.

Illustratie

maandag 14 maart 2016

Spoorwegherinneringen op foto en film

door Kees van de Meene

Het programma van de bekende spoorwegfotograaf Kees van de Meene begint met het ophalen van een aantal fotografische spoorherinneringen met een licht quizgehalte onder het motto ’Wat, waar, waarom?’. Daarna volgen video-opnamen van de NVBS-winterreis van 1997 naar Oekraïne en tot besluit opnamen van de NVBS-reis in 2008 naar Syrië en Jordanië toen het in Syrië wel heel anders was dan nu.

Losser, Gronausestraat, maart 1959,
‘Sik’ met voorm. NCS-rijtuig

maandag 29 februari 2016

Dieseltreinen in Nederland

door Raymond Naber

Super-8 films over diesels in Nederland en een vooruitblik naar 150 jaar intercommunale tram in Nederland.
1980 Miljoenenlijn: rode diesel 1 op de lijn tussen Heerlen en Valkenburg, accutreinen Maastricht – Aken, armseinen en goederenverkeer met 3 x 2200 naar Herzogenrath.
1996 Diesels in de Achterhoek: met verbouwde diesel 2 en Plan U een rondrit in de Achterhoek, in de driehoek Zutphen – Arnhem – Winterswijk.
1996 Tussen Mijn en Domstad – Heerlen – Aken nu met verbouwde diesel 2.
Tot slot nog iets anders:
De Ooijevaar: tussen Den Haag en Delft per stoomtram in 1989, zie hoe in ruim 25 jaar de stad veranderde. Op 25 juni 2016 is deze verbinding 150 jaar oud en de eerste intercommunale tramlijn in Nederland.

Illustratie

maandag 22 februari 2016

Meterspoor - 1994-2005 – en trams in Frankrijk

door Fred Hofman

Vóór de pauze films van achtereenvolgens
SNCF St. Gervais - Chamonix,
St. Georges-de-Commiers - La Mure (dus nog vóór het rotsblok viel), Oradour-sur-Glane (alleen spoor en bovenleiding), ‘Le Canarie’ en ten slotte Chemin de Fer du Vivarais.
Na de pauze dia’s van trams in diverse Franse steden. Een enkele spoorwegfoto is niet uitgesloten ….

Foto’s van Erik Herbschleb en Paul Muré.

Parijs, 2006, foto Erik Herbschleb

maandag 8 februari 2016

Jaaroverzicht 2015

door Geert Wessels, Thijs de la Vieter en Rinse Kooiman

In dit jaaroverzicht probeert dit drietal presentatoren u een zo compleet mogelijk beeld te geven van alle veranderingen in het trein- en tramvervoer in Nederland en daarbuiten. Dit doen zij d.m.v. een uitgebreide film- en digitale presentatie.

maandag 25 januari 2016

Per trein door Laos, Thailand en Maleisië naar Singapore

door Cor de Vos

Een van de spoorwensen die de presentator van vanavond al lange tijd had, was om eens met de trein in Singapore aan te komen. Hoewel het originele station van Singapore tegenwoordig niet meer wordt aangedaan, is het nog steeds mogelijk met de trein in de Zuidoost-Aziatische stadsstaat aan te komen.
Een andere wens was om met de trein over de zogenaamde “Vriendschapsbrug” van Thailand naar Laos te treinen. In januari 2013 ontstond vrij onverwacht de mogelijkheid beide wensen te combineren. Vanavond ziet u het “dia-grafische” verslag van een treinreis door Zuidoost Azië, van Vientiane in Laos, via Ayuthaya en Bangkok in Thailand en door Maleisië, via o.a. Kuala Lumpur en Malakka, naar het letterlijke eindpunt van de lijn: Singapore. Een kleurrijk reisverslag met aandacht voor trein én cultuur.
Als uitsmijter van de avond zien we nog een korte impressie van suikerrietstoom op Java.

Malakka-centrum, 2013, foto Cor de Vos

maandag 11 januari 2016

Brusselse trams (en Ardennen) en de SNR-schatkamer in Amersfoort

Beamer-presentatie door Bert van Raaij.

Deze avond beginnen we met de MIVB, de Brusselse stadstram.
Tot in de jaren 60 bezat Brussel een zeer omvangrijk tramnet, dat alle stadswijken bediende. Vanaf de jaren 70 werd het tramnet sterk ingekrompen, deels door het samenvoegen van tramlijnen en deels door het omzetten ervan in buslijnen. Ook ging een deel van het tramnet ondergronds: de pré-metrotunnels. Vanaf de jaren 80 werd deze “pré-metro” omgezet in een echte metro en verdween er een groot aantal tramtrajecten. Desondanks valt er ook nu nog veel te genieten op tramgebied. Weliswaar is de bovengrondse tram grotendeels uit het stadscentrum verbannen, daarbuiten kunnen er nog steeds lange tramritten gemaakt worden.
Het uitgebreide net van buurttrams in de regio Brussel krijgt ook uitgebreid aandacht. De laatste trams verdwenen hier in 1978. Daarna maken we nog even een uitstapje naar de Ardennen, waar we de dieseltjes van de TTA en bij de Grotten van Han bekijken.
Als afsluiting van de avond bezoeken we het archief van de SNR in Amersfoort. De nadruk zal hierbij vooral liggen op dia′s van Nederlandse trams in de jaren zestig.

Brussel, jaren ’60, 5007 op lijn 35, foto Bert van Raaij

maandag 28 december 2015

Varia-avond

Presentatie door leden van de afdeling Den Haag

De eindejaarsavond is langzamerhand uitgegroeid tot een mooie traditie bij de afdeling Den Haag, waarbij vooral ook het gezellig samenzijn belangrijk is. Met (gratis!) oliebollen en appelflappen zal het jaar ook nu weer in gepaste sfeer worden afgesloten. Naast een gevarieerd programma door een aantal bezoekers zelf is er natuurlijk koffie, thee, andere drankjes en eventueel een glas wijn (helaas niet gratis!). De onderwerpen van de presentaties worden vanaf begin oktober nader bekendgemaakt.

Zie ook bijgaande pdf .

Varia: Wellicht naar Lissabon …..?
Foto: Erik Herbschleb, mei 2006

maandag 30 november 2015

Sporen rond Den Haag (en Leiden) 1980-2015

Dia-presentatie: Roelof Hamoen

De spoorwegen rond Den Haag en Leiden zijn de laatste decennia flink veranderd. Er kwam dubbelspoor naar Alphen en verdubbeling naar Den Haag, armseinen verdwenen, stationsgebouwen werden vernieuwd en er was een proef met trams tussen Alphen en Gouda. Al deze veranderingen vanaf 1980 komen vanavond in beeld. Een aanrader voor iedereen die met eigen ogen wil zien wat er in de afgelopen jaren is verdwenen en bijgekomen. Het gaat in de eerste plaats om het spoor, maar de spreker doet zijn best om ook een trammetje te laten passeren.


maandag 23 november 2015

“Terugh in den Thijd” - Servus ÖBB

Dia- en beamer-presentatie: Bert v.d. Kruk

Oostenrijk, een land dat gezegend is met een prachtige natuur die echter dikwijls een behoorlijk obstakel vormt voor de spoorwegen. Dat blijkt al bij de start van deze rondreis wanneer we via de Arlbergbahn naar Innsbruck rijden waar nog twee beroemde bergbanen samenkomen. Bijkomend voordeel in de jaren 70 en 80 was dat er nog een grote variatie aan materieel te zien was zoals bijvoorbeeld de series 1020 en 1670 die nog moeiteloos de Brenner en de Karwendel beklommen. Maar ook de Semmeringbahn in het oosten met de fraaie viaducten is een bezoek meer dan waard. Oude e-lokken waren in die tijd nog heel gewoon. Op enkele minder belangrijke zijlijnen waren zelfs de laatste stoomlocomotieven nog actief die er op de Erzbergbahn een heel spektakel van maakten.
Natuurlijk zal de smalspoorromantiek niet ontbreken, de 760 mm lijnen van o.a. de Steyrtalbahn hadden door de verschillende traktiesoorten ieder hun eigen karakter. Veel spoorlijnen zijn inmiddels opgeheven of geprivatiseerd en vrijwel al het materieel dat u vanavond te zien krijgt is aan de snijbranders ten offer gevallen.

Oostenrijkse ‘krokodillen’ in Traunkirchen, 1978. Foto: Bert van der Kruk

maandag 9 november 2015

Blauwe en Gele op hun 54e sterfdag

Beamerpresentatie: Raymond Naber

Terug naar de jaren ’50-’60, de Blauwe en Gele Tram in zeer fraaie kleurendia’s.
Gescande dia’s van Frits van der Gragt, Hans van Engelen, Henk Odendaal en ter aanvulling fraaie zwart-wit foto’s van Frits van Dam. We gaan terug naar ons collectief geheugen en bezoeken de lijnen Katwijk / Noordwijk-Leiden, de stadstram tussen de Rijndijk en Oegstgeest, Leiden-Den Haag en de lokaaldienst Voorburg Viaduct – Scheveningen van de NZH. Vanaf de Haarlemmerstraat te Leiden rijden we door Wassenaar naar de Turfmarkt te Den Haag per Gele Tram.
Enkele digitale foto’s van de presentator over de restauratie van de NZH A106, die 32 jaar heeft geduurd, en de terugkeer van de Blauwe Tram in Katwijk aan den Rijn van eind augustus 2015 zullen deze avond afronden.


maandag 26 oktober 2015

Leven langs het spoor in Vietnam

Beamerpresentatie: Ernst van Gulden

De bekende Haarlemse spoorwegfotograaf Ernst van Gulden verzorgt vanavond een bijzondere presentatie over het op spoorweggebied minder bekende Vietnam. Met een lengte van ongeveer 2600 km bestaat het net van de Vietnam Railways (Ðuong sat Viet Nam) voornamelijk uit meterspoor. Slechts een klein deel in het Noorden van het land heeft normaalspoor. De reis start in Ho Chí Minh-stad (het vroegere Sài Gòn) in het zuiden van Vietnam en eindigt via de noord-zuid hoofdlijn bij de Chinese grens. Tijdens deze afwisselende reis komen naast het spoorwegnet ook de bijzondere schoonheid en cultuur van dit Zuid-Oost Aziatische land aan bod. Hiervan biedt de avond een interessant en afwisselend beeld.


maandag 12 oktober 2015

Tram toen en nu

Beamerpresentatie: Erwin Voorhaar

Prentbriefkaarten met (elektrische) trams in Nederland en diverse andere landen, vergeleken met de huidige situatie.
Trams veranderen. Maar soms ook niet. De omgeving verandert. Maar soms óók niet. Vanavond zullen we precies te weten komen waar trams hebben gereden en hoe dat er nu uitziet. Ook zien we hoe omgeving en materieel soms veranderd zijn. Maar ook zijn er zaken die altijd blijven; sommige tramtypes laten zich niet gemakkelijk verdrijven. Uw presentator heeft een programma samengesteld uit zijn eigen omvangrijke collectie originele prentbriefkaarten en (vooral digitale) foto’s. De situaties van toen en nu in steden als A’dam, Den Haag, R’dam en Utrecht (-Zeist) komen voorbij, inclusief een blik op het museummaterieel. Maar we maken ook uitstapjes naar het buitenland, Frankrijk bijvoorbeeld, waar het contrast tussen toen en nu eigenlijk het grootst is. Ook India, Tsjechië, België en Groot-Brittannië komen voorbij in oude kaarten en recente foto’s. Een avondje nostalgie maar tevens met een blik op de toekomst, dat brengt u het programma TRAM TOEN EN NU.


maandag 28 september 2015

Diverse tramfilms Den Haag en omstreken

Videopresentatie: Ton Slootmaker

- Paardentram in Den Haag (35 minuten)
Beelden van de proefrit op 17 okt. 2011 vanuit de remise Lijsterbesstraat naar Duindorp. De film start met foto’s van de restauratie van de NCS16, die door Stichting Tramwerk is gerestaureerd.


- Kortste tramlijn in Houten (16 minuten) De beelden van deze tramlijn (8 jan. 2001 tot 14 dec. 2008) zijn gemaakt op 6 mei en 21 augustus 2008.

- Rijdend materieel TS Schev. (55 min.)
HTM 2 is al sinds 2 mei 2006 in dienst.
Op 30 maart 2014 kwam de HTM 58 in dienst, gevolgd door ombouwer 77 per 12 juli 2014. NZH A327 rijdt zijn rondjes door Den Haag al sinds 1983.

maandag 14 september 2015

De Nederlandse locomotief- en wagonfabrieken

Beamerpresentatie: Gerard de Graaf

Nederland kende een aantal locomotief- en wagonfabrieken. Backer & Rueb, Werkspoor, Allan en Beijnes kent iedereen wel, maar het werkelijke aantal was veel groter. Ze waren niet altijd eerlijk over wat ze zelf deden of uitbesteedden en hobbyisten willen ook nog wel eens de zaken vertroebelen wanneer ze een fabrikant niet kennen en de onderaannemer wel. ‘Dichtung en Wahrheit’ komen aan de dag bij vele kleine en middelgrote fabrieken.
Uw presentator spit al jaren in (bedrijfs-) archieven, maar weet ook niet alles en hoopt dat hem omgekeerd misschien ook nog wat geleerd wordt.
(Dit programma kon op 23 februari 2015 wegens ziekte niet doorgaan)


maandag 1 juni 2015, Den Haag

De Betuweroute

PPT presentatie: Gerrit Nieuwenhuis

De meest bekende en besproken spoorlijn in Nederland is ongetwijfeld de Betuweroute, de goederenspoorlijn van de haven van Rotterdam naar de Duitse grens bij Babberich. De protesten tegen de aanleg van deze spoorlijn deden in veel opzichten denken aan de bezwaren tegen de allereerste spoorlijnen in Nederland. Na jarenlange politieke discussies werd de lijn uiteindelijk in 2007 geopend. De presentator van vanavond, Gerrit Nieuwenhuis, schreef een boek over de totstandkoming van de lijn. Vanavond zal hij de geschiedenis van de lijn toelichten en tevens laten zien wat er zoal op de Betuwelijn nu te zien is. Met de opening van de Tweede Maasvlakte in de Rotterdamse haven en het herstel van de Europese economie zal het aantal treinen in de komende jaren verder toenemen, waarbij in Duitsland capaciteitsproblemen opgelost zullen worden. De Betuweroute is daarbij een belangrijk onderdeel van de goederencorridor van Rotterdam naar Genua in Noord-Italië.


maandag 11 mei 2015, Den Haag

British Railways First Generation Diesels

Powerpoint presentatie: Sicco Dierdorp en Leo de Jong

In deze powerpoint presentatie door Sicco Dierdorp en Leo de Jong wordt de dieseltractie van British Railways tussen 1950 en 1970 aan u voorgesteld. De LMS was de eerste spoorwegmaatschappij in het Verenigd Koninkrijk die vanaf 1933 op grote schaal dieseltractie toepaste, nog voor de rangeerdienst. Deze ontwikkeling resulteerde in de bekende Engelse standaard rangeerloc, voorbeeld voor de NS rangeerlocs serie 500/600. Voor hoofdlijnen werden na WO II enkele prototype diesellocs ontwikkeld, maar hield BR voorlopig vast aan stoom. In 1955 verschenen wel de eerste diesel-treinstellen, de zgn.Derby Lightweights. Dit was ook het jaar van het ambitieuze Modernisation Plan. Er werden 174 diesellocs besteld, die waren bedoeld als prototype. Maar doordat BR verlies begon te maken, nam de druk toe om meer dieselmaterieel te bestellen. De diesels moesten BR weer winstgevend maken. Locs en treinstellen werden vanaf eind jaren ’50 in grote hoeveelheden bij de Engelse industrie gebouwd. Niet al dit materieel was een succes en sommige verdwenen net zo snel als de stoomlocs, die de diesels moesten vervangen. Het dankzij Dr. Beeching snel krimpende spoorwegnet maakte snelle afvoer van de minder geslaagde typen mogelijk. In deze presentatie krijgt u de grote variatie aan typen en kleurstellingen te zien.

Deze presentatie is mede mogelijk dankzij Colour-Rail, www.colour-rail.co.uk.


maandag 13 april 2015, Den Haag

InnoTrans en omstreken

Beamer presentatie: Frans Blanker

De tweejaarlijkse vakbeurs `InnoTrans` in Berlijn is ’s werelds grootste beurs op het gebied van railvervoer, met bezoekers en exposanten uit de hele wereld. Veel nieuw materieel beleeft hier zijn première, waardoor het ook een eldorado is voor spoorwegliefhebbers.
Presentator Frans Blanker bezocht InnoTrans sinds 1998 regelmatig en berichtte daar ook over in ’Op de Rails’. Vanavond zie je een uitgebreider fotografisch verslag waarin ook de beurs van dit jaar is vertegenwoordigd. We zien het materieel niet alleen ’statisch’ op het beursterrein, maar ook ’dynamisch’ in de dagelijkse exploitatie in diverse Europese landen.
Het spreekt voor zich dat Berlijn en omstreken, met veel interessante spoorlijnen en trambedrijven niet wordt vergeten!


maandag 30 maart 2015, Den Haag

150 jaar HTM

Beamer presentatie: Maurits van den Toorn

Na de feestelijke opening op 23 juni 1864 mochten de eerste reizigers twee dagen later gebruik maken van een geheel vernieuwd vervoermiddel om van Den Haag naar Scheveningen te komen: de paardentram. Daarmee had de residentie de Nederlandse primeur van dit moderne vervoermiddel. In de jaren daarna had Den Haag nog enkele opzienbarende primeurs op tramgebied. Aan de hand van een groot aantal foto’s en andere afbeeldingen geeft uw presentator een overzicht van de geschiedenis van de inmiddels 150-jarige tram in de Hofstad – niet alleen de HTM overigens – én de gevolgen die de komst van de tram voor de stad heeft gehad.


maandag 23 maart 2015, Den Haag

Rond de Pyreneeën

Beamer presentatie: Sjoerd Bekhof

In 2012 waren we op weg naar Madrid om daar de Talgotreinen te kunnen zien. Ze reden nog spaarzaam over de grens met Frankrijk. Tussen Irun en Hendaye reden ze door de ‘cambiador’, de installatie waarmee de wielen op de juiste spoorbreedte konden worden gebracht.
Maar wat er nog meer aan rond de Pyreneeën gebeurde hebben we toen niet bekeken. Daarom zijn we er voorjaar 2014 weer naar toe gegaan. Intussen zijn de grensoverschrijdende Talgo’s verleden tijd.
De teloorgang van het spoor in Frankrijk zien we in Oloron, waar kale masten en verroeste rails herinneren aan beter tijden.
Vervolgens naar Canfranc, het 110 meter lange station op Spaans gebied, dat nu geheel vervallen is. Ten slotte maken we een uitstapje naar Madrid, met o.a. een bezoek aan het in het voormalige station Delicias gevestigde museum. Via de grensovergang Port Bou-Cerbère verlaten we Spanje.

Le train jaune bij Ur-les-Escaldes

maandag 9 maart 2015, Den Haag

175 jaar Spoor, 150 jaar Tram

Beamer presentatie: Erik Herbschleb en Paul Muré




Uw presentatoren zaten in 2014 niet stil. Niet alleen waren ze natuurlijk alle afdelingsavonden in de zaal aanwezig, tussendoor gingen ze ook nog wel eens met de camera op pad. Aangetrokken door de jubileumvieringen van NS en HTM waren ze regelmatig te zien in Amersfoort, Den Haag of op nog andere plaatsen langs het spoor. Ook diverse opnamen van anderen zullen in deze presentatie betrokken worden.

“Doorkijkje” bij 175 jaar Spoor, Amersfoort, 20 okt. 2014

maandag 23 februari 2015, Den Haag

Gevarieerd filmprogramma

Kees Bal


maandag 9 februari 2015, Den Haag

Jaaroverzicht 2014

PPT en DVD presentatie: Geert Wessels, Thijs de la Vieter en Rinse Kooi

Het programma bestaat uit een digitaal en een filmisch gedeelte.

In het digitale deel komen de volgende onderwerpen voor: o trambotsingen bij HTM en RET,
o museumtram als mobiel stemlokaal,
o HTM lijn 9K,
o materieel uitwisseling bij Tramwerk in Den Haag,
o RET revisie metromaterieel,
o HTM 58 gereed na restauratie,
o historische Rheingold naar Dordt in Stoom,
o HTM aanleg en in gebruikneming tijdelijk keerspoor voor RR3 bij Fahrenheitstraat,
o HTM tijdelijke lijn 20,
o Dieseldag in amersfoort,
o HTM Veteranentram,
o HTM trambotsing te Delft,
o 150-jaar OV in Den Haag, HTM
o 1e Avenio’s in Den Haag,
o HTM infrastructurele werken langs lijn 9 met tijdelijke inzet van lijn 29,
o 175-jaar NS,
o SHTM buitenlijner en werkwagendag,
o NS open dag Railned Leidschendam,
o NS spoorparade Amersfoort,
o HTM spoorvernieuwing kruising Lijnbaan - Prinsegracht met inzet tijdelijke lijnen 7 en 65,
o afvoer Fyratreinstellen.

In het filmisch gedeelte zitten o.a. de volgende onderwerpen: o railreis door Oost Europa,
o stoomexcursie in Harz,
o stoomevenementen bij ZLSM,
o VSM,
o Dendermonde - Puurs,
o Maldegem en
o CF3V.


maandag 26 januari 2015, Den Haag

Railfotografie in REO (Rotterdam En Omstreken), 1970-2010

Dia-beamerprogramma: John Krijgsman

Een presentatie met een persoonlijk tintje, door RET-reiziger, NS-er en Rotterdammer John Krijgsman.
Toen John Krijgsman er in 1967 voor het eerst op uit trok met de boxcamera van zijn Oma kon je bij de RET nog vierassers in de reizigersdienst aantreffen en was de eerste metrolijn van Nederland amper geopend. Bij NS zag je in Rotterdam CS nog treinstellen Mat’40 en blokkkendoosrijtuigen en de elocs serie 1500 waren ’nieuw’. Station Blaak lag nog hoog boven de grond in plaats van eronder, bij de elektriciteitscentrale aan de Galileïstraat reed de elektrische kolentram van het GEB en de NVBS afdeling Rotterdam hield filmavonden in het RTM-station aan de Rosestraat.
Sindsdien heeft John 5 camera’s versleten en zo’n 70.000 dia’s gemaakt, waarvan vele duizenden in REO.

Vanavond vertoont hij onder andere:
o Luchtspoor, Maasbruggen, De Hef en de bouw van de Willemsspoortunnel
o Rotterdam Stadion: extra treinen bij voetbalwedstrijden en concerten, met armseinen en lichtseinen, Mat’46 en dubbeldekkers.
o RET: Allan-stellen, Schindlers, Düwags en de laatste tramconducteurs.
o Goederenkonvooien op het Stieltjesplein en Katendrecht; ritten over de Havenspoorlijn.
o NS-treinen tussen Dordrecht, Rotterdam, Hoek van Holland in de jaren 70 en 80
o Dordrecht-Geldermalsen met armseinen en dieseltreinstellen.
o Internationale treinen van/naar Hoek van Holland; Benelux, TEE en EuroCitytreinen in REO
o 50 jaar RET in 1977, 10 jaar Metro in 1978.
o Trams op plekken waar tegenwoordig geen rails meer liggen.
o Trein- en tramongevallen, van blikschade tot treinramp.


maandag 12 januari 2015, Den Haag

Belgische trams, heden en verleden

Dia-beamerprogramma: Bert van Raaij

Vanavond neem ik u mee op een reis door België. In de jaren 60 van de vorige eeuw kende men daar nog een uitgebreid tramnet van interlokale trams, ook wel “boerentrams” geheten. In de diverse steden waren de stadstrams volop aanwezig. Ik laat u beelden zien uit dit rijke verleden en zal ze koppelen aan beelden uit het heden. We beginnen in Antwerpen, waar de laatste oude trams
plaats moeten maken voor de PCC-cars, die decennia lang het gezicht van de Antwerpse tram zullen bepalen. In het historische centrum van Gent rijden ook stokoude trams, die eveneens voor de PCCcar moeten wijken. Zowel in Antwerpen als Gent gaan moderne lagevloerstrams , Hermelijnen genoemd, de laatste jaren steeds meer het beeld bepalen. Langs de kust zien we de langste tramlijn van Europa. Onderweg zullen we regelmatig excursietrams van de NVBS tegenkomen.
In de pauze steken wij de taalgrens over om het uitgebreide tramnet van Henegouwen te bekijken en zien we wat er nog van over is. Ook komen nog wat oude beelden langs van de tram in Bergen en de groene trams van Luik en Charleroi. Tot slot bekijken we de stadstram van Verviers.
Het omvangrijke tramnet van Brussel bewaar ik liever voor een volgende presentatie.

maandag 29 december 2014, Den Haag

Varia-avond

Presentatie door leden van de afdeling Den Haag

Met (gratis!) oliebollen, appelflappen en eventueel een glas wijn (helaas niet gratis) zal het jaar in gepaste sfeer worden afgesloten.
Op deze laatste bijeenkomst van het jaar zullen de volgende zes presentaties worden gegeven:

NVBS-excursies in de jaren ’80
dia presentatie: Dirk Elkhuizen

De eerste presentator van deze avond neemt ons mee naar de jaren ’80, naar een viertal NVBS-excursies, waarvan er twee door de afdeling Den Haag waren georganiseerd.
- NVBS-rondrit door o.a. Limburg met een personentrein die getrokken wordt door
DB-loc 221 116-7, Koninginnedag, 30 april 1988.
- Excursie van de afdeling Den Haag naar Limburg en het mijnbedrijf “Li Trimbleu” in België, 21 mei 1988.
- Zes jaar eerder was er een NVBS-excursie met Akkutriebs naar het “Westerwald” over veel – inmiddels opgeheven - lijnen, Koninginnedag 1982.
- En ten slotte beelden van een excursie van de afdeling Den Haag naar de turf-velden net over de grens met Duitsland. Bezocht worden o.a. Georgsdorf, Gross-Hesepe, de Purit Maatschappij en het Industrieel Smalspoormuseum in Erica (Drenthe), 26 augustus 1989.

Erica

Winterperikelen
beamer presentatie: Bert van der Kruk

Sneeuw zorgt in Nederland meestal voor een hoop ellende bij alles wat op rails rijdt.
Alleen voor de fotografen is het leuk om sfeervolle plaatjes te kunnen schieten van spoor- en trambedrijven en om weer eens een pekeltram in actie zien.
In de Alpenlanden is men beter op dit soort weersomstandigheden voorbereid, maar toch kan ook daar door zware sneeuwval de zaak flink ontregeld of zelfs gestremd raken.
Bewonderenswaardig is dan om te zien hoe bij een bedrijf als de Rhätische Bahn tóch een normale treindienst uitgevoerd kan worden. Dat de oudere locomotieven daarin nog een belangrijke rol spelen, ziet u o.a. in deze verzameling winterse beelden uit Nederland, Duitsland, Oostenrijk en Zwitserland van gemiddeld 30 jaar geleden.


De Monorail van Moskou
powerpoint presentatie: René Lipman

In de railhobbywereld wordt doorgaans weinig aandacht besteed aan het verschijnsel monorail. Het zal daarom bij weinigen bekend zijn dat Moskou sinds 2004 een heuse monorail heeft. De presentator van vanavond kwam afgelopen zomer bij toeval achter het bestaan van deze monorail, tijdens het voorbereiden van een rondreis door Rusland. Dat was meteen een reden te meer om naar Moskou te gaan ….
De lijn vormt een tangentiële verbinding tussen twee metrostations in het noorden van de stad en heeft een lengte van nog geen 5 km. Zowel de voertuigen als de baan en de stations ogen zeer modern en staan in schril contrast met het overige openbaar vervoer in Rusland. Deze aspecten krijgen we vanavond allemaal te zien.



PAUZE


Railvervoer op Spitsbergen
powerpoint presentatie: Marc Schram

Hoewel het eiland Spitsbergen zeer dicht bij de Noordpool ligt (11 graden NB er vandaan) en de zee alleen in de zomer gedeeltelijk ijsvrij is, zijn er toch spoorwegen geweest voor de mijnbouw. We nemen een kijkje bij deze spoorrestanten, maar ook ijsberen, walrussen, gletsjers, een Russische basis en andere bijzondere onderwerpen passeren de revue.


Het Spoor En Daar Voorbij
film presentatie: Kees en Christian Bal

In de film van ca. 15 minuten “Het Spoor En Daar Voorbij” wordt u meegenomen langs oude en nieuwe generaties spoormaterieel. Laat u meevoeren en verwonderen door schitterende en unieke locaties, in combinatie met nostalgisch en futuristisch materieel. Beleef de gele en blauwe trams van weleer en geniet van hedendaags elektrisch trein- en stoommaterieel verspreid over heel Nederland.


Stoom in de Harz
film presentatie: Paul Muré

In het Duitse Harzgebergte rijden nog dagelijks stoomtreinen op prachtige trajecten. In februari 2014 organiseerde de Stichting NVBS-Excursies een reis naar dit gebied met een extra rit op de Harzquerbahn met Mallet-loc 99 5902 en historische groene rijtuigen. Weliswaar lag er nauwelijks sneeuw, maar de zon scheen en de deelnemers konden genieten van echte stoomsfeer. De presentator van vanavond maakte een 20 minuten durende videofilm van deze excursie tussen Wernigerode en Eisfelder Talmühle.

Hiermee sluit de NVBS-afdeling Den Haag het jaar 2014 af ….

Stomend het oude jaar uit ….

maandag 22 december 2014, Den Haag

N.B. Géén programma avond!


maandag 8 december 2014, Den Haag

Kinderen van George Stephenson

Film presentatie: Ton Pruissen

De eerste rookwolken bij deze filmpresentatie waaien boven de Rosestraat in Rotterdam. Via het voormalige Oostblok en Turkije komen we al stomend in Egypte. In het Centrale Station van Cairo is het een komen en gaan van stoomtreinen. In Zimbabwe rijden we door wildparken, zittend boven op een Garratt met de toepasselijke naam “Jumbo”.
Na het zien van zoveel verschillende locomotieven is er maar één conclusie mogelijk: niet alleen de Rocket, maar élke stoomlocomotief is een kind van George Stephenson. Bovendien zijn stoomlocomotieven muzikaal begaafd en bewegen ze zich het liefst voort op de klanken van een symfonieorkest.
Wij zullen het zien en horen in deze filmvoorstelling.

maandag 24 november 2014, Den Haag

De geschiedenis van het tram en trolleybedrijf in Arnhem

Beamer presentatie: Daan Viergever en Ed Janssen

Groningen en Arnhem hebben wat de geschiedenis van het openbaar vervoer in de stad betreft veel gemeen. In Arnhem duiken plannen voor een nieuw tramnet zelfs met enige regelmaat op. Voorlopig doet Arnhem het met een tram in het Openluchtmuseum.
Uw presentatoren zijn beiden lid van de Historische Kringwerkgroep Zetten en zij geven u een nostalgisch kijkje tot 1944 in het vervoer per tram naar o.a. het Openluchtmuseum, Burgers Dierenpark en de Westerbouwing. Groningse trolleybusnostalgie is terug te vinden in het huidige trolleybedrijf van Arnhem, waarvan de ontwikkeling vanaf 1949 belicht zal worden.

maandag 10 november 2014, Den Haag

Van Oberwald naar Realp over de Furka Bergstrecke

Dia overvloeipresentatie: Peter Westmijze

In oktober 1981 reed de laatste trein van de FurkaOberalpBahn over het Furka bergtraject. Normaal gesproken zou de lijn na de wintersluiting weer rijklaar gemaakt worden, maar inmiddels was de Furkabasistunnel in juni 1982 in dienst gekomen, waarmee het einde van het bergtraject bezegeld leek. Een groep enthousiastelingen, verzameld in de Verein Furka Bergstrecke, wilde de lijn echter van de ondergang redden met het doel deze als museumspoorlijn opnieuw in dienst te stellen. Het plan leek bijna onhaalbaar, maar lukte! Uiteindelijk werd in augustus 2010 het laatste deel van de lijn tussen Gletsch en Oberwald onder grote belangstelling in dienst genomen.
De oorspronkelijke stoomlocs werden in Vietnam teruggevonden en rijden nu al weer jaren de goed bezette treinen over het magnifieke bergtraject.
Onze presentator, die jarenlang vrijwilligerswerk deed aan de lijn, neemt ons mee langs dit traject, en laat ons, gaande van Oberwald naar Realp, genieten van zowel spoorse elementen als het prachtige berglandschap.

maandag 27 oktober 2014, Den Haag

Sporen door NoordAmerika van Oost naar West

DVDfilmprogramma: Frits van der Gragt

We beginnen in New York, waar we een bezoek brengen aan de subway, met o.a. een museumtreinstel. Aan de andere kant van de Hudson zien we in New Jersey o.a. de doorgaande elektrische NorthEastern corridor met elektrische Amtraktreinen. Onderweg is vaak stoom te zien, zowel statisch in het museum van de Baltimore & Ohio, als rijdend bij de Strasburg Railroad.

Stoom, te zien bij de Strasburg Railroad, loc 90 met goederentrein;
foto: museumwebsite

Een leuke combinatie van een smalspoorlijn met stoom en een trolleymuseum in East Troy gaat vooraf aan lange goederentreinen die de Horse Shoe Curve bij Altoona nemen. We komen op bijna 3000 m hoogte met de Cumbres & Toltec Scenic Railroad, waarvoor liefst drie stoomlocs nodig zijn.
Het fraaie spoorwegmuseum van Sacramento ontbreekt niet, net zo min als de zware dieseltreinen door de hoofdstraat daar. Twee bosspoorlijnen met Shay stoomloc’s in het Yosemite Park en de cable cars van San Francisco zijn te zien aan de westkust. Meer spoor dan tram, maar beslist onderhoudend, dit afwisselende railvervoer op z’n Amerikaans.

maandag 13 oktober 2014, Den Haag

80 jaar dubbeldekkers op de Europese hoofdlijnen

Beamer presentatie: Patrick Berger

In 2012 was het 80 jaar geleden dat de eerste dubbeldeksrijtuigen voor de hoofdlijnen het levenslicht zagen. Wat begon als een oplossing voor het steeds sterker toenemende forensenverkeer, heeft zich ontwikkeld tot een belangrijke bijdrage aan het dagelijks vervoer per spoor in het Europa van vandaag. Uw presentator geeft een fotografisch verslag van de ontwikkeling die de dubbeldekkers in Europa hebben doorgemaakt. Van de eerste tot de laatste ontwerpen en van Spanje tot Finland. Een afwisselende avond over oud en nieuw voor jong en oud.


maandag 29 september 2014, Den Haag

Van nieuw naar oud, de veranderingen op het Engelse spoor

Dia presentatie: Peter Eradus

Nergens heeft de liberalisering en privatisering van het spoor zo hard toegeslagen als in Groot-Brittannië. Uw presentator laat vanavond een programma zien over deze ontwikkelingen gedurende de laatste 25 jaar. Door de privatisering zijn er tientallen kleinere bedrijven ontstaan. Vooral de laatste jaren is bijna al het klassieke British Railmaterieel verdwenen. Niet alleen bij de treinstellen, maar vooral bij de locomotieven is amper iets ouds over. De eerste jaren na de privatisering schilderden de nieuwe vervoerders het oude en typisch Britse materieel in nieuwe kleuren. Dat was een periode die voor hobbyisten eigenlijk het interessantst was. Vanavond komen tientallen exotische kleurstellingen voorbij. Hierbij kijken we niet alleen naar het huidige, veelal moderne materieel, maar vooral naar materieel en treinsamenstellingen die verdwenen zijn. Natuurlijk komen hierbij ook het goederenvervoer en de typische drierailtreinstellen met de naar buiten openklappende deuren ruim aan bod. Daarnaast worden ook nog de trambedrijven van Blackpool, Birmingham, Croydon, Manchester en Sheffield en het trammuseum van Crich bezocht.

maandag 22 september 2014, Den Haag

Spoorwegen in Nederland, 50 jaar geleden (19551970)

Beamer presentatie: Roef Ankersmit

Vijftig jaar geleden zagen de spoordiensten er heel anders uit dan tegenwoordig. Bij het reizigersvervoer waren de frequenties lager en reden er relatief meer stoptreinen dan nu. Enkele plannen om het reizigersvervoer te stimuleren waren de lusdienst (1961) die mislukte en tien jaar later “Spoorslag ‘70” wat wél lukte. Bij het goederenvervoer waren er nog maar weinig bloktreinen en was het vervoer meestal kleinschalig: veel wagenladingverkeer tussen vele kleine los en laadplaatsen met tijdrovende bediening en veel rangeerwerk. Veel spoorlijnen kenden maar een of twee goederentreintjes per dag en zijn inmiddels allang gesloten. Het postvervoer ging langzaamaan over van reizigerstreinen naar speciale posttreinen en het stukgoederenvervoer liep nog geheel over de rails.
Uw presentator zal uitvoerig ingaan op de vele vervoeren aan de hand van foto’s uit de jaren ’50 en ’60. Kortom, een avondje nostalgie op het spoor!

maandag 8 september 2014, Den Haag

Zuid-Holland tussen trekschuit en stoomtram

Beamer presentatie: Hans van Lith

Gewoonlijk bekijken we het railverkeer vanuit een vervoerbedrijf dat in een stad of streek actief is. Onze presentator van vanavond draait het deze keer om. Hij neemt de Zuid-Hollandse regio onder de loep en gaat na hoe het interlokaal openbaar vervoer heeft meegewerkt aan de ontwikkeling van het gebied. Openbaar vervoer in het ‘Zuid-Hollandse’ was er al rond 1600 en zover gaan we deze keer ook terug. Niettemin valt de nadruk op het (stoom) tramtijdperk. Daarbij komen de NZH, de WSM en de RTM aan de orde met een aantal speciale kenmerken.

Een tram van de Westlandsche StoomtramwegMaatschappij uit de begintijd, ca. 1895;
collectie: Hans van Lith

maandag 26 mei 2014, Den Haag

1962 – 2012, 50 jaar NVBS-lid

Beamer presentatie: Carel Neijenhuizen

Dat onze presentator lid werd van de NVBS gebeurde eigenlijk heel toevallig. Als jochie van 15 jaar in 1959 was hij vaak te vinden op de perrons van Rotterdam CS. Locomotief- en treinstelnummers noteren en goed kijken en luisteren om toch maar iets van het spoorwegbedrijf te kunnen begrijpen. De RET tramremises hadden zijn warme belangstelling en ook de RTM stoomtram, doordat hij ’s zomers met de “kindertram” naar Oostvoorne ging.
Nederlandstalige tijdschriften waren er bij zijn weten niet. En Duitse of Engelse kon hij met het weinige “buitenlands” dat hij toen machtig was niet lezen en zeker niet betalen. Bij een schoolvriendje thuis hadden ze TV en op een avond werd daar in een quiz de NVBS genoemd. Van het een kwam het ander en zo was hij dus, in 2012, 50 jaar lid.
Vanavond laat hij zien wat een NVBS-er zoal bezoekt en bekijkt in 50 jaar trein en tram hobby.

Eerste lidmaatschapskaart presentator

maandag 12 mei 2014, Den Haag

Spoorwegen in oorlogstijd

Beamer presentatie: Hans van Lith

Spoorwegen en het militaire bedrijf zijn altijd nauw verbonden geweest. Een bekend voorbeeld is wel de Amerikaanse Burgeroorlog, toen grote hoeveelheden mensen en materieel per spoor naar het strijdtoneel werden gevoerd.
Ook in de beide Wereldoorlogen brachten de spoorwegen talloze soldaten en grote hoeveelheden uitrusting naar het front (en namen vaak gewonden mee op de terugreis). In WO II bouwden de Duitse spoorwegcompagnieën duizenden kilometers Russisch breedspoor om tot normaalspoor. Spoorweggeschut werd ontwikkeld, met als hoogtepunt het enorme Duitse kanon Dora. Daarnaast werden pantsertreinen ingezet. Een daarvan brak op 10 mei 1940 bij Mill door de Nederlandse linies. Vooral tijdens WO I was voor het 60 cm smalspoor een grote rol weggelegd. Tijdens offensieven werden hele lijnennetten aangelegd voor het vervoer van o.a. munitie en manschappen naar de loopgraven. Daarvoor in vredestijd bevoorraadden meer permanente smalspoornetten o.a. legerplaatsen en schietterreinen als het schietkamp Harskamp met een smalspoornet van 40 km! In Noord-Frankrijk is er ook een militaire Decauville museumlijn uit de tijd van de Slag aan de Somme in 1916.
En tijdens de Koude Oorlog werden de spoorwegen ingeschakeld voor het transport naar en van Duitsland van (dienstplichtige) verlofgangers.
Al met al een bijzonder onderwerp!

maandag 28 april 2014, Den Haag

Trams in Europa, 2004-2009

Dia presentatie: Brian Doucet

In 2004 verhuisde uw presentator van Toronto, Canada, naar Nederland. Hier vandaan reisde hij vrij veel door Europa om in een tramstad, zelfs voor een uurtje, meteen op zoek te gaan naar een tramlijn, halte of remise om mooie foto’s te maken. Vanavond zien wij zijn favoriete tramdia’s op de meest interessante plekken in de bezochte steden.
Hiervoor reizen wij door meer dan 15 landen en kijken naar tramnetwerken in meer dan 50 steden als Amsterdam, Antwerpen, Berlijn, Bratislava, Boedapest, Tallinn, Wenen, Wroclaw ….

maandag 14 april 2014, Den Haag

Op reis door Alaska

Beamer presentatie: Michiel Krans

Alaska wordt wel de ‘Last Frontier’ genoemd. Toch zijn er in dit afgelegen deel van de wereld enkele interessante spoorlijnen te vinden. Vanavond zien wij het verslag van een bezoek aan deze Amerikaanse staat. Allereerst van de Alaska RailRoad, die de ijsvrije haven van Seward verbindt met Anchorage en Fairbanks. Verder van de White Pass and Yukon Route in het midden van Alaska, een 1067 mm spoorlijn (soms met stoom), oorspronkelijk aangelegd in het spoor van de goudzoekers. Deze lijn klimt vanaf Skagway op zeeniveau over de White Pass (873 meter) naar het Yukon Territory in Canada. Natuurlijk is er niet alleen aandacht voor treinen, ook de indrukwekkende natuur van Alaska komt uitgebreid aan bod.

maandag 31 maart 2014, Den Haag

Waar de NS verdween en Randstadrail verscheen

Dia presentatie: Dirk Elkhuizen

Dit programma is een soort “toen en nu”. Het laat de veranderingen zien, die plaats hebben gevonden in pakweg de laatste twintig jaar. In die jaren is zowel op de Zoetermeer- als op de Hofpleinlijn heel veel veranderd, zoals de infrastructuur van o.a. bruggen, haltes, gebouwen, stations, rijdend materieel en de omgeving. Ook wordt enige aandacht besteed aan het 100-jarig bestaan van de werkplaats Leidschendam.
En dan zijn er nog wat oudere plaatjes uit de jaren ’60 en ’70 te zien. Kortom: van alles wat.

maandag 24 maart 2014, Den Haag

Gevarieerd filmprogramma

Super-8 film presentatie: Raymond Naber

Vanavond de vertoning van Super-8 films met geluid en dat betekent dus: volop genieten!

Eiland Man (1993)
100 jaar, stoom-, elektrische en paardentrams uit het einde van de 19e en begin 20e eeuw.

Diesel in de Achterhoek (1996)
Sporen in de driehoek Zutphen – Arnhem – Winterswijk met dieseltreinstellen DE 2 en DE 3.

Naar de Brocken (1999)
Per stoomtrein naar de hoogste berg van Noord- Duitsland vanuit Wernigerode.

Polen, de laatste stoomwinter (1995)
Afgereden stoomlocomotieven, sneeuwstormen en fraaie stoomsfeer.

Aken-Heerlen met Diesel II (1994)
Met de verbouwde diesel II tussen Aken en Heerlen.

Hefbrug Rotterdam (1993)
Nog even terug naar het luchtspoor en de Hefbrug in mei 1993, toen zowel de spoortunnel als het luchtspoor tegelijk bestonden.

maandag 10 maart 2014, Den Haag

Spoorwegen rond Rotterdam, 1840 tot nu

Beamer presentatie: Nico Booij

De presentatie geeft een overzicht van de geschiedenis van de spoorwegen in en rond Rotterdam van 1840 tot nu. Wij zien hoe de spoorwegen aanvankelijk door de stad werden tegengewerkt, totdat het inzicht doorbrak dat de spoorwegen voor de haven geen concurrent, maar juist een belangrijke aanvulling vormden. Later werd in Rotterdam af en toe het voortouw genomen, zoals met de Hofpleinlijn. Veel aandacht is er voor de interactie tussen de haven en de spoorwegen. Zo wordt er aandacht besteed aan het unieke (in elk geval voor Nederland) spoorwegnet in de straten van Rotterdam-Zuid.
Ook video’s over de laatste dagen van het luchtspoor en over de brug over de Delfshavense Schie worden vertoond.

Rotterdam Centraal anno 1870
Foto Nico Booij

maandag 24 februari 2014, Den Haag

Toen en thans

Beamer en dia presentatie: Marco Moerland

Voor de pauze bekijken we digitale foto’s uit 2013. We bezoeken de nieuwe trambedrijven in Marokko en kijken naar recente tramontwikkelingen in Frankrijk, zoals de luchthaventramlijn in Lyon en de herboren tram in Dijon. Op het Spaanse eiland Tenerife zien we trams onder de palmbomen.
Tijdens een digitale tocht door Rusland reizen we langs bekende en minder bekende tramsteden. Dichter bij huis stellen we vast dat in Gent de fraaie ongemoderniseerde PCC-trams op werkdagen nog steeds in dienst zijn.
Ook smal- en lokaalspoor onderwerpen komen aan bod. Zo kijken we bij de nieuwe smalspoorlijn naar de top van de Puy de Dôme in Frankrijk. In de Achterhoek wandelen we langs spoorlijnen, waar private vervoerders het reizigersverkeer van NS overgenomen hebben.
Na de pauze gaan we 25 jaar terug in de tijd. We zetten onze tijdreis voort aan de hand van diabeelden. In 1988 waren de Egyptische trambedrijven van Caïro en Helwan nog in bedrijf. Nu is de tram daar vrijwel geheel verdwenen. In Frankrijk werd op het nieuwe tramnet in Grenoble de lagevloer tram geïntroduceerd. Een van die wagens reed in 1988 op proef in Rotterdam. De stoomtram met vierkante Backer & Rueb locomotief “Ooievaar” verduisterde de straten van het Rotterdamse Scheepvaartkwartier. In Polen waren nog volop tweeassige trams in dienst. Om de winterse koude te verdrijven genieten we tot slot van zonnige smalspoorbeelden, gemaakt op het eiland Corsica. Daar reden in 1988 de klassieke Renault motorwagens langs het strand en door de bergen.

maandag 10 februari 2014, Den Haag

Tram en elektrische trein in Indonesië

Beamer presentatie: René Platjouw

De spoor- en tramwegen in de voormalige koloniën komen er, wat presentaties betreft, nogal bekaaid af. Vanavond komt daar verandering in. De trams van Jakarta en Soerabaja zullen weer tot leven worden gebracht. Ook de oude elektrische spoorlijnen vanuit Batavia komen aan bod. Verder wordt een videofilm met beelden in zwart-wit uit de koloniale tijd getoond.

De geschiedenis vertellen is moeilijk als je het niet zelf hebt meegemaakt, Het programma zal dan ook vast niet compleet zijn en kenners zullen misschien op- of aanmerkingen hebben, maar vertel het gerust, zodat het programma verbeterd kan worden.

Jakarta, tram lijn 1 bij station Kota

maandag 27 januari 2014, Den Haag

Per trein door voormalige Sovjet Republieken

Dia presentatie: Cor de Vos

De verschillende nieuwe staten in het territorium van de voormalige Sovjet Unie kenmerken zich nog steeds door een overeenkomstig voorkomen van de spoor- en trambedrijven. De verschillende materieeltypen waren grotendeels gestandaardiseerd en dit zien wij nog steeds in de verschillende landen terug. Maar dat wil niet zeggen, dat de spoor- en trambedrijven in die landen saai zijn. Alles behalve dat!! Er waren en zijn gelukkig ook leuke ’specials’ en nieuwe treinen te zien.
Deze avond doen wij impressies op van de verschillende spoor- en trambedrijven op breedspoor en smalspoor en ook van het materieel in (Wit) Rusland, Letland, Oekraïne en Oezbekistan. Een gevarieerd programma waar beelden van trams en treinen worden afgewisseld met indrukken uit deze veelal onbekende en onderling zeer verschillende landen.

maandag 13 januari 2014, Den Haag

Jaaroverzicht 2013

Beamer presentatie: Thijs de la Vieter, Geert Wessels en Rinse Kooiman

In deze eerste presentatie van het nieuwe jaar kijken we vanavond terug op de belangrijkste gebeurtenissen bij de spoor- en tramwegen in 2013 zoals uw presentatoren die hebben ervaren.
In ons land nemen wij een kijkje bij de trambedrijven en het grote spoor voor o.a. wijzigingen en/of verstoringen in de dienstuitvoering.
Vanzelfsprekend gaan wij ook onze landsgrenzen over, want ook daar was in het afgelopen jaar het een en ander op railgebied te beleven.
Elektrisch, stoom en diesel zijn vanavond alle van de partij!

maandag 30 december 2013, Den Haag

Varia op spoor- en tramgebied

Organisatie: afd. Den Haag

Met oliebollen, appelflappen en eventueel een glas wijn zal het jaar in gepaste sfeer worden afgesloten. Op deze laatste bijeenkomst van het jaar zullen de volgende presentaties – elk ca. 20 minuten - worden gegeven:

Mariazellerbahn 2.0
Beamerpresentatie: Chris Westerduin

Afgelopen september kwamen de eerste nieuwe treinstellen, type ’Himmelstreppe’, in dienst op de Mariazellerbahn in Oostenrijk. Uw presentator laat u kennismaken met de nieuwe treinstellen maar gaat ook het oude spul niet uit de weg. Daarna kijken we even op de gesloten baanvakken van deze mooie lijn.


HTM-lijn 11, een weerzien na 48 jaar
Beamerpresentatie: Edward Kuijper

Toen uw presentator als vijftienjarige in september 1965 eindelijk voldoende geld bij elkaar had gespaard om een kleinbeeldcamera te kopen, wist hij dat hij nog maar een paar weken de tijd had om de laatste HTM-tramlijn met vooroorlogs materieel te kunnen fotograferen. Het werden een paar drukke weekenden, want door de week had de school voorrang…. Ook al zijn er later nog tienduizenden gevolgd, die eerste kleinbeeldopnamen zijn hem altijd dierbaar gebleven.
Toen hij twee jaar geleden begon zijn negatieven te scannen, kreeg hij ze weer onder ogen. Een selectie van die zwart-wit opnamen uit oktober 1965 wordt vanavond getoond.
Het tweede deel is van geheel andere aard. Afgelopen voorjaar volgde uw presentator een fotocursus voor gevorderden en werd er ook een eindopdracht naar eigen keuze van hem verwacht. Hij hoefde daarover niet lang na te denken: het werd “Lijn 11, van Station naar Strand”. Duidelijk was dat het hierbij niet moest gaan om opnamen zoals een tramhobbyist ze meestal maakt. Het is daarom een meer artistieke, soms wellicht zelfs poëtische benadering in kleur geworden van die nog altijd boeiende lijn 11, die ons door zeer diverse delen van Den Haag voert.





Het Stuk bij de Hillegommerbeek
Beamerpresentatie: Hans van Lith

Het Stuk bij de Hillegommerbeek, plotseling opgedoken, schijnbaar uit het niets. Wat breed in de heupen, maar met een slanke hals.… Zonder twijfel waardevol. Het aanvankelijk mysterieuze verleden vertoont echter nog diverse witte plekken. Langzamerhand en na uitgebreid onderzoek tekenen de contouren van afkomst en geschiedenis zich af. De wortels kruipen zelfs terug tot in de negentiende eeuw. Uw presentator vertelt over zijn zoektocht.


PAUZE


Welsh Highland Railway
Beamer-filmpresentatie: Fred Hofman

De Welsh Highland Railway is geopend in 1920 en wegens tegenvallende resultaten al weer gesloten in 1937. Het bijzondere traject, met name door de Aberglaslyn vallei, sprak liefhebbers echter tot de verbeelding en vanaf de 2e helft van de 20e eeuw startten de initiatieven om de lijn te herleggen. Vrijwilligers, toeristische instellingen en industriëlen sloegen de handen ineen en in 2011 was de lijn compleet. Uw presentator maakte in augustus 2012 een rit Porthmadog – Caernarfon v.v.


Treinen in de stad & Brünigdampf
Beamer-filmpresentatie: Paul Muré
Uw presentator doorbreekt de traditie van sfeervolle winterdia’s deze keer met een filmpresentatie. Tijdens de SNE-Winterreis in februari 2013 naar Zwitserland maakte hij een aantal films, waarvan er vanavond twee worden vertoond.

Eerst Treinen in de stad. Een enkele minuten durende impressie van de Chur-Arosa Bahn in de straten van Chur. In deze hoofdstad van het Zwitserse kanton Graubünden rijden dagelijks treinen over straat. Op een vroege ochtend zien we eerst de trein uit Arosa aankomen. Die stopt aan de halte Chur Stadt en vervolgt dan zijn weg naar het hoofdstation. Even later nadert de trein naar Arosa. Die bestaat eveneens uit een Allegro-treinstel, maar nu met een flinke sleep rijtuigen erachter. Nadat dit omzichtig de Plessurquai opgedraaid is, stapt een groep wintersporters in en vervolgt de trein zijn weg.


Daarna: Brünigdampf. Een winterexcursie met stoom vanuit Interlaken via Meiringen naar de Brünigpas. We beginnen in het depot van Interlaken Ost, waar de stoom-trein gereed gemaakt wordt. Dan zet deze terug naar het station, waar we instappen voor een rit langs de Brienzersee naar Meiringen, met enkele stops onderweg. In Meiringen wordt kopgemaakt en komt een tandradstoomloc voor de trein, die ons de Brünigpas op sleept, waar de stoomloc in ijzige omstandigheden achterblijft en de rit wordt voortgezet met een elektrische loc.

maandag 9 december 2013, Den Haag

Spoor en Tram in het midden van Engeland

Beamer presentatie: Erwin Voorhaar

Vanavond gaat de reis naar een gebied, dat niet opvalt door grote schoonheid; maar wel door iets dat wij als NVBS-ers natuurlijk graag zien: een hoge dichtheid aan spoorlijnen, trambedrijven en musea. Grofweg bezoeken wij de regio tussen Newcastle, York, Derby en Blackpool. Maar ook met uitstapjes naar Isle of Man, Ierland en London. Snelle spoor- en bootverbindingen maken dat mogelijk. Naast het moderne spoorwegverkeer in deze regio laat de presentator u veel zien van vroeger aan de hand van originele prentbriefkaarten uit zijn eigen verzameling. Deze kunnen ook dienen om ideeën op te doen voor een verblijf in deze streek. Er zullen verschillende spoor- en trammusea worden bezocht, er zijn beelden van hoofdlijnritten te zien en voor de locspotters onder ons: het goederenverkeer komt ook aan bod. Grote feesten, zoals Railfest 2012 en verstilde locaties langs de Keighley en Worth Valley Railway.... Wie wil zien hoe kleurrijk en interessant het railvervoer in het midden van Engeland is, mag deze avond niet missen!

maandag 25 november 2013, Den Haag

Langs RTM tramlijnen

Beamer presentatie: Fer Huizer

Na een onderbreking van enkele jaren weer een programma over de RotterdamscheTramweg Maatschappij die tussen 1898 en 1966 met stoom- en later motortrams reed. Deze keer is de presentatie anders van opzet dan gewoonlijk. Uw presentator heeft namelijk al ruim veertig jaar foto’s verzameld over de tram van Rotterdam naar de Eilanden (44 albums met foto’s 13x18). Een deel van deze opnamen krijgt u vanavond te zien in gedigitaliseerde vorm. Zo zien wij beelden van het gehele tramnet, waaronder ook de weinig gefotografeerde lijnen als Barendrecht - Zwijndrecht en de Zeeuwse lijnen van de RTM. Ook zullen enkele opnamen van de veerboten en de bussen van het bedrijf getoond worden. Daarom een avond vol nostalgie!

RTM loc 15 met tram in Maasdam, 1904
Verz. Fer Huizer

maandag 11 november 2013, Den Haag

Treinreis door Noordoost Duitsland in de tijd van de BRD en DDR

Dvd/beamer presentatie: Dick van der Hof

Met de trein van Hamburg naar Berlijn ga je bij Schwanheide de DDR in. Een onooglijk klein dorpje, maar als grensstation zwaar beveiligd. In 1990 bestaat de DDR nog en is alles nog bij het oude. Hoewel . er is toch iets anders. Dan valt de muur en verdwijnt de DDR. De rol van Schwanheide is uitgespeeld. De observatiebrug staat er nog, maar de grenssoldaten staan er niet meer. De wachttoren bij de grens wordt een jaar later afgebroken. DDR douane en transportpolitie doen hun werk nog steeds, maar wel minder bureaucratisch en zonder intimidatie. Je mag er nu ook vrij rondkijken. Daar is ook ruim de tijd voor: de trein staat voor controle bijna een uur stil, ook na de val van de muur. We zien het allemaal. Als we er in 1993 passeren zien we het station veranderen. Het dubbele spoor bereikt Schwanheide, zij het slingerend. Het station voor het z.g. binnenverkeer functioneert niet meer. Nog later, in 2007, komen we van Berlijn weer door Schwanheide. Een vlek, waar je voorbij bent (met 250 km/h) voor je het weet.

maandag 28 oktober 2013, Den Haag

Winterwonderen in Lapland

Film presentatie: Ruud Kohlen

Hoogwaardig ijzererts wordt van Kiruna in Zweden over ruim 170 km naar Narvik in Noorwegen over het spoor getransporteerd. Dat wordt gedaan met de sterkste locomotieven van Europa, welke in exploitatie zijn bij de Luossavaara- Kiirunavaara AktieBolag (LKAB). De ertstreinen doorkruisen de laatste wildernis van Europa met bergen tot 2200 meter hoogte: mensen wonen er praktisch niet. In barre weersomstandigheden met temperaturen tot wel -40°C is onze presentator er in geslaagd om unieke beelden te schieten van een diepgevroren landschap. Beelden wisselen elkaar af met bijzondere natuurverschijnselen en bijzondere tracties. U zult genieten van prachtige natuuropnamen, dramatische zonsopkomsten, het Noorderlicht (Aurora Borealis) en veel meer dingen, die men alleen in Lapland kan waarnemen. Elanden en rendieren zijn uiteraard ook van de partij. Vele opnamen konden alleen worden gemaakt na kilometerslange voettochten door deze onherbergzame natuur. Kortom, een film die ook de natuurliefhebber zal boeien.

Dm3-1212 is onderweg van Narvik naar Kiruna met een lege ertstrein en passeert Katterjåkk, een wintersportgebied vlak bij de grens van Zweden en Noorwegen, 3 maart 2008
(foto: Ruud Kohlen).

maandag 14 oktober 2013, Den Haag

Spoortijden en Stations

Beamer presentatie: Jan W. Oosting

Rail en tijd zijn nauw met elkaar verweven. De mens is steeds op zoek naar beweging en communicatie. In Nederland kregen in 1839 deze verlangens een geweldige stimulans, toen de eerste trein bij ons haar intrede deed. De tijd heeft sinds dat jaar niet stilgestaan.

Het oudste station van Nederland is volledig bij de tijd met moderne elektrische treinstellen van Veolia.
Foto: Jan Oosting

Wij maken een rondje door Nederland: met trein en tram, in heden en verleden. Hierbij komen allerlei aspecten van tijd aan de orde, zoals bv. klokken, tijdrekening, dienstregeling. Maar natuurlijk ook allerlei aspecten van railvervoer, oude en nieuwe stations, waarbij ook stoom niet vergeten wordt. Veelal geven stationsklokken de tijd aan. Nú kennen we klokvastheid, maar vroeger had elk dorp, zelfs elke klok zijn eigen tijd. Zo was het in 1900 in Leeuwarden vijf minuten vroeger dan in Amsterdam.

maandag 30 september 2013, Den Haag

Met de Haagsche Heeren (m/v) op stap

Dia & beamer presentatie: René Lipman

Wie zijn die Haagsche Heeren (m/v) en wat doen ze? Het zijn bekenden van de afdeling Den Haag en zij beleven doldwaze treinavonturen in het binnen- en buitenland. Vanavond zijn ze in het wild te aanschouwen in hun natuurlijke habitat.

Chemin de fer de la Rhune, 5 april 2008
Foto: René Lipman

Deze Haagsche Heeren (m/v) maken jaarlijks één of meerdere korte reisjes. Vaste thema’s zijn of waren de Overwegenfiets- en de Zomerzwerftochten. Bij alle reizen staan de trein en/of tram centraal, maar worden bus, boot en vliegtuig niet geschuwd.

Van de vele reizen zien we vanavond de hoogtepunten. Het wordt een afwisselend programma met beelden uit alle delen van Europa. Naast de trein en tram wordt er ook aandacht aan de omgeving geschonken. Daarbij komt af en toe ook een Haagsche Heer (m/v) voorbij. Dan weet u meteen wie het zijn.

maandag 23 september 2013, Den Haag

Hoe de Amsterdamse tram overleefde, 1945 — 1970

Beamer presentatie: Karel Hoorn

Moede oude trams nemen het in de zomer van 1945 op tegen veel te veel reizigers. Hiervan bijgekomen en aangevuld met nieuwe drieassers staat in 1950 een aantal jaren met opheffingen voor de deur. Door het slechte onderhoud moet de directeur het veld ruimen. De tram is ouderwets en de reiziger kiest voor brommer en auto.

Na de oorlog was er veel vraag naar openbaar vervoer. Amsterdam, Linnaeusstraat, 14 juli 1945.
Foto: verzameling Karel Hoorn

De gelede tram is een verrassing voor het publiek en doet hoop gloren. Rond 1960/61 keert het (opheffings)tij. De houding van de politie blijft echter anti tram. Steeds weer duiken plannen op, waarbij de tram uit bepaalde straten moet wijken. Acties pro tram (die eerst door een enkeling gevoerd werden) worden algemener en in de gemeenteraad worden nota’s tot wijziging van het tramnet een echt discussiepunt. Begin 1968 verdwijnt de laatste tweeasser uit de personendienst. Een nieuwe directeur vecht voor vrije banen en wint veel. Er komt geen tram naar de Bijlmer, maar een metro. Het is een interactieve presentatie en dit staat dus aanvullingen en vragen uit het publiek toe, waardoor het moment dat dit programma eindigt enigszins flexibel is. Zo kan de avond afgesloten worden met een sprong naar het heden om ook de Combino niet te vergeten.

maandag 9 september 2013, Den Haag

Een treinreis door Nederland in zwart/wit 1965-1985

Beamer presentatie: Peter van der Vlist

Wij nemen kennis van het vele dat of is verdwenen of geheel veranderd. Verdwenen zijn het elektrisch materieel ’36, ’40, ’46, ’54, het romantische dieselmaterieel DE1 - DE5 en diverse series elektrische en dieselelektrische locomotieven. Maar we zien ook de Franse proefloc als voorbode van de 1600, de eerste Sprinter, de IC3 en de eerste dagen van de Zoetermeerlijn. Herinneringen dus aan een boeiende periode!

maandag 27 mei 2013, Den Haag

Van Hoek van Holland naar Berlijn

Powerpoint presentatie: Sjoerd Bekhof

Lang heeft deze lijn deel uitgemaakt van de verbinding tussen Londen, Berlijn en Moskou.
Door de hereniging van Duitsland, concurrentie van de luchtvaart, de opening van de Kanaaltunnel en de invoering van snelle treinen in Europa heeft deze verbinding veren moeten laten. Na 1990, toen de hereniging van Duitsland grote verschuivingen in het reispatroon teweeg bracht, groeide de betekenis van de lijn weer, maar nu tussen de hoofdsteden Amsterdam en Berlijn.

maandag 13 mei 2013, Den Haag

The Last Steam Locomotives of British Railways

Powerpoint presentatie: Leo de Jong

In 1948 werden de Engelse spoorwegen genationaliseerd tot British Railways. BR nam ongeveer 20.000 stoomlocs over en bouwde tot 1960 er nog ruim 2500 bij. In 1968 waren alle stoomlocs vervangen door een allegaartje van diesellocs en dieseltreinstellen. In deze presentatie gaan wij in op de stoomlocs, die in de laatste 10 jaar dienst deden bij BR, tegen de achtergrond van een sterk krimpend spoorwegnet.

Standard 9F nr. 92063 met een ijzererts trein op de Stanhope & Tyne lijn, County Durham, 1958
Foto: verz. Leo de Jong

maandag 22 april 2013, Den Haag

Stoom in Emsland en op de Veluwe

Dia presentatie: Dirk Elkhuizen

Het is alweer 35 jaar geleden, dat je na goed twee uur rijden nog stoomtreinen en alles wat er bij hoorde in het "wild" kon zien.
Vanavond blikken wij nog een keer terug naar plaatsen als Emden - Papenburg — Lathen — Lingen - Salzbergen en uiteraard het depot Rheine. Dit alles met veel stoom van locs met en zonder treinwagons.
Na ’Rheine’ waren vooral de SSN en de VSM de maatschappijen, die de stoom in Nederland onder de aandacht bleven brengen. De VSM deed dat o.a. met de onovertroffen stoomdagen "Terug naar Toen", maar ook door gastoptredens in den lande en door het ontvangen van allerhande organisaties, die zich ook beijveren voor het behoud van stoom en stoomtreinen.
Zeker mag niet onvermeld blijven, dat door de VSM ook op het gebied van diesel en rijtuigen veel bewaard en onderhouden wordt. En er is op het gebied van infrastructuur ook het nodige veranderd.
Kortom, een terugblik meer dan waard!

maandag 8 april 2013, Den Haag

20 jaar winterreizen van de NVBS

Dia presentatie: Jan van der Putten

De NVBS organiseert al jaren in de wat betere jaargetijden één- en meerdaagse tram- en treinexcursies in binnen- en buitenland.
In 1991 besloot men in de winter naar Zwitserland te gaan. Vanwege het succes kreeg dit een jaarlijks vervolg onder de naam winterreizen. Het jaar 2010 was het 20e jaar van de winterreizen en dit was de aanleiding voor een terugblik. De meeste reizen hadden als doel Zwitserland en Oostenrijk, maar Noorwegen, Tsjechië, Polen, Bulgarije en Oekraïne stonden ook op het programma.
Vanavond zien wij een impressie van deze reizen. De nadruk ligt op de excursiedagen, waarbij werd gereisd met veelal bijzonder treinen trammaterieel op dikwijls schilderachtige trajecten.
Veel plaatjes laten de vervoermiddelen in winterse omstandigheden zien, maar lang niet ieder jaar bleken alle winterbestemmingen sneeuwzeker.
Afbeeldingen van de meest interessante verblijfplaatsen en van het randgebeuren rondom de reis wisselen de railonderwerpen hier en daar af.

maandag 25 maart 2013, Den Haag

Herinneringen aan de klassieke Düwag trams

Dia presentatie: Gerrit van Arendonk

Nog niet zo lang geleden reden in Düsseldorf de klassieke gelede Düwag trams voor het laatst.
Het leek onze presentator een goed idee om even wat langer stil te staan bij dit tramtype, dat in veel Duitse steden en ook in enkele steden in andere landen heeft gereden o.a. in Rotterdam.
Om wat meer variatie te brengen, wordt ook aandacht besteed aan de tweerichting wagens en een enkele Grossraumwagen.
In diverse steden in Duitsland en b.v. ook in Oostenrijk kennen we trams, die veel op de Düwag tram lijken, maar dit niet echt zijn. Ook hiervan zien we enkele plaatjes. En waar nodig, zullen we een zijsprongetje maken.

Düwag materieel met Tw 2308 (bj 1957)
Düsseldorf, 20 september 1990
Foto: Gerrit van Arendonk

maandag 11 maart 2013, Den Haag

Stoom onder de Rode Ster

Film presentatie: Ton Pruissen

Tijdens de vertoning van rokerige films over stoomtractie in de DDR, Polen en Tsjechoslowakije vertelt onze presentator over zijn avonturen in het Oostblok en leest daarbij voor uit zijn Stasidossier.
Na afloop van een verhoor, dat meer dan een etmaal had geduurd, moest hij in een kazerne wachten. Daarna werd hij gebracht naar een ruimte, waar aan weerszijden van een lange tafel allerlei geüniformeerd tuig had plaatsgenomen. Aan het hoofd van de tafel zat de Stasi-man die hem had verhoord, en deze nam het woord: "aus unseren Untersuchungen ist hervorgegangen dass Sie Freunde der DDR sind". Later heeft hij in zijn Stasi-dossier gelezen dat de in beslag genomen en ontwikkelde films zijn bekeken en geanalyseerd: "das gesichtete Filmmaterial ist durchweg in einer guten Aufnahmequalität..." Dit alles kan slechts één ding betekenen: de Stasi behoorde tot zijn eerste fans!
Komt u vanavond ook zijn films bekijken en analyseren?
Deze filmvoorstelling wordt afgesloten met een verrassing!

maandag 25 februari 2013, Den Haag

De grote stoomtreinreis

Dia presentatie: Bert van der Kruk

Een nostalgische avond voor de echte stoomliefhebber waarin we teruggaan naar de tijd, dat in veel landen de stoomlocomotief nog onmisbaar was. Begin jaren ’70 was West-Duitsland het dichtstbijzijnde bedevaartsoord waar nog zo’n 15 series te bewonderen waren. Ook in bijvoorbeeld Oostenrijk was het zwarte stoomros nog op enkele zijlijnen aan te treffen.
Maar toen in de westerse landen de vuren onder de ketels bijna definitief waren gedoofd, werden de hobbyreizen al spoedig verlegd naar de Oostbloklanden en verre bestemmingen buiten Europa. Gelukkig zijn in veel landen die al eerder ontstoomd waren nog heel wat stoomlocs rijvaardig bewaard gebleven, waarmee prachtige excursieritten gereden kunnen worden. Vanavond zult u deze boeiende en levendige tractiesoort nog een keer in actie kunnen zien van boven de poolcirkel tot over de venaar. Van de machtige 2-C-1 sneltreinmachines en imposante Garrett locomotieven tot grote en (heel) kleine tenderlocs, ook op tandrad trajecten. Tientallen series en loctypen, op breed-, normaal- en malspoor,
in West- en Oost-Europa, Rusland, USA, Turkije, Zuid-Afrika, Zimbabwe, India, Pakistan, Indonesië en China zullen in dit programma massaal het rookverbod negeren.

maandag 11 februari 2013, Den Haag

Tussen Poolse grens en Chinese zee

Dia presentatie: Cor de Vos

Dit programma begint aan de Oekraïns-Poolse grens. Door de Oekraïne gaat de treinreis met grootprofiel materieel naar de Russische hoofdstad Moskou. Van hier gaan we verder met de RZD (de Russische spoorwegen) via de Oeral en Siberië naar de grassteppen van Mongolië.
Na kennismaking met dit land reizen wij naar de Chinese hoofdstad Peking (Beijing).
In het tweede deel krijgt u een indruk van enkele Chinese spoorlijnen in het begin van de 21e eeuw. Ook wordt aandacht besteed aan dit vroeger zo mystieke land.

maandag 28 januari 2013, Den Haag

Spoorwegen in de USA

Beamer presentatie: Cock Koelewijn

De Verenigde Staten is een "echt" spoorwegland. Dat klinkt misschien vreemd, want bij spoorwegen denken veel mensen in eerste instantie aan reizigerstreinen. De "railway scene" in de Verenigde Staten wordt echter geheel bepaald door het goederenvervoer. Niet minder dan 40 procent van het goederenverkeer in de VS verloopt via de rails, bijna drie keer zoveel als in Europa.
De diverse aspecten van het Amerikaanse railverkeer komen dus volop aan bod met daarbij ook enkele tips voor wie zelf op reis wil naar de VS.

In de VS reizen containers in twee lagen. Double stack containertrein van BNSF in St. Paul, MN.
Foto: Cock Koelewijn

maandag 14 januari 2013, Den Haag

Jaaroverzicht 2012

Beamer presentatie: Thijs de la Vieter en Geert Wessels

In deze eerste presentatie van het nieuwe jaar kijken we vanavond terug op de belangrijkste gebeurtenissen bij spoor- en tramwegen in 2012 zoals uw presentatoren die hebben ervaren.
Voor spoorvernieuwing, aan- en afvoer van materieel, wijzigingen en/of verstoringen in de dienstuitvoering enz. bezoeken wij de vier bestaande trambedrijven in ons land.
Bij het grote spoor zien wij o.a. Olympisch bestickerd materieel en de voortgang van de verbouwing van Den Haag CS.
Verder worden de diverse activiteiten w.o. stoom bij de verschillende railmuseumbedrijven niet vergeten. En bij dit alles kijken wij ook nog bij onze naaste buren over onze landgrens.

donderdag 27 december 2012, Den Haag

Varia op spoor- en tramgebied

Organisatie: afd. Den Haag

Met oliebollen, appelflappen en een glas wijn zal het jaar in gepaste sfeer worden afgesloten. Op deze laatste bijeenkomst van het jaar zullen de volgende vijf presentaties worden gegeven:



Rail-impressies van toen ...

Diapresentatie: Dirk Elkhuizen

Vanavond maken we een reisje door onze naaste omgeving, te beginnen op de Binkhorst. Daar worden olifanten uit een circustrein geladen, en treft de Fa. Pametex voorbereidingen voor het slopen van spoorwegmaterieel. We gaan te voet en per tram verder de stad in. Bij het Malieveld halen we de olifanten weer in. Het Hollands Spoor is net voor een deel afgebrand, en het "˜blikken viaduct′ is nog van blik.
Veel van wat we zien is inmiddels ver-dwenen of sterk veranderd. Leuke en min-der leuke beelden dus. Verder gaat de reis per trein, soms ook nog met stoom. Rich-ting Delft, Rotterdam en Geldermalsen, en daarna weer retour. We passeren molens en bollenvelden, en soms gaat het op het plaatje alleen maar om de sfeer ...

Lijn 10 in Voorburg: een sfeerbeeld ...


Welshpool & Llanfair Light Railway

Diapresentatie: Ger Haaswinders

Welshpool ligt ongeveer 100 km ten westen van Birmingham. In juni 2007 be-zocht uw presentator deze 760 mm smalspoorlijn, die tussen 1903 en 1956 de agrarische gemeenschap met stoomtractie van railvervoer voorzag.
Thans is het een 12,9 km lange museum-lijn met materieel uit o.a. Oostenrijk, Honga-rije en Sierre Leone.
Tijdens zijn bezoek werd er een "Vintage weekend" dienstregeling gereden met reizigers- en goederentrams met onderweg tramkruisingen. Ook reden er gemengde trams met het nodige rangeerwerk om de tram (weer) in de juiste samenstelling te krijgen.

Welshpool & Llanfair Light Railway,
halte Castle Caereinion


’In de marge van een jubileum’

Diapresentatie: Hans van Lith

Een jubileum is vaak meer dan alleen een jaartal. Zeker in Zwitserland weten ze een spoorwegjubileum luister bij te zetten. Dat bewees het eeuwfeest van de Jungfrau-bahn in 2012. Talrijke nevenactiviteiten werden ontplooid en diverse publicaties zagen het licht. Uw presentator vertelt erover en geeft voorbeelden uit de marge van dit jubileum.



PAUZE


(Noord) Ierland

Beamerpresentatie: Chris Westerduin

In september 2012 bezocht de presenta-tor het Ierse eiland. Vooral het spoorse trok de aandacht tijdens de vakantie omdat we daarover hier maar weinig weten. Als voor-proefje op een nog te maken avondvullend programma neemt hij ons mee naar de spoorwegen van Noord-Ierland en Ierland. Ook een paar museumlijnen komen aan bod, en natuurlijk de tram van Dublin, LUAS.

De werkloze containertrein op de achtergrond vormt het decor van nieuw materieel op de voor-grond in de avondzon te Limerick.


Nederlands materieel in den vreemde

Beamerpresentatie: Paul Muré

De afgelopen jaren is ook Nederlands spoor- en trammaterieel verkocht aan het buitenland. Zo gingen Rotterdamse trams naar Roemenië, evenals de Weense trams die korte tijd in Rotterdam hebben gereden. En er rijden in Polen enkele Wadlopers.
De Stichting NVBS-excursies reisde het materieel achterna tijdens meerdaagse reizen in 2011 naar Roemenië en Polen in 2012. Wij zien een verslag van excursies met trams in Craiova, Braila en Galati en met een Wadloper ten noordwesten van Warschau.

Rotterdam in Roemenië

maandag 10 december 2012, Den Haag

Toen en thans

Beamer en dia presentatie: Marco Moerland

Het jaar 2012 is bijna ten einde. Dit is een geschikt moment voor een terugblik en voor een stap terug in de tijd waarbij we een impressie krijgen hoe het vijfentwintig jaar geleden met het stedelijke en interlokale railvoer gesteld was.
De avond begint met digitale foto’s uit 2012 over trambedrijven aan de oostkust van de Verenigde Staten. Naast klassieke trambedrijven als Philadelphia en Pittsburg worden ook nieuw aangelegde trambedrijven bezocht als Baltimore en Buffalo. Klassieke Amerikaanse trams en interurbans zijn te zien op de diverse interessante museumlijnen, die het land rijk is.
In Frankrijk brengen we een bezoek aan nieuw geopende trambedrijven. Zo zien we fraai vormgegeven trams in Reims, Angers en Brest.
In Spanje is als gevolg van de huidige economische crisis het eerste trambedrijf opgeheven. We zien enige opnamen, die kort voor het staken van de dienst op de tramlijn Velez-Malaga -Torre del Mar gemaakt zijn. In Charleroi zien we hoe de tramlus door het centrum na vele jaren gesloten is. Ook smal- en lokaalspoor onderwerpen komen aan bod met een rit van Beille naar Prévelles met een Billard-motorwagen. Net over de grens zien we op de Selfkantbahn stoomtreinen en dieselmotorwagens aan ons voorbijtrekken.

Na de pauze zetten we onze tijdreis voort aan de hand van diabeelden uit 1987, waar we in mei afscheid namen van de stadstram van Wuppertal. In Karl Marx-Stadt (nu Chemnitz) reden toen nog vooroorlogse tweeassige trams, terwijl op de smalspoorlijn Oschatz-Mügeln nog regulier goederenvervoer met stoomtractie afgewikkeld werd. We maken een grote tocht door Oost-Europa waarbij we via Polen en Tsjechië tot diep in de toenmalige Sovjet Unie doordringen. In Portugal bromden in 1987 de Allan-smalspoor motorwagens nog luidruchtig door het heuvellandschap, het grote trambedrijf van Lissabon was nog bijna geheel intact. Ook Nederlandse onderwerpen komen aan bod.

maandag 26 november 2012, Den Haag

Trams en stoomtreinen

Film presentatie: Wim van Blaricum

Wij stappen in Amsterdam op de trein naar Japan. De reis gaat via Duitsland, Polen, Oekraine en Siberië, waar wij overvaren naar Sachalin. Hier maken wij een ritje met een spoorweg, gerund door kinderen en varen dan naar Japan. Met de trein, o.a. de Shinkansen, de Japanse TGV naar de steden met één of meerdere tramlijnen, waarbij we onderweg nog een trip door de Japanse Alpen maken met kabelbanen en kabeltrams. Voor nog meer trams gaan we naar Blackpool en Hongkong, waar ook dubbeldeks trams rijden en ten slotte naar Karachi met zijn dieseltram. Dan op naar stoomtreinen. In Frankrijk maken we een rit met de Vivarais, van Lamastre naar Tournon, heen met stoom, terug met een dieseltrein. In Wales rijden we op een achttal stoomlijnen, waarbij we onderweg stoomauto’s tegenkomen. Tot slot door Zweden via de poolcirkel naar Finland om daar met een stoomtreintje te rijden en van Helsinki naar St. Petersburg met een grote breedspoor stoomtrein.

maandag 12 november 2012, Den Haag

Railontwikkelingen in de Randstad door de jaren heen

Dia presentatie: Paul Muré

Onze presentator blikt terug op een aantal bijzonderheden op railgebied over de periode van globaal 1970 tot heden. Aan de orde komen o.a. de metamorfose van de klassieke Hofpleinlijn tot een modern Randstad-Rail, de aanleg van de Zoetermeer- en Schiphollijn en de daarmee samenhangende spoorwijzigingen rond Den Haag. Ook passeren bijzondere zaken op spoorgebied, die toen de aandacht van de liefhebber trokken. Bij de tram kijken we naar allerlei gebeurtenissen bij de HTM en (in mindere mate) ook de RET, zoals verlenging van lijnen, materieelmutaties en ook bijzondere voorvallen. Veel is er in die jaren veranderd en bij veel opnamen zal men verbaasd zijn. Anderzijds is veel ook heden ten dage nog goed herkenbaar. Overigens worden in dit programma ook alledaagse dingen zeker niet vergeten! Kortom: een deels nostalgische mix van indrukken dicht bij huis, waarbij zal blijken, dat het railvervoer ook in de naaste omgeving steeds weer boeiend blijft.

maandag 29 oktober 2012, Den Haag

Trams van de Baltische Staten tot Portugal

Dia presentatie: Bert van Raaij

Vandaag maken we in de periode 1974 tot 2003 een lange tramreis vanaf de Baltische Staten via de Oekraïne, Tsjechië, Slowakije en Hongarije naar Portugal. We komen in veel sfeervolle tramsteden, reizen door prachtige landschappen en zullen onderweg ongetwijfeld veel Tatratrams tegenkomen. Maar gelukkig zijn er ook nog voldoende andere tramtypes om de reis een zeer gevarieerd karakter te geven. De grote veranderingen in het "Oostblok" in die jaren worden duidelijk. Hopelijk wordt de rit u niet te lang, zodat we tijdig in de smalle straatjes van Portugal kunnen eindigen met die prachtige kleine "Cariës" trammetjes.

maandag 22 oktober 2012, Den Haag

Centraal Canada met een vleugje Nederland

Beamer presentatie: Rob van der Flier

We worden deze avond meegenomen naar de Canadese provincies Quebec en Ontario. We zullen een bezoek brengen aan de corridortreinen van de nationale spoorwegmaatschappij VIA Rail en aan enkele museumlijnen. Ook een paar toeristische plaatjes ontbreken niet.

Ex Tee-treinstel NS 1003 als ONR 1902,
3 aug. 1977
Foto: Charles-Léon Maver

Hoogtepunt is een reis per Ontario Northland Railway vanuit Toronto naar Cochrane en Moosonee. Aanleiding tot deze reis vormt de geschiedenis van de Nederlands-Zwitserse TEEstellen die ook enkele jaren op deze lijn gereden hebben. U ziet ook enkele beelden van het museumstel in Duitsland en Nederland.

maandag 8 oktober 2012, Den Haag

De Waterlandse tram

Dia presentatie: Georg Groenveld

Op 13 december 1888 werd de stoomtramverbinding Amsterdam Noord - Edam van de Noord-Hollandsche Tramweg Maatschappij geopend. Het zou tot 22 juni 1894 duren eer de andere stoomtramlijn naar Purmerend in dienst werd gesteld. Ruim een jaar later werd de lijn doorgetrokken naar Alkmaar. De HIJSM-stoomtramlijn Kwadijk - Edam - Volendam werd geopend op 1 mei 1906, hierdoor waren de Volendammers niet meer uitsluitend aangewezen op de trekschuit. De crisisjaren en de concurrentie van diverse busmaatschappijen veroorzaakten fors teruglopende aantallen reizigers. Begin jaren dertig werden beide tramverbindingen overgenomen door de NZHTM. Deze trammaatschappij gunde Siemens & Schuckert de elektrificatiewerkzaamheden, die in het tweede halfjaar van 1932 werden afgerond, met dien verstande dat het baangedeelte Purmerend - Alkmaar werd opgeheven en de eerste NZH-autobuslijn van Purmerend via De Rijp naar Graft haar intrede deed.

A25 en A75 te Volendam
Foto: collectie Historisch Genootschap De Blauwe Tram

Dit programma wordt verzorgd door de Stichting Historisch Genootschap "De Blauwe Tram" en neemt u mee terug naar de tijd van de Waterlandse tram, waarvan de laatste verbinding van Amsterdam Noord naar Edam en Volendam in de nacht van 30 september op 1 oktober 1956 werd opgeheven. Geput is uit het historische beeldarchief. Tevens zullen afbeeldingen worden getoond van plaatsbewijzen, dienstregelingen en toeristisch foldermateriaal, evenals afbeeldingen van diverse attributen, die betrekking hebben op de Waterlandse tram en afkomstig zijn uit de museale collectie van het genootschap.

maandag 24 september 2012, Den Haag

Blauwe en Gele tram 50 jaar verdwenen

Beamer presentatie: Raymond Naber

Op 9 november 1961 reed de laatste Blauwe tram van de NZH naar de remise. Hiermee kwam een einde aan een periode van 80 jaar waarin trams het openbaar vervoer in de Leidse regio verzorgden.
In het najaar van 2011 herdachten de NVBS en Tramwegstichting de teloorgang van de Blauwe en Gele tram met een aantal nostalgische ritten in Den Haag met historisch trammaterieel.
In beeld komen onder andere de A108 en A327 van de NZH, de bekende buitenlijners van de HTM en diverse aanhangrijtuigen.
Het programma wordt aangevuld met fraaie historische opnamen.

maandag 3 september 2012, Den Haag

Sporend in en om Wenen

Beamer presentatie: Gerrit Nieuwenhuis

Wenen is bekend als stad van de componisten, van de schnitzel en de Sachertorte, de koffiehuizen en het reuzenrad in het Prater. Wenen is echter ook bekend als stad met bijna alle vormen van ailvervoer. De meeste hoofdlijnen in Oostenrijk voeren naar één van de stations in Wenen.
In en rond Wenen treffen we de Schnellbahn van de ÖBB, de Stadtbahn, de U-Bahn en de tram van de Wiener Linien en de interlokale tram naar Baden van de Wiener Lokal Bahn (WLB). De beelden zijn uit de periode van 1974 tot 2010.

maandag 14 mei 2012, Den Haag

Railvervoer in de Benelux

Dia presentatie: Bert van der Kruk

In Amsterdam staat trein D284 al gereed voor de reis naar België. Het ederlandse aandeel blijft beperkt tot de internationale treinen op de Oude Lijn. Maar een bezoek aan onze zuiderburen is in de jaren ’70 en ’80 beslist de moeite waard.
Daar is het elektrificatie programma nog niet voltooid en veel reizigerstreinen rijden nog met zware diesellocs. De Athus-Meuse lijn is een prachtig werkterrein voor de bolle neuzen. Ook dieselstellen en oudere elocs zijn nog volop in dienst, evenals de oude trams in Brussel, Antwerpen, Gent, Verviers en Charleroi. In Henegouwen zijn ook de laatste restanten (buiten de kustlijn) van het eens zo grote tramnet van de buurtspoorwegen in het grauwe industrielandschap te vinden.
De grote variatie aan tram- en spoorwegmaterieel in België krijgt een vervolg bij de CFL in Luxemburg. Een klein land, maar zeer veelzijdig, doordat het een internationaal spoorwegknooppunt is, waar materieel uit vier landen te zien is. Ook hier zijn enkele bolle neuzen actief, maar het paradepaard is ongetwijfeld de bruine krokodil. Tijdens de rondreis door deze landen zullen ook de modernere tractiesoorten niet ontbreken.

maandag 23 april 2012, Den Haag

Raccordementen en verdwenen goederenlijnen in Nederland

Dia presentatie: Steven Hopman

In de jaren zestig van de vorige eeuw had het gespreide wagenladingvervoer bij de NS zijn grootste omvang ooit. In deze periode werden in vele plaatsen raccordementen aangelegd om de diverse spoorklanten te kunnen bedienen. Inmiddels zijn hiervan de meeste al weer verdwenen.
Ook waren er in de vorige eeuw nog vele korte en enkele langere spoorlijnen in gebruik, alleen voor het goederenvervoer. In de afgelopen decennia zijn ook vele van deze lijnen opgeheven. Maar vanavond gaan we weer even terug naar die tijd, waarin nog veel kleinschalig goederenvervoer te zien was.

maandag 26 maart 2012, Den Haag

Stoom bij tram en trein

Een handycam video presentatie van René Platjouw.

Sinds 1990 beschikt onze presentator over een videocamera en hiermee heeft hij een grote variatie aan gebeurtenissen op spoor- en tramgebied vastgelegd. Meestal gewone trams en treinen in de normale dienst, maar ook speciale ritten.
Vanavond een selectie van opnames, waarbij de stoomtractie de boventoon zal voeren.
Stoom ’91 in de Westhavens was een van de eerste opnames. Maar we zien ook de Schynigge Platte, Brienz Rothorn en Rigi met stoomtractie. Bij de Berner Oberlandbahnen rijdt men af en toe speciale stoomtreinen.
Natuurlijk wordt de stoom in eigen land niet vergeten. Tussen Hoorn en Medemblik, maar ook in de heuvels van Limburg of in de duinen bij de RTM, en niet te vergeten een rondrit op het Hoogoventerrein. Misschien zal niet alles stoom zijn wat getoond zal worden, maar dat het aan spoor gebonden is, dat staat vast.

maandag 12 maart 2012, Den Haag

Railvervoer in Berlijn rond 1985

Digitale presentatie: Kees Bijl

Deze avond verzorgt onze presentator een digitale presentatie met veel afwisseling over dit onderwerp. Net als veel kinderen van zijn generatie kreeg hij een modeltrein van een bekend Duits merk. Daarmee begon in feite zijn passie voor alles wat op rails bewoog. Ook ging je dan kijken naar treinen, die in de omgeving reden.

In het eerste gedeelte presenteert hij het materieel en het verkeer van de S-Bahn, welke over de Deutsche Reichsbahn naar de Berliner Verkehrsbetriebe BVG liep. We zien ook enkele bijzondere uitstapjes in West Berlijn.
In het tweede gedeelte wil hij iets laten zien over de U Bahn en de tram in Oost Berlijn. Tevens doen wij enkele indrukken op van de Deutsche Reichsbahn in Oost Berlijn.
Door af en toe de blik van het spoor af te wenden staan wij stil bij leuke historische herinneringen, zeker nu de muur al ruim 20 jaar weg is.

maandag 27 februari 2012, Den Haag

Trams in Japan

Dia presentatie: Bas Schenk

Japan is voor de meeste tramhobbyisten onbegaand terrein. De afstand is groot en het land zelf nodigt niet uit tot toerisme, want het verblijf is er kostbaar en dan is er ook nog de enorme taalbarrière. Het is in de grond van de zaak allemaal waar, maar als je eenmaal over de drempel heen bent is het een uitermate aangenaam land om in rond te reizen. In een twintigtal steden rijden nog trams, waarbij alleen in Hiroshima en Nagasaki nog sprake is van een tramnet van meerdere lijnen. In de andere steden zijn er vaak niet meer dan een of twee tramlijnen over.

Japan is heel uitgestrekt, de afstand tussen het noorden en het zuiden is meer dan 3000 km en hoewel de grote afstanden met Shinkansen-treinen in enkele uren kunnen worden overbrugd, is een rondreis langs alle steden niet in één vakantie te volbrengen.

In één avond alle tramsteden bezoeken is dan ook bijna onmogelijk, zodat vanavond alleen de noordelijke tramsteden worden voorgeschoteld.

Foto: Bas Schenk

maandag 13 februari 2012, Den Haag

66 jaar Indonesische spoorwegen — Het begin van een nieuw tijdperk

Foto en film presentatie: Ir. W. Widoyoko

Van de ongeveer 6000 km spoorwegnet op Java en Sumatra van voor de Tweede Wereldoorlog is nu nog ± 4700 km operationeel, zowel voor het goederen- als het personenvervoer.

Na de oorlog ging het niet zo goed met de spoorwegen. Vooral met de conditie van de infrastructuur ging het bergafwaarts. Er werd weinig geïnvesteerd en de concurrentie met het auto- en busvervoer maakte de situatie nog erger. Veel van de zijlijnen werden gesloten en op het grootste deel van de hoofdlijnen gebruikte men nog de oude rails uit de tijd van de Staatsspoorwegen van voor de Tweede Wereldoorlog. In de jaren ’80 en ’90 komt er een beetje verbetering op het gebied van het spoorwegmaterieel door oprichting van de spoorwegindustrie (PT INKA) in Madiun in 1981. Er zijn ook kleine verbeteringen in de spoorweginfrastructuur. Begin deze eeuw besefte de regering hoe belangrijk de spoorwegen zijn, vooral voor het personenvervoer op het dichtbevolkte eiland Java. In 2005 richtte de minister van transport de "Directorate General of Railways" op om de ontwikkeling van de spoorwegen te bevorderen. Daarvoor vielen spoorwegzaken onder de "Directorate General of Land Transportation".

In het tweede deel wordt een DVD over de spoorwegen in de Preanger hoogvlakte tussen Purwakarta — Bandung — Tasikmalaya — Banjar vertoond. Deze berglijn behoort tot de mooiste spoorweglijnen van Java. De DVD "PARAHYANGAN PASS" geeft een beeld over de situatie van de spoorwegen in West Java in het begin van de 21ste eeuw. Ook zal in deze presentatie over de laatste ontwikkeling en de toekomst van spoor- en tramwegen in Indonesië worden gesproken.

"Argo Lawu", de eendaagse express trein Bandung -Surabaya in de Preanger hoogvlakte opJava.
Foto:Ir. W.Widoyoko

maandag 30 januari 2012, Den Haag

Guilty Tickets

Powerpoint presentatie: Marco Moerland

Aan de hand van tramkaartjes valt vaak meer van de geschiedenis en de politieke ontwikkeling af te lezen dan men zich in eerste instantie zal realiseren. Vooral de invloed van totalitaire regimes heeft op de plaatsbewijzen duidelijke sporen achter gelaten. Vanavond volgen we aan de hand van plaatsbewijzen de ontwikkelingen in Europa.

We starten onze geschiedkundige tijdreis aan het begin van het Interbellum en we volgen de geschiedenis tot aan het einde van de Tweede Wereldoorlog toen Europa herverdeeld werd. Tramkaartjes uit Italië tonen de opkomst van het fascisme. Het zwaartepunt ligt op Duitse tramkaartjes. Maar er zal op deze avond ook een grote hoeveelheid interessante en zeldzame plaatsbewijzen en afbeeldingen uit andere Europese landen, waaronder Nederland, vertoond en besproken worden.

Uw presentator is voor de periode van een jaar erevoorzitter van de internationale "Transport Ticket Society " (TTS) geweest. Deze bijzondere lezing is opgezet als inhuldigingsvoordracht voor de TTS.


Bewijs van Vrijvervoer Sicherheitsdienst
Verz. Marco Moerland

maandag 23 januari 2012, Den Haag

30 jaar Lijnwerkplaats Leidschendam 1976 - 2006

Dia presentatie: Dirk Elkhuizen

Vanwege zijn goede contacten met de medewerkers van de lijnwerkplaats heeft onze presentator jarenlang de gelegenheid gehad om daar de enorme verscheidenheid aan activiteiten en/of voorvallen op de gevoelige plaat vast te leggen.

Op deze avond kunnen wij hierdoor, naast de infrastructuur, afbraak en opbouw van het terrein en de gebouwen, kennis maken met rijdend en in onderhoud zijnd materieel vanaf Mat. ’46 en ’54 tot en met TGV en ICE, de Alpenexpress en Ski-trein met locs van de series 1100, 1200, 1300 en 1600, alsmede een bonte verzameling rijtuigen. Maar ook instroom van nieuw materieel, het konvooi vanuit de werkplaats met Motorposten en de dagelijkse goederentrein met locs van de serie 2200, 2400 en 6400 zien wij aan ons voorbij gaan. En wat dacht u van bezoeken van museummaterieel, stoomtreinen en de nauwe samenwerking met de SSN?
Dit en nog veel meer zal zorgen voor een onvergetelijke avond.

maandag 9 januari 2012

Jaaroverzicht 2011

Dia/DVD presentatie: Thijs de la Vieter en Geert Wessels

Vanavond kijken wij terug op de diverse railactualiteiten over het jaar 2011, zoals uw presentatoren dit hebben ervaren.

Bij de HTM zien wij o.a. de aanleg van de tijdelijke keerdriehoek Delft Station en In Zoetermeer Oosterheem de werkzaamheden aan de verlenging van RandstadRail lijn 4.
Bij de RET beleven wij de sluiting van de remise Hilledijk, maar ook de officiële opening van de nieuwe remise Beverwaard.
Verder wordt er aandacht besteed aan de tentoonstelling "Retourtje Leiden" ter herdenking aan de opheffing, 50 jaar geleden, van de interlokale diensten van de Blauwe en Gele Tram.
Maar ook zien wij beelden van de nieuwbouw Rotterdam Centraal, de bouw van het replica station Gorssel bij de SVM en spoorevenementen in Meiningen en bij de CFV3V.

dinsdag 27 december 2011, Den Haag

Varia-avond

Naast de aanwezige oliebollen en appelflappen met eventueel een glas wijn om het jaar in gepaste sfeer af te sluiten zullen deze avond de volgende presentaties worden gegeven:


PCC-cars in Den Haag

Diapresentatie: Dirk Elkhuizen

Het is alweer bijna 20 jaar geleden dat de laatste PCC-cars uit het Haagse straatbeeld verdwenen. Vanavond blikken we nog even terug naar de tijd dat de PCC-cars nog een normale verschijning waren. Zo zien we beelden van lijn 10, de serie 1000 met z’n kleine raampjes, het eindpunt van lijn 11 in Scheveningen en een tot slijptram verbouwde PCC-car. In die tijd waren er nog de befaamde rondritten van de STERN. Ook het veranderende stadsbeeld krijgt de aandacht, zoals de afbraak van de Turfmarkt. Tevens wordt stilgestaan bij de bouw en sloop van het Lummus-gebouw aan de Kalvermarkt en Turfmarkt.

PCC 1006 en 1012 voor het Lummus-gebouw
aan de Turfmarkt in Den Haag.
Foto: onbekend

HTM in de jaren ’80

Diapresentatie: Hans Casteleijn

In de jaren ’80 werden de gele PCC’s langzaam vervangen door de GTL’s, het lijnennet werd aangepast en het tramnet werd gestaag uitgebreid. In die tijd ging de HTM als één van de eerste bedrijven ook sterk professionaliseren. De kwaliteit van het vervoer nam toe en er werden veel trajecten met vrije baan aangelegd. In die jaren werd de basis gelegd voor het moderne en efficiënte trambedrijf dat de HTM nu is! Een middelgroot trambedrijf dat een duidelijke en herkenbare positie in Europa heeft.
Vanavond beginnen we met een enkel plaatje van de laatste crème PCC’s, dan veel geel, al dan niet gekoppeld, en vervolgens de rode GTL’s die later het trambeeld in Den Haag en omstreken zo sterk zouden bepalen.

PCC 1165 op Lange Vijverberg in Den Haag
tijdens een rondrit op 17 september 2011.
Foto: Hans Casteleijn

80 jaar jong en 50 jaar nostalgie

Voordracht: Bert de Jong

De NVBS viert dit jaar haar 80-jarig jubileum. De presentator realiseert zich dat hij op 1 januari 2012 reeds 40 jaar lid is van deze vereniging van railhobbyisten.
Tevens vond in het Haags Openbaar Vervoer Museum van september t/m november de succesvolle tentoonstelling/manifestatie "Retourtje Leiden" plaats ter herinnering aan het niet zo heugelijke feit dat 50 jaar geleden de GELE en de BLAUWE tussen Den Haag en Leiden werden opgeheven.
Bij bovenstaande memorabele feiten wordt vanavond even stilgestaan.

Stoom en diesel op Midden - Java, periode 1977-1984

Diapresentatie: Eric den Hamer

Vanavond zien we ondermeer de goederentrein die nog een oliewagen ophaalt in de kampong bij Malang. In de nadagen van de lijn Cibatu-Garut (zijlijn van Bandung-Djokja in de Preanger) rijden er nog de grote ex-sneltrein Mallets, die op sterven na dood zijn. Bezocht wordt het spoorwegmuseum op Midden-Java. Op verschillende depots, emplacementen en stations zien we stoom op zijn retour.

De rode pet

Voordracht: Hans van Lith

Weinig voorwerpen zijn zo kenmerkend voor de spoorwegen als ’de rode pet van de perronopzichter’. In talloze uitvoeringen is hij - ook nternationaal - bekend. Zelfs in het verre spoorwegverleden werd hij al gedragen. We kennen de afbeeldingen uit gedenkboeken en informatiebrochures.
Bijna altijd in combinatie met de vertrekstaf, die net als de perronopzichter al lang verleden tijd is.
Hans van Lith vertelt iets over dit fenomeen en laat enkele petten zien uit zijn verzameling.


Sporen langs de Rijn

Beamerpresentatie: Paul Muré

Een bootreis over de Rijn heeft in het algemeen een wat oubollig imago. Toch is een vaartocht over deze rivier voor de spoor- en tramliefhebber ook zeker de moeite waard. Op vele plaatsen zijn vanaf het water sporen te zien en met een beetje geluk ook treinen of trams. Daarnaast wordt de rivier overspannen door vele vaak fraaie bruggen, zowel voor spoor- als wegverkeer.
Wie daarnaast oog heeft voor het landschap en de omgeving, zal van een Rijnreisje zeker kunnen genieten.
Paul Muré was in de gelegenheid een dergelijke reis mee te maken en vertoont vanavond de oogst aan (elektronische) foto’s van een weekje varen.


maandag 12 december 2011, Den Haag

Geschiedenis over de Westlandsche Stoomtramweg-Maatschappij

Presentatie: Hans van Lith

Merkwaardig genoeg is over de Westlandsche Stoomtramweg-Maatschappij - een groot railbedrijf in de Randstad! - heel weinig gepubliceerd. Dit in tegenstelling tot de Blauwe Tram of de RTM!
Onze presentator kwam als jongen heel vaak bij de W.S.M. en maakte er zijn eerste (box)foto’s. Hij vertelt over de railgeschiedenis van deze onderneming - opgericht in 1881 - die zo nauw samenhing met de ontwikkelingen in de tuinbouw in het Westland.
Ook de W.S.M. (stoom)tram moest het tenslotte afleggen tegen de autobusconcurrentie en uiteindelijk in 1970 ook tegen de vrachtauto.
Behalve de W.S.M. kende het Westland echter nog een railverbinding: de werkspoorlijn van het Hoogheemraadschap van Delfland. Ook die zal de revue passeren.
En wat brengt de toekomst? Een ’Westlandrail’ zoals de RandstadRail? Daarop moet de politiek een antwoord geven.

Loosduinen, station van de Westlandsche
Stoomtramweg-Maatschappij, ca 1910
Prentbriefkaart

maandag 28 november 2011, Den Haag

Het Openbaar vervoer in zoveel mogelijk varianten

De oorspronkelijk geplande diapresentatie "Railontwikkelingen in de Randstad door de jaren heen"
door Paul Muré kan wegens persoonlijke omstandigheden van deze presentator niet doorgaan.

In plaats hiervan zal worden vertoond

Het Openbaar vervoer in zoveel mogelijk varianten.
PowerPoint presentatie door Karel Hoorn.

Het over een langere periode verzamelen van foto’s van het (rail-)vervoer levert een schat aan beelden op. Vanavond nu niet eens aandacht voor een bedrijf, stad, land of tractiemiddel, maar meer de ontwikkeling van het openbaar vervoer in de breedste zin, van koets en trekschuit naar hogesnelheidstrein en straalvliegtuig.

Voor u denkt: "Wat moet ik hiermee?", kan worden verklapt, dat de rode draad in dit programma de rail zal zijn. Beelden van het railvervoer, tram en trein maar ook andere railgebonden vervoermiddelen nemen de prominentste plaats in tussen de bijzondere plaatjes, die u vanavond te zien krijgt. Deze keer maakt het niet uit waar de foto genomen is (Nederland, China, Amerika of Japan), als hij maar past in de ontwikkeling of juist afwijkt. Bij voorbeelden zullen de Nederlandse varianten ruim vertegenwoordigd zijn. Ook liefhebbers van autobussen komen aan hun trekken.
Dus. een geheel ander programma dan gewoonlijk. Laat u verrassen en verbreedt uw blik.

maandag 14 november 2011, Den Haag

Het Haagse Spuikwartier en Forum-gebied, vroeger en nu

Dia presentatie: Han Vader

Wij hebben allemaal kennis kunnen nemen van de enorme veranderingen in dit gebied. Waar op het Spuiplein nu het muziektheater staat was eertijds een haven en daarna een standplaats van interlokale trams. De presentator gaat terug naar de tijd, dat de Kalvermarkt nog een pleintje was, waar geen tram door kon.
Er wordt zeer ver in de tijd teruggegaan in de geschiedenis van het Haagse centrum, waarbij latere doorbraken uitvoerig aandacht krijgen. In het bijzonder wordt gekeken naar het ontstaan van de Grote Marktstraat, het resultaat van ingewikkelde gemeentelijke beslissingen. Er moesten diverse onteigeningen gerealiseerd worden.
Er worden diverse dia’s vertoond van situaties in het verleden en diezelfde situaties in het heden.
Maar we nemen een aanloop op de Laan van
NOI in 1976, toen nog net niet het tramviaduct in gebruik genomen was. Van daar gaan we via de Herengracht naar de Kalvermarkt.
Natuurlijk zijn er veel PCC’s te zien.

maandag 31 oktober 2011, Den Haag

De bijzondere foto

PowerPoint presentatie: Karel Hoorn

Een tram- en treinprogramma met veel andermans veren.
Iedereen die verzamelt, heeft in zijn verzameling gewone en bijzondere zaken. Deze verdwijnen in een archief en komen tevoorschijn na een vraag of een gericht verzoek. Programma’s, die in onze hobby gemaakt worden, zijn vaak onderwerp gericht en plaats-, bedrijf- of landgebonden. Vanavond zal dat niet zo zijn. Het gaat hier vooral om foto’s die (soms voor een groter publiek) een bijzonder moment c.q een gebeurtenis hebben vastgelegd. De enige rode draad in dit programma is, dat het steeds gaat om railvervoer. Tram en trein wisselen elkaar af. Het zal duidelijk zijn, dat ook de persfoto in dit verhaal een rol speelt. Na 50 jaar foto’s maken zijn ook een flink aantal eigen opnames geschikt voor dit programma.
Bij de voorbereidingen werd al duidelijk, dat daar waar iets misgaat, de meeste foto’s gemaakt worden. Want ook voor de pers geldt: geen mooier vermaak dan leedvermaak.
Toch zal getracht worden het aantal ongelukken te beperken en ook naar "bijproducten" van het openbaar vervoer te kijken.
Kortom een avond waarin voor ieder wel wat verrassends te zien zal zijn.

maandag 24 oktober 2011, Den Haag

Elektriciteit bedwongen

PowerPoint presentatie: René Platjouw

De elektromotor heeft de elektrische trein en tram mogelijk gemaakt. Maar wat ging daar aan vooraf? De eerste bruikbare elektromotor is in 1830 ontwikkeld door Thomas Davenport, een Amerikaanse smid. Maar na veel vallen en opstaan zou het nog tot het einde van de 19e eeuw duren voordat de eerste bruikbare trams op de rails kwamen. Werner von Siemens (Duitsland) en Frank Julian Sprague (Amerika) ontwikkelden onafhankelijk van elkaar elektrische trams. Binnen de kortste tijd ontstonden redelijk moderne systemen.
Onze presentator brengt aan de hand van historische publicaties en afbeeldingen de ontwikkelingen in beeld, die tot de elektrische tram en trein hebben geleid.
Daarbij ook aandacht voor de stroomtoevoer, zoals met ingewikkelde ondergrondse contacten en de bekende bovenleiding.

Onderdelen van de elektrische aandrijving
Scan: René Platjouw

maandag 10 oktober 2011, Den Haag

Tram etc. Den Haag in de periode 1960-1990

Dia presentatie: Eric den Hamer

Door zijn studie Stedebouw kijkt onze presentator meer naar het totaal of iets speciaals, dan naar de tram of bus alleen. Het leven in de stad is zijn leidraad.
Na de doorvoering van het plan Lehner werd nog alleen lijn 6 aan beide eindpunten verlengd. De PCC´s reden hun rondjes en het oude materieel werd omgetoverd in werkpaarden voor allerlei zaken. Dat was het straatbeeld eind jaren ’60.
En wat dacht u van beelden in de nadagen van het goederenvervoer op de route van lijn 11 tussen de Delftselaan en de Duinstraat, dat toen eind 1974 voorlopig werd gestaakt?
Dan lijn 5 (die lijn 9 werd) voor en tijdens de aanleg in 1975, zoals het trekken van de bovenleiding nabij het HTM hoofdkantoor.
Tot de opening in 1976 van tramstation Den Haag Centraal reden de lijnen 3 en 6 over de Bezuidenhoutseweg om via De Koekamp of Herengracht naar het zuidwesten van de stad te gaan. De Herengracht was erg druk met bussen en trams. Ook hiervan sfeerbeelden en van de binnenstad met o.a. trams rond de Grote Kerk.
En dan opnamen van de route Weimarstraat-Mient met tram en fiets, waar in 1977/78 als experiment de fietsroute werd aangelegd.
Kortom een avond met een Haags sfeerbeeld van wat er zo in die tijd speelde en de veranderingen die er toen ontstonden.

Den Haag, goederentram met H52 op de Van Boetzelaerlaan op weg
naar de overgavesporen met NS bij de Delftselaan, najaar 1974
Foto: Eric den Hamer

maandag 26 september 2011, Den Haag

Een korte historie van de Engelse spoorwegen

PowerPoint presentatie: Leo de Jong

Waarom waren Engelse goederenwagens zo kort en onberemd? Zijn Engelse stoomlocs echt zo lelijk? Welke pre-grouping spoorwegmaatschappij gebruikte een Europees profiel? Waarom kocht British Railways zoveel onbetrouwbare diesellocs? Had Dr. Beeching gelijk?
Op deze en andere vragen over de Engelse spoorwegen krijgt u een antwoord in deze presentatie met illustraties.

BR - LNER Thompson Class B1, bouwjaar 1942
Verz.: Ger Haaswinders

maandag 12 september 2011, Den Haag

Het onderhoud van het NS materieel bij NedTrain

PowerPoint presentatie: Albert Koch

Om het spoorverkeer veilig en punctueel te laten verlopen, is tijdig en goed onderhoud aan het rollend materieel van essentieel belang. NS laat het onderhoud aan haar treinen uitvoeren door dochteronderneming NedTrain. NedTrain is één van de aanbieders van treinonderhoud. Deze presentatie laat zien, op welke wijze het onderhoud aan spoorwegmaterieel is georganiseerd. Eerst komt u alles te weten over de verschillende processen in een werkplaats. Foto’s uit alle NedTrain werkplaatsen geven u tegelijkertijd een beeld van de verschillen en overeenkomsten tussen de verschillende NedTrain werkplaatsen in Nederland.
Aan de hand van beelden uit heden en verleden, waaronder vele foto’s uit de jaren 1970-1980 uit het werkplaatsarchief, maakt u daarna kennis met het onlangs gesloten onderhoudsbedrijf Amsterdam Zaanstraat. Ook maakt u kennis met de modernste NedTrain werkplaats: het onderhoudsbedrijf voor hogesnelheidstreinen in Amsterdam Watergraafsmeer.
En natuurlijk ziet u een keur aan modern en inmiddels historisch materieel.

maandag 30 mei 2011, Den Haag

Sporen in Frankrijk en museale sporen in Europa

DVD presentatie: Fred Hofman
Dia presentatie: Ger Haaswinders

Het voortbestaan van de Chemin de fer de la Provence heeft enkele malen aan een zijden draadje gehangen, maar er wordt weer geïnvesteerd in baanonderhoud en 4x per dag is er een retourrit. Wij volgen zo’n rit van Mézel naar Nice door het indrukwekkende landschap.
Op zondagen rijdt er tussen Entrevaux en Touët-sur-Var een stoomtrein.
Bij Lille is er de Tramway Touristique de la Vallée de la Deûle van de Amitram. Dankzij de gemeenten Marquette-les-Lille en Wambrechies werd in 1995 een spoor van 3 km lengte aangelegd langs het Canal de la Deule, waar met vier trams op zondagen wordt gereden.

Na de pauze krijgt u diabeelden te zien van bekende en vooral de minder bekende museale lijnen in ons deel van Europa.

maandag 23 mei 2011, Den Haag

De RTM: een toekomstgericht trambedrijf

Beamer presentatie: Cor van der Klaauw

Op 14 februari 1966 reed de laatste interlokale plattelandstram in Nederland.
De RTM was een veelzijdig bedrijf, dat voortgekomen is uit de stadspaardentram in Rotterdam. In een periode van ongeveer 80 jaar ontwikkelde het zich tot een modern streekvervoerbedrijf, dat de concurrentie met de auto en de bus heeft aangedurfd. Hierop zal worden ingegaan, waarbij de plaatjes de herinnering aan de RTM bij velen zullen doen opleven.
Gelukkig kunnen wij nog genieten van dit bedrijf. Het Rijdend Trammuseum in Ouddorp houdt de herinnering levend! Onze reis over de Zuidhollandse en Zeeuwse eilanden eindigt daar!

RTM-tram, station Den Briel, juni 1965
Foto: Ger Haaswinders

maandag 9 mei 2011, Den Haag

Dieselen langs de Oostgrens

Dia presentatie: Dirk Elkhuizen

-Vandaag een nostalgische reis door de Achterhoek, beginnend in Apeldoorn, met rode Engelen en ook wat stoom van de VSM.
Bij Aalten steken wij de grens over en bezoeken in Westfalen landelijke lijnen met Akkutrieb en getrokken treinen met o.a. locs van de serie 221. Dit alles gelardeerd met armseinen en een landelijke sfeer.
Bij Gronau komen wij terug in Nederland. Wij nemen een kijkje in Hengelo en Almelo en rijden van daar over de lijn Almelo — Emmen.
Via Lochem en Zutphen en een kijkje in Dieren, bereiken wij Arnhem, waar wij net op tijd zijn om de binnenkomst en het vertrek van de laatste "Austria Expres" via Nijmegen bij te wonen.

maandag 11 april 2011, Den Haag

RET versus GVB, twee verschillende metrobedrijven

Beamer presentatie: René Platjouw

De metro in de Maasstad bestaat al veertig jaar, de "ondergrondse" in de stad aan de Amstel nog maar dertig.
In Rotterdam was er tijd voor een feestje, in Amsterdam worden feestjes gemeden. Daar ging men aan de slag met een uitgebreide renovatie van de tunnelbuis en alle sporen.
We bekijken beide bedrijven, het materieel, de lijnen en de bijzonderheden. Duidelijk wordt, dat het twee heel verschillende bedrijven zijn. Maar ja, beide steden zijn dan ook totaal verschillend en lijken in niets op elkaar.
Is men in de Maasstad trots op zijn metro, in Amsterdam is er veel oppositie. Men gebruikt het, omdat dat nu eenmaal niet anders kan.
De aloude "vete" tussen Rotterdam en Amsterdam zal zoveel mogelijk worden begraven. Maar uw presentator durft best wat kanttekeningen te plaatsen bij het bedrijf uit zijn eigen woonplaats.
Ook wijlen Jan Huijksloot heeft zijn medewerking verleend aan dit programma.

Metro′s RET en GVBA, 1977
Foto: René Platjouw

maandag 28 maart 2011, Den Haag

Stoomtrein Valkenburgse Meer

Dia presentatie: Pieter van der Ham

In 1970 werd de Nederlandse Smalspoorweg Stichting opgericht. Daarmee behoort ze tot een van de vroegste museumspoorweg organisaties in ons land. Veertig jaar later staat deze stichting en haar omvangrijke collectie aan de basis van de Stoomtrein Valkenburgse Meer.
De huidige voorzitter vertelt ons over de ontwikkeling in een programma, dat rijkelijk is voorzien van beeldmateriaal.

Valkenburg (ZH), NSS station met aan het perron voor
vertrek gereedstaande treinen, 14 augustus 2008
Foto: Ger Haaswinders

maandag 14 maart 2011, Den Haag

Reisindrukken uit Oost-Europa

Dia presentatie: Paul Muré

Al voor de val van de Muur in 1989 hadden de landen in Oost-Europa een bijzondere aantrekkingskracht op spoor- en tramliefhebbers. Immers, daar vond je nog stoom in de normale dienst, oude tweeassige trams en een infrastructuur met alle elementen, die bij ons in snel tempo verdwenen, zoals klassieke seinen, handbediende overwegen en smalspoor in de berm van de weg.
Toch durfde niet iedereen het aan om achter het IJzeren Gordijn te gaan kijken. Maar na 1989 werd dat anders en ging er voor velen een ’nieuwe’ wereld open. Uw presentator bezocht in 1979 voor het eerst de DDR en in 1981 Hongarije en dat leverde al heel veel interessante dia’s op. Na 1989 volgden bezoeken aan alle andere landen van het voormalige Oostblok. We zien de laatste restjes stoom, gaan vaak jaren terug in de tijd, krijgen een beeld van het reguliere treinverkeer, maken vele tramritten, maar genieten ook van prachtige steden en landschappen.
En we stellen vast dat ook de wereld daar razendsnel verandert. In dit diaprogramma reizen we kriskras van de Baltische staten tot Bulgarije. Zo maken we kennis met een spoor- en tram- omgeving waar je - als je er eenmaal geweest bent - altijd weer naar terug wilt.

Budapest, tram lijn 49 vertrekt van
eindpunt Déak Tér, 4 juli 1981
Foto: Paul Muré

maandag 28 februari 2011, Den Haag

Tram- en Stoomfilms van Stockholm, St. Petersburg en Zuid-Zweden

Film-beamer presentatie: Hans Bos

Vanavond staan een aantal bijzondere films op het programma.
Wij beginnen met een bedrijfsfilm van het Stockholmse openbaar vervoer uit 1962. Vervolgens gaan we kijken naar een film over een excursie van Zweedse tramwegvrienden aan St . Petersburg uit 2004.
Maar ook maken wij kennis met een stoomtram van de Ohsabanan over een voormalige fabrieksspoorweg van 600 mm door de bossen in Zuid-Zweden uit 1999.
Een filmavond om niet te missen!

Dit programma kon op 25 oktober 2010 helaas niet worden vertoond.

maandag 14 februari 2011, Den Haag

’In de grouwe bond’

Dia/beamer presentatie: Huib Binkhorst

-Vanavond kijken wij over de afgelopen jaren (1995 — heden) naar de befaamde kantonale spoorwegmaatschappij van Graubünden: de Rhätische Bahn.
Het kanton, dat qua oppervlakte het grootste, het minst bevolkte en het meest zuidoostelijke van Zwitserland is, ligt midden in en tussen de Alpen. Begrippen als: Albula, Bernina, Vereina, Ruinaulta, Glacier Express en Willem Jan Holsboer komen langs in een altijd weer fascinerend landschap.
En dit alles met een uitstapje naar 1982 en kijkjes naar BLS, SBB, FO en MGB.

maandag 31 januari 2011, Den Haag

Trams uit Zuid-Europa

Beamer presentatie: Karel Hoorn

In Spanje en Italië is de tram aan de winnende hand. Hier ontstaan geregeld nieuwe trambedrijven, terwijl bestaande zich uitbreiden. Zij vervangen meestal bus- of spoorlijnen, waarvan sommige worden gereactiveerd.
Van Spanje mag u een redelijk compleet overzicht verwachten, slechts enkele steden worden niet aangedaan. Uit Italië krijgt u de wat minder bekende bedrijven te zien zoals Cagliari, Sassari en Bergamo. Ook gaan we naar Rome, een bedrijf waar de tram dan weer verliest en dan weer wat wint.
In Bulgarije heeft alleen Sofia een uitgebreid tramsysteem. Het bedrijf heeft veel materieel zelf gebouwd en doet dat nog steeds, zodat we hier weinig standaardtrams aantreffen. Een aantal van de nieuwste lijnen zijn in normaalspoor uitgevoerd, waardoor ook tweedehands trams uit Bonn, Halle en Leipzig konden worden overgenomen. Tenslotte bezoeken we Sarajevo, het enige trambedrijf in Bosnië. Met één stamlijn lijkt dit snel bekeken, maar het veelsoortige materieel en de aanwezigheid van Amsterdamse trams leiden tot meer opnamen dan u zou verwachten.

maandag 24 januari 2011, Den Haag

Treinveerdiensten in Europa

Dia presentatie: John Krijgsman

Rivieren, meren en zeeën vormden van oudsher barrières voor doorgaand treinverkeer. Als een vaste oeververbinding geen optie was, bracht een veerboot met rails soms uitkomst.
Tientallen trein- (en tram-) veerdiensten hebben in Europa de verbinding tussen rails en water tot stand gebracht. Maar steeds meer hebben bruggen en tunnels de veerboten vervangen. Er zijn in Europa nog maar drie veerverbindingen waarmee reizigerstreinen worden overgezet en hooguit tien voor goederenvervoer. Onze presentator heeft sinds 1972 een twintigtal Europese spoorveerdiensten bezocht en gefotografeerd.
Aangevuld met historische beelden geeft hij een breed overzicht van dit speciale en weinig belichte onderwerp.

Veerdienst Puttgarden — Rødbyhavn,
Datum/fotograaf onbekend

maandag 10 januari 2011, Den Haag

Jaaroverzicht 2010

Dia/DVD presentatie: Thijs de la Vieter en Geert Wessels

Vanavond zullen de diverse railactualiteiten over het jaar 2010 de revue passeren.
Bij de HTM zien wij de ombouw van tramlijn 2 om deze geschikt te maken voor het berijden met breder trammaterieel en In Zoetermeer Oosterheem is men begonnen met de start van de verlenging van RandstadRail.
De RET is in augustus overgegaan tot het berijden van de Erasmuslijn vanuit Den Haag via de Statenwegtunnel naar Rotterdam Centraal, terwijl het GVB in Amsterdam het nieuwe trameindpunt Sloterdijk in gebruik heeft genomen.
In België vierde men uitgebreid 125-jaar Kustlijn en in Brussel werd het tramfeest in het kader van 125 jaar UITP gehouden.
En In deze terugblik wordt natuurlijk ook aandacht besteed aan de activiteiten van museumbedrijven als de SSN, ZLSM, EMA en de TS.

maandag 27 december 2010, Den Haag

Varia op spoor- en tramgebied

De organisatie is in handen van de afdeling Den Haag.

-Naast de aanwezige oliebollen en appelflappen met eventueel een glas wijn om het jaar in gepaste sfeer af te sluiten zullen deze avond de volgende presentaties worden gegeven:

Een impressie van station Hoek van Holland in de einddagen van de internationale treinen
Diapresentatie: Dirk Elkhuizen

We beginnen de avond met een terugblik op het station van Hoek van Holland van enkele decennia geleden. Daar zien we mat. ’46 en mat. ’54 in de normale dienst, de boottrein en de laatste internationale trein naar Warschau en Moskou. Op het station wordt nog gerangeerd met bakkies (serie 600). Af en toe komen er in Hoek van Holland ook nog stoomtreinen van de SSN.

Stoom op de Bergensbanen
Diapresentatie: Joop Sasburg

De Bergensbanen, de hoogste hoofdspoorlijn van Europa, ligt in Noorwegen. Met een elektrische lok uit 1934 vertrekken we eind april 1983 uit Oslo Sentralstasjon, dat om het oude Østbanestasjon is heen gebouwd. Als we het ruige gebergte naderen wordt de trekkracht vervangen door een stoomlok die ons met vele fotostops, in de sneeuw, over de hoogvlakte trekt. Na 1950 is de Bergensbanen door het rechttrekken van stukken lijn en door tunnels 33 km korter geworden. Oude en nieuwe tracés komen hierbij aan bod. Het traject Myrdal - Bergen slaan we over, want daarover heeft de presentator eerder een uitgebreide presentatie gehouden.
Maar.... in Bergen rijdt weer een tram. Het traject is voorlopig 10 km lang waarvan 26% in vier tunnels. Sinds half augustus wordt hierop een 10 minutendienst gereden en ’s nachts ieder halfuur. Het was erg slecht weer, maar met 16 dia’s hoopt de presentator u hiervan toch een goede indruk te kunnen geven.

Herinnering aan een oudgediende bij de NVBS
Voordracht: Han Vader

De presentator had in 1996 een ontmoeting met een destijds opvallende figuur bij de NVBS.
Hij zocht hem in zijn woonhuis op en nam hem enige uren een interview af. Er werd een verslag van gemaakt, dat vanavond ten gehore gebracht zal worden. Het betreft de heer C. Puister, die op 20 augustus 2008 overleed.
Het idee was destijds dit interview te publiceren in Op de Rails. De heer Puister stond hier eerst achter, maar kwam later daarop terug en dus ging de publicatie niet door.
Nu op deze Varia-avond kunnen wij er deels alsnog kennis van nemen.

Terug in de tijd naar 1964 — 125 jaar spoorwegen in Nederland
Voordracht: Bert de Jong

2010 is het jaar van de spoorwegjubilea in Duitsland en België.
Vanavond gaan we even terug naar 1964 bij de NS n.a.v. de viering van 125 jaar spoorwegen in Nederland. De presentator kan putten uit gegevens (enkele fragmenten) van twee bijzondere boekjes, uitgegeven in 1964, met......vermelding van een ’toekomstvisie op het spoor in 1989’ met de kennis van toen.......
De titels van de boekjes: "De trein hoort erbij" en "Treinen, van stoom tot stroom".

Foto’s vertellen de geschiedenis, voorwerpen zijn de geschiedenis
Voordracht: Hans van Lith

Een wat provocerende stelling die Hans van Lith zal verdedigen. Hij doet dit aan de hand van foto’s en voorwerpen uit zijn verzameling van en/of uit de Rheingold, die in 1987 ophield te bestaan. Uiteraard wordt ook aandacht besteed aan deze beroemde trein zelf, die zijn bestaan eindigde als TEE.
Enkele rijtuigen zijn nog bewaard gebleven en gerestaureerd, zij het niet met het originele interieur. De NVBS reed ermee tijdens het laatste jubileum van de vereniging.

De laatste dia’s; einde van een tijdperk
Diapresentatie: Paul Muré

De afgelopen jaren is de overgang van analoog naar digitaal fotograferen in een razend tempo verlopen. Ook de meeste NVBS-leden zijn inmiddels ’om’ en hebben hun klassieke camera buiten dienst gesteld.
Paul Muré stapte dit jaar over en dus is deze avond een goed moment om daar bij stil te staan en de balans op te maken. Hij vertelt hoe het ooit begon met dia’s en hoe het dit jaar eindigde.
Uiteraard wordt een aantal hoogtepunten uit het dia-tijdperk vertoond.

maandag 13 december 2010, Den Haag

Stoomtreinen

Een video presentatie verzorgd door Wim van Blaricum.

Vanavond gaan we stoomtreinen bekijken en berijden op smalspoor, normaalspoor en breedspoor in Europa, Azië en Afrika.
We beginnen in Nederland met stoom op drie spoorwijdten om daarna te reizen met de Transsiberië Express naar China voor onder meer de Jingpeng Pas. Wij berijden een bosspoorweg in Roemenië en gaan op smal- en normaalspoor door de Balkan en op breedspoor door de Oekraïne.
We berijden de Hedjaz smalspoorlijn in Syrië en Jordanië, gaan op breedspoor naar Sachalin en rijden weer op normaalspoor met alleen stoomlocomotieven naar het Zwarte Woud en de Bodensee.
We kijken uit het raam en zien zeer verschillende landschappen en rijden mee op de bok van diverse stoomlocomotieven.
In sommige steden kijken we wat rond, zoals in Peking. Of wij wandelen in Belgrado en kijken naar trams in Berlijn.
Maar ook zien we de aanleg van een spoorlijn in Zuid-Afrika en de sloop van de Hofpleinlijn in de hongerwinter 1944 - 45.
Al met al een zeer interessante avond!

maandag 29 november 2010, Den Haag

10 jaar flexibel op het spoor

Een dia presentatie verzorgd door Chris Westerduin.

Na zo′n tien jaar voor NS machinist te zijn geweest koos onze presentator voor een flexibel bestaan bij een uitzendbureau.
Dat bureau, Spoorflex genaamd, liet hem alle hoeken van het land zien. Dit vanuit de cabine van de loc met ook bijna elke vervoerder die op het Nederlandse spoornet is of was toegelaten.
Op deze dia avond wordt natuurlijk geen compleet beeld geleverd wat er op het spoor tussen 2000 en 2010 is gebeurd, maar wel wat hij persoonlijk heeft meegemaakt.
Op de meeste opnamen is de machinist dan ook niet te zien in de cabine, want die staat achter de camera!
Via Spoorflex reed hij meestal goederen en werktreinen en die zult u dan ook vanavond veelal zien. Daarom ook veel plaatjes die in het havengebied van Rotterdam zijn gemaakt. Ook op plekken waar je normaal als fotograaf niet gauw komt te staan zoals op terminals.
Vervoerders en materieel komen aan bod, die nu al weer historie zijn. Bijvoorbeeld Shortline′s, Rail4Chem en Veolia Cargo waren grote klanten. En wat dacht u van de ACTS Class 58 en de favoriete 1200! Maar ook de spooraannemers BAM, Spitzke, Strukton en Volker Rail passeren de revue. Omdat we toch flexibel bezig zijn kijken we ook naar excursies, waarin onze presentator een rolletje heeft gespeeld tussen 2000 en 2010.

maandag 22 november 2010, Den Haag

GOLS

Een dia presentatie verzorgd door Evert Heusinkveld.

De wet van de 9den Augustus 1878 omtrent de regeling van de dienst en het gebruik der lokaalspoorwegen maakte het mogelijk eenvoudige spoorlijnen aan te leggen in streken, waar de verwachte vervoersomvang te gering was om de aanleg van een hoofdspoorweg te rechtvaardigen. Van 1884 af werd begonnen met de aanleg van een net van lokaalspoorwegen om Twente en de Achterhoek te ontsluiten. Deze spoorlijnen, aangelegd door de GOLS, de EO, de NH, de DV en de AEE, werden geëxploiteerd door de HSM. Ze dienden in de eerste plaats om de aanvoer van steenkool uit Duitsland voor de textielindustrie goedkoper te maken.
De economische crisis in de jaren dertig en de concurrentie van de vrachtwagen, de autobus en de fiets leidden tussen 1935 en 1937 tot het beëindigen van het reizigersvervoer, behalve tussen Winterswijk en Zevenaar. Het goederenvervoer bleef op gedeelten nog gehandhaafd tot de jaren zeventig.
Met behulp van historische afbeeldingen zal een beeld geschetst worden van de lijnen van de GOLS, de EO, de NH, de DV en de AEE.

maandag 8 november 2010, Den Haag

Qualche giorno a Roma

Een beamer presentatie verzorgd door Ambrosius Baanders.

Rome, de eeuwige stad, wereldberoemd om zijn monumenten uit tientallen eeuwen, kent een zeer gevarieerd net van raillijnen. De stadstram telt zes lijnen en rijdt met vier verschillende tramtypen.
Dan zijn er nog twee metrolijnen en de lijn naar de voorstad Ostia aan de kust, die praktisch ook een metrolijn is.

Rome, Porta Maggiori met mw 7107, april 2004
Foto: Ian Boyle

maandag 25 oktober 2010, Den Haag

Tram- en Stoomfilms van Stockholm, St. Petersburg en Zuid-Zweden

Een film-beamer presentatie verzorgd door Hans Bos.

Vanavond staan een aantal bijzondere films op het programma.
Wij beginnen met een bedrijfsfilm van het Stockholmse Openbaar Vervoer uit 1962. Vervolgens gaan we kijken naar een film over een excursie van Zweedse Tramweg Vrienden aan St. Petersburg uit 2004.
Maar ook maken wij kennis met een stoomtram van de Ohsabanan over een voormalige fabrieksspoorweg van 600 mm door de bossen in Zuid Zweden uit 1999.
Een filmavond om niet te missen!

maandag 11 oktober 2010, Den Haag

Terug in de tijd; Trams in Wenen en België

Een dia/beamer presentatie verzorgd door René Platjouw.

Uit de diakast ten huize van Jur en Bep Deijs heeft onze presentator een selectie mogen maken van fraaie plaatjes, die geschoten zijn vanaf de jaren zestig. Jur Deijs heeft alles goed gecatalogiseerd, maar kan van al dat moois zelf geen programma meer samenstellen.
Vanavond kijken we naar het tramverkeer in en om Wenen. De vele verschillende series die daar rondreden komen in beeld, de Wiener Lokalbahn naar Baden wordt niet vergeten en ook de voorganger van de metro in Wenen, de Stadtbahn met zijn rode wagens, komt aan bod.
In het tweede deel van de avond brengen we een bezoek aan onze zuiderburen. De vele verschillende trambedrijven daar staan garant voor kijkplezier, maar ook voor weemoedige gevoelens, vooral sinds er zoveel is verdwenen.
De buurttrams rond Antwerpen en Brussel, de stadstrams in Luik, Verviers, Charleroi, Antwerpen en Brussel, natuurlijk de kustlijn, er is zoveel te bekijken.
Door de dia's van Jur Deijs te "˜mengen′ met plaatjes uit eigen collectie probeert onze presentator een verhaal te brengen in een serie mooie plaatjes.
Wij hopen dat U zijn inbreng weet te waarderen. Maar de foto′s van Jur Deijs vormen de hoofdmoot van het getoonde en zijn de rode draad van het programma.

maandag 27 september 2010, Den Haag

Di(a)gitale varia

Een beamer/dia presentatie verzorgd door Frans Blanker.

De digitale fotocamera voert in onze hobby steeds meer de boventoon, doordat velen overstappen van chemische naar digitale fotografie.
Tevens verandert de manier van fotograferen. Waar met dia's nauwkeuriger en doelgericht wordt gewerkt en enige tijd op de resultaten moet worden gewacht, kan met digitale fotografie naar hartelust worden geëxperimenteerd en gecorrigeerd. De overstap heeft echter een nadeel, want dia′s en digitale foto′s laten zich moeilijk gecombineerd projecteren.
Vanavond lost uw presentator dit op creatieve wijze op. Voor de pauze worden digitale foto′s vertoond, na de pauze keren we met dia′s uit het "chemische" tijdperk terug naar (ongeveer) dezelfde locaties om te zien wat er is veranderd.
Daarbij blijkt zelfs het recente verleden verder weg te zijn dan gedacht. U ziet hierbij beelden van trams en treinen uit onder meer Nederland, Duitsland en Zwitserland.

maandag 13 september 2010, Den Haag

Spoorimpressies tussen Den Haag en Keulen rond 1970

Een beamer presentatie verzorgd door Kees Bijl.

Onze presentator, al jaren een groot spoorwegliefhebber en fotograaf, geeft een digitale presentatie met veel afwisseling over dit onderwerp. Sinds geruime tijd scant hij negatieven in. In zijn jeugd, in de jaren 70 van de vorige eeuw, heeft hij globaal het traject Den Haag HS - Köln Hbf heel vaak afgelegd. Deels hangende uit een raam, waarbij achteraf gezien unieke foto's ontstonden! Zo weet hij de bezoekers zeer zeker te boeien met zijn unieke beelden!

Den Haag HS, eloc 1124 en een motorpost
serie 3000, 25 jan. 1968
Foto: Kees Bijl

maandag 31 mei 2010, Den Haag

Spoorse ontmoetingen in Portugal en Ierland

Diapresentatie: Peter Eradus

Portugal en Ierland zijn populaire vakantiedoelen, waar ook op spoor- en tramweggebied heel veel valt te bele-ven.
Voor de pauze reizen wij door Portugal met bezoeken aan de tramsteden Lissabon en Porto. Ook wordt een groot deel van het CP spoorweg-net bekeken met op het breedspoor de nog ruim veertig jaar oude Alco diesels en ruim vijftig jaar oude Allan motorwagens. Per smalspoor worden de Douro-lijnen bezocht, waar Allan- en NOHAB-motorwagens de dagelijkse dienst verzorgen.
Na de pauze zien wij de spoorwegen in Noord-Ierland, die met zeer lage frequentie het (toen) slecht onderhou-den net bereden. De verschillende types General Motors-locs komen uitgebreid in beeld en ook de landschappelijk fraai gelegen Dart-lijn in Dublin.
Tot slot een kijkje bij Northern Ireland Railways, waarbij vanuit Belfast enige interessante lijnen worden ver-kend.

maandag 10 mei 2010, Den Haag

De Heilige Lijn en de IJzeren Rijn

Diapresentatie: Dirk Elkhuizen

Deze avond gaan wij 20 tot 25 jaar terug in de tijd om een kijkje te nemen langs de grens van Nederland en Duitsland om uiteindelijk in België te eindigen.
Dat het toen op spoorweggebied er heel anders uitzag dan vandaag is duidelijk te zien aan o.a. het spoorweg-materieel en de infrastructuur. Vanuit Nijmegen nemen wij de Heilige Lijn naar Roermond en Venlo, steken de grens over naar Duitsland om via Krefeld en Mönchen-Gladbach de stad Kaldenkirchen te bereiken. Daarna wordt de route van de IJzeren Rijn gevolgd om via Weert en Budel naar Neerpelt in België te rijden, waar onze reis eindigt.
Onderweg zien wij niet alleen o.a. nog in gebruik zijnde oude seinstelsels, maar ook het loc wisselen in Venlo als gevolg van de verschillende spanningen op de bovenleiding, die in gebruik zijn bij de Duitse en Nederlandse spoorwegen.

maandag 26 april 2010, Den Haag

Diapresentatie: Frits Liebregs

Alaska verkend per trein, vliegtuig, auto en boot

In de nazomer van 1999 heeft onze presentator, dankzij zijn werkgever de KLM, de gelegenheid gehad om de staat Alaska te verkennen per trein, boot, auto en vliegtuig.
Naast vele dia′s van de treinen hobby, kan je natuurlijk in Alaska niet om de natuur heen. We zien ook beelden van o.a. Denali National Park en Mount McKinley.
In februari, tijdens de veiling van bontvellen en de sledehondenraces, zien we de treinen in winterse omstandigheden gefotografeerd.
Tussendoor is er gevlogen naar Osaka in Japan, van waaruit enkele treinreisjes naar omliggende steden zijn gemaakt.

maandag 12 april 2010, Den Haag

De buitenlijnen van de HTM

Diapresentatie: Johan Blok

In het programma van vanavond worden de drie buitenlijnen van de HTM belicht.
De oudste buitenlijn van Nederland, de lijn Den Haag — Delft, die op 25 juni 1866 als paardentramlijn werd geopend, werd vanaf 31 juli 1887 bereden door stoomtrams. In 1923-'24 werd de lijn geëlektrificeerd, waarna in de jaren 1931--34 de zijtak naar Voorburg ontstond.

Delft, mw 58 + ahr 138 op de Vrijenbanschelaan, 23 aug. 1964. Foto: Johan Blok

maandag 29 maart 2010, Den Haag

Op reis in Europa en Zuid-Afrika

Diapresentatie: Eddy van Mastrigt

Deze avond staat in het teken van een gevarieerd programma met een grote verscheidenheid aan railvervoer-middelen.
Van Nederland worden beelden getoond van enkele verdwenen trambedrijven, zoals de NBM en de GTG.
In Engeland worden kleine nog bestaande rail- en museumbedrijven bezocht. Daarbij wordt aandacht besteed aan Isombard Kingdom Brunel, die als spoorwegpionier met zijn Great Western Railway, ook zijn sporen heeft verdiend in de scheep- en bruggenbouw.
Voor de tram in België bezoeken we niet alleen de Ardennen met o.a. de TTA, maar ook Antwerpen en de Kustlijn.
In Duitsland en Luxemburg gaan we langs enkele museumbedrijven en op Mallorca berijden we de lijn Palma - Soller met materieel uit het begin van de vorige eeuw.
Verder zien wij de tram van Carris Lissabon, de Metrorail in en om Kaapstad om af te sluiten met de viering van het 150-jarig spoorwegjubileum van Slovenië in 1996.

maandag 22 maart 2010, Den Haag

Gedreven camerawerk in Europa

Filmpresentatie: Raymond Naber

-Italië 1988:
De spoorlijn van Roma — Viterbo brengt ons terug in de tijd van de Blokkendozen. Het toenmalige materieeltype leek daar namelijk heel erg op. Onze reis gaat door prachtige Italiaanse landschappen en mooie steden langs 45 km spoorlijn.

Ferrovie Genova-Casella.
Smalpoor à la Zwitserland, maar dan in Italië. In Genova zien we ook de tandradlijn in actie.

Lisboa 1986.
In 1986 was het tramnet van Lissabon nog vrijwel compleet. We zien vele tramtypes rijden, ook werkwagens. De funiculaires ontbreken niet.

Rood en Wit.
Winter op de Furka-Oberalpbahn, vanuit Andermatt naar de Rhätische Bahn en de Albulapass. Per slee gaan wij van Preda naar Bergün.

Waldviertelbahn.
In Oostenrijk maken wij kennis met de treinen van het 760mm smalspoornet in 1980. Enkele keren per dag kwam tevens een stoomtrein vanuit het Tsjechoslowaakse ?eské Velenice de grens over.

maandag 8 maart 2010, Den Haag

20 jaar spoorleven van een machinist

Diapresentatie: Bernd-Jan Kraan

Onze presentator is al twintig jaar machinist bij NS(R). In Zutphen aan het spoor gekomen, deed hij verschillende jaren dienst op de 2400'en en de DE 2′en. Hiermee begint zijn presentatie.
Hoofdbestanddeel van de avond wordt gevormd door de stoere Amerikaanse machines van de serie 1200 in zowel de zware goederendienst als in de intensieve reizigersdienst.
De dia′s worden hierbij op luchtige wijze aan elkaar gepraat.

maandag 22 februari 2010, Den Haag

De laatste jaren van de RTM en verder van de NZH en HTM

Beamerpresentatie: Nico Booij

De laatste jaren, dat de Rotterdamsche Tramweg Maatschappij reed tussen het station aan de Rosestraat en Hellevoetsluis en Oostvoorne, heeft onze presentator diverse malen de tram per scooter achtervolgd om foto′s te maken.

RTM-tram in Hoogvliet bij flat in aanbouw. Foto: N. Booij

maandag 8 februari 2010, Den Haag

Spoorwegen in Schotland

Diapresentatie: Hans Krijnen

In 2007 maakte onze presentator een reis door Engeland en Schotland. Met de boot van IJmuiden naar New-castle en vandaar een grote rondrit langs Edinburgh, Inverness, Kyle of Lochalsh, het eiland Skye, Mallaig, Glasgow, Carlisle en Newcastle.
In Edinburgh waren nog restanten te zien van het vorige trambedrijf en tevens al iets van het nieuwe bedrijf. Natuurlijk zijn de beroemde Schotse spoorbruggen te zien, samen met een uitstapje naar het "Falkirk Wheel" - een zeer moderne scheepslift.
Er komen vier museumlijnen aan bod, inclusief de steile CairnGorm Mountain Railway.
Een reis door de westelijke gebieden voerde o.a. naar Kyle of Lochalsh, het meest westelijke station in de UK en vandaar via het eiland Skye, de Jacobite stoomtrein bij Fort William en Glasgow, dat een uitgebreid net van voorstadtreinen heeft en een ringlijn voor de metro.

maandag 25 januari 2010, Den Haag

Trams down under

Beamerpresentatie: Bas Schenk

Australië, het grote continent "˜down under', is een uitgestrekt en vooral leeg en bijna onbewoond land. Australië is in een aantal opzichten een kloon van de Verenigde Staten en dat geldt zeker voor wat betreft de automobiliteit.
De auto heeft er, ook in de grote steden, alle ruimte gekregen. Het wekt dan ook geen verbazing dat, behalve het trambedrijf van Melbourne en één op vrije baan liggende lijn in Adelaide, alle trambedrijven in de grote en kleine steden in de jaren vijftig/begin jaren zestig zijn opgeheven.
Het is in deze context gezien dan ook des te opmerkelijker dat het trambedrijf van Melbourne, dat tot de grootste ter wereld behoort, is blijven bestaan. De herwaardering van de tram is ook aan Australië niet voorbijgegaan, want in 1997 is in Sydney de tram teruggekeerd.
Al deze zaken worden vanavond belicht.

maandag 11 januari 2010, Den Haag

Jaaroverzicht 2009

Dia/DVD presentatie: Thijs de la Vieter en Geert Wessels

Op deze avond zullen de diverse railactualiteiten over het jaar 2009 de revue passeren.
Wij zien de ontwikkelingen bij trambedrijven als de RET, GVB en HTM met afvoer van overtollig en instroom van nieuw materieel, omleidingen, spoorwerkzaamheden, opening van nieuwe lijn(en) en nog veel meer.
Vanzelfsprekend zien wij ook de veranderingen op en langs het spoor bij de NS en Hispeed en de voorbereidende bouwwerkzaamheden voor de spoortunnel in Delft.
En natuurlijk wordt er aandacht besteed aan de activiteiten van museumbedrijven zoals de VSM met het week-end Terug naar Toen, de indienststelling van de befaamde M 67 bij de RTM en gebeurtenissen bij de TS.
Al met al een voornamelijk Nederlands getint programma, waarbij in deze terugblik zelfs niet wordt vergeten de viering van 60 jaar trolley in Arnhem en de belevenissen bij onze zuiderburen van de stoomdagen in Maldegem en bij de CF3V in Marienbourg.

Contact

E-mail

DenHaag@nvbs.com

Voorzitter

Paul Muré (P.E.)
Balen van Andelplein 57
2273 LG Voorburg
T: 070-3864734
E: pe.mure@tiscali.nl

Secretaris

Hans Haije,
Juliana van Stolberglaan 182,
2595 CM Den Haag,
T: 070 - 3478983

Penningmeester

Erik Herbschleb

Bestuurslid

Edward Kuijper

Bijeenkomsten

In de maanden september t/m mei zijn er op de 2e, 4e en eventueel 5e maandag bijeenkomsten in de grote zaal van de Christus Triumfator­kerk, Juliana van Stolberglaan 154 te Den Haag.
De zaal is geopend vanaf 19.00 uur, het programma begint altijd om 19.45 uur en eindigt omstreeks 22.30 uur.
Te laat komen of te vroeg weggaan wordt door velen als storend ervaren. U wordt dus dringend verzocht tijdig aanwezig te zijn.
Roken in het gebouw is niet toegestaan en mobiele telefoons dienen tijdens de presentatie uitgeschakeld te zijn.
Ter dekking van de zaalhuur en overige kosten bedraagt de entreeprijs € 3,50 voor leden en € 4,- voor niet-leden.

Bereikbaarheid

Vanaf station Den Haag Centraal of station Laan van NOI:
HTMbuzz: buslijn 23, halte Juliana van Stolberglaan
HTMbuzz: buslijn 24, halte Laan van NOI
ConneXXion: buslijn 43, halte Laan van NOI
HTM: tramlijnen 2 en 6, halte Oostinje
RandstadRail: Station Laan van NOI, 8 min. lopen

De Christus Triumfatorkerk ligt tegenover de haltes van de HTM-lijnen 2, 6 en 23
Parkeren is in de omliggende straten gratis.


De tram stopt bij de afdeling Den Haag voor de deur!
Foto: Paul Muré

Locatie


Locaties NVBS weergeven op een grotere kaart




De bijeenkomsten vinden hier plaats in de kerk op de hoek Laan van Nieuw Oost-Indië/Juliana van Stolberglaan

Van het bestuur

Ook voor het najaar van 2018 proberen wij weer de nodige variatie aan programma’s te bieden, met hopelijk voor elk wat wils.
Nog even terugkijkend op de periode september 2017 t/m mei 2018 kunnen we vaststellen dat het aantal bezoekers wederom gemiddeld rond de 50 per avond lag. In december 2017 overschreden we voor het tweede jaar op rij de grens van in totaal 1.000 bezoekers over het gehele jaar. Wij zijn daar best een beetje trots op en hopen natuurlijk dat we dit vast kunnen houden. Dat zal vooral ook aan u liggen, als vaste of incidentele bezoeker. Wij zijn altijd weer blij als u er bent!
Daarbij zullen we steeds proberen om u niet alleen een interessant programma te bieden, maar er ook voor te zorgen dat u elkaar in een prettige sfeer kunt ontmoeten en contact kunt onderhouden met andere belangstellenden.
Daarom nodigen wij u weer van harte uit om onze bijeenkomsten te bezoeken! Natuurlijk mag u ook iemand meebrengen die een keer een bijeenkomst wil bijwonen. Misschien is de varia-avond eind december 2018 daarvoor wel heel erg geschikt.
En tot slot: Als u zelf eens iets wilt presenteren of suggesties hebt, laat het gerust weten! Samen met u maken wij er iets moois van!

Excursie met HTM 58 en NZH A327

Op zaterdagmiddag 20 oktober organiseerde de afdeling Den Haag weer een excursie met materieel van de Tramweg Stichting. De 45 deelnemers verzamelden zich tegen 13.00 uur bij de remise Scheveningen, waar de excursietrams gereed stonden. Omdat de mogelijkheden elders wat beperkter zouden zijn, werd om te beginnen meteen een groepsfoto genomen.
De tramrit voerde vervolgens eerst via de Gevers Deijnootweg en de Duinstraat naar het eindpunt Scheveningen Strand, waar een fotostop werd gehouden. Daarna ging het via het verbindingsspoor bij de Doornstraat en het Statenkwartier naar de Laan van Meerdervoort. Onderweg trokken de beide motorwagens veel bekijks, ondanks dat er in Den Haag toch geregeld museumtrams op straat te zien zijn.
Bij de lus rond de Grote Kerk vond de tweede fotostop plaats. Hoewel deze keerlus al lang niet regulier wordt bereden, moest die nu gedeeld worden met lijn 1, die in verband met de reconstructie van de Scheveningseweg tot hier is ingekort. Maar dat gaf geen probleem; nog voordat de volgende diensttram arriveerde, waren wij al weer vertrokken richting Voorburg en was het mogelijk om de trams voldoende te fotograferen met kraampjes van een kunstmarkt of een passerende tram als decor. De route voerde vervolgens via Buitenhof, Spui, Rijswijkseweg en Haagweg en dan linksaf richting Geestbrug.
Bij station Voorburg wachtte de deelnemers een versnapering. Elly Herbschleb, de echtgenote van onze penningmeester, stond al klaar met een flinke voorraad frisdranken en koeken. Een geïmproviseerde tafel van kratten en planken diende als tijdelijk openluchtcafé. Ook kon er in alle rust worden gefotografeerd, want hier komt geen reguliere tramdienst meer.
Na vertrek uit Voorburg begon een lange rit naar Delft Tanthof. Daarbij werd op de hoek van de Geestbrugweg/Haagweg de zelden bereden verbindingsboog bereden. Voorbij de Hoornbrug bogen we af naar de route van lijn 15, om via Ypenburg en dan wederom een weinig bereden verbindingsboog, de route van lijn 19 te bereiken. De intercommunale trams waarmee we onderweg waren kwamen hier prima tot hun recht! Via de Brasserskade takten we vervolgens weer aan op de baan van lijn 1 en reden via de Rijneveldbrug Delft binnen. Ook daar trokken de trams de aandacht van toeristen en toevallige passanten. Het traject langs molen De Roos oogt nog steeds wat ‘leeg’ na het verdwijnen van het spoorwegviaduct, maar wordt inmiddels opnieuw ingericht. Na een blik op het nieuwe (en ook het oude) station Delft ging het dan helemaal door naar Tanthof. Het eindpunt aldaar is in de loop der jaren behoorlijk groen geworden en vormde ook weer een uitstekend punt om de blauwe en gele tram te fotograferen, uiteraard ook met een rode tram van lijn 1.
Intussen kon gebruik worden gemaakt van de sanitaire voorzieningen, alvorens de rit terug werd aangevangen.
Op weg naar Den Haag volgden we nu de klassieke buitenlijnroute van lijn 1 langs de Delftweg, waar bij de voormalige remise ’s-Gravenmade opnieuw een fotostop werd gehouden. Intussen was de zon helemaal doorgekomen en kon in prachtig nazomerlicht het rangeren gadegeslagen worden en stonden de trams even later fotogeniek opgesteld.
Verder voerde de excursie dan over de Rijswijkseweg en Oudemansstraat en via de tramtunnel bij station HS voorlangs het station, waar de eerste deelnemers de groep verlieten. Vervolgens reden we via Spui en Kalvermarkt naar de Rijnstraat, waar bij het Centraal Station nog meer mensen huiswaarts keerden en waar nog snel een foto gemaakt kon worden, onder andere naast een Avenio. De zon stond al laag toen het laatste deel van de rit werd afgelegd over het traject van lijn 9 en de Nieuwe Parklaan terug naar Scheveningen. Aldaar volgde een spontane toegift met een ritje tot het eindpunt Zwartepad, met een allerlaatste fotostop in het laatste zonlicht van de dag. Het was al over vijven toen de beide trams de remise aan de Harstenhoekweg opzochten en de laatste deelnemers afscheid namen.
Op deze plaats past een woord van grote dank aan Raymond Naber en de medewerkers van de werkgroep Scheveningen van de TS voor de perfecte uitvoering van de rit. Blijkens de positieve reacties van de deelnemers heeft iedereen enorm genoten!

Groepsfoto bij de remise Scheveningen. Foto: Raymond Naber.



Fotostop op het Kerkplein. Foto: Paul Muré



De excursietrams op de Delftweg bij de remise ’s-Gravenmade. Foto: Paul Muré



De excursietrams in het laatste zonlicht aan het eindpunt Zwartepad in Scheveningen. Foto: Paul Muré

Nieuws

Tentoonstellingen tijdens de NVBS-avonden

Om de aantrekkelijkheid van de NVBS-avonden extra te verhogen kunnen leden in overleg met het bestuur kleine tentoonstellingen uit eigen collecties inrichten. Hiervoor zijn twee á drie tafels beschikbaar. Op deze wijze komen vaak verrassende collecties aan bod, die een beeld geven van een bedrijf of onderwerp, dat anderen niet kennen.

Afdeling Den Haag: afsluiting van 2015 met varia-avond

De afdeling Den Haag heeft het jaar 2015 op 28 december afgesloten met de traditionele varia-avond. Al voor de 16e keer werd de laatste avond van het jaar gevuld met korte presentaties van diverse leden en waren er (gratis) oliebollen en appelflappen.
De avond begon met een presentatie van Hans van Lith getiteld “Er was eens een stoomrit…” met een verhaal over een bedrijfsuitstapje per stoomtrein door Zuid-Holland, waar van alles fout ging, maar dat uiteindelijk een groot succes bleek. Op vermakelijke wijze vertelde Hans – die de stoomrit beroepshalve organiseerde – wat er allemaal fout liep en hoe het op het laatst toch nog goed kwam.
De tweede presentatie van Marc Schram voerde naar Madagascar, een onbekend land op railgebied, waar echter toch interessante dingen te zien zijn. Marc toonde een fraaie Michelin-motorwagen op luchtbanden en beelden van het van smalspoor zoals dat heden ten dage nog bestaat. De Franse invloed was overduidelijk. De presentatie werd aangevuld met beelden van het land zelf, de bevolking en het primitieve wegverkeer.
Hans Casteleijn nam de bezoekers vervolgens mee naar Lissabon in de jaren tachtig van de vorige eeuw, toen het tramnet nog grotendeels intact was en bereden werd door prachtige oude trams.
Na de pauze – met oliebollen, koffie, thee of een glaasje wijn – had Chris Westerduin een mooie presentatie over de Rheinregulierungsbahn, een smalspoorlijn op de grens tussen Oostenrijk en Zwitserland, aangelegd voor materiaaltransport bij waterwerken langs de rivier de Rijn. Tegenwoordig zijn delen van het net toeristisch in gebruik.
Daarna trakteerde Karel Hoorn de bezoekers op een fotografische indruk van de tram in New Orleans in het zuiden van de VS. Na de recente overstromingen is het tramnet weer hersteld en wordt bereden met prachtige klassieke vierassers, deels nieuw gebouwd.
Ten slotte sloot Bert van der Kruk de geslaagde avond af met een presentatie van de NVBS-reis in 1978 naar Egypte. Dat was een van de eerste verre reizen buiten Europa van de vereniging. Hoewel de avond door onderwerpen uit veelal verre landen een wat exotisch karakter had, trok deze toch 63
bezoekers, en was daarmee de best bezochte avond van heel 2015!

Huldiging Hans van Lith

Tijdens de eindejaarsbijeenkomst bij de afdeling Den Haag van 29 december werd Hans van Lith gehuldigd voor het feit dat hij meer dan 60 jaar lid is van de NVBS. Zijn eigen presentatie op die avond was een mooie gelegenheid om hem in het zonnetje te zetten. Het thema van zijn verhaal (er gaat wel eens iets fout, maar het komt ook weer goed) was een mooie inleiding, want aanvankelijk leek het erop dat Hans pas in 2017 gehuldigd zou kunnen worden. Pas toen naderhand was gebleken dat hij al in 1952 juniorlid van de NVBS was geworden, en vervolgens in 1957 gewoon lid, stond vast dat Hans voor de uitreiking van het jubileumspeld in aanmerking kwam. Inmiddels is hij al dus al bijna 64 jaar lid, maar is het met de huldiging toch nog goed gekomen!

En Hans is niet zomaar iemand die 60 jaar lid is. Hij is een frequent en gewaardeerd bezoeker van de afdeling Den Haag met een brede en diepgaande interesse in vele aspecten van het railvervoer. Hij heeft in zijn leven veel verzameld en onderzoek gedaan naar de geschiedenis van spoor- en trambedrijven. Daaruit zijn diverse publicaties voortgevloeid, zoals het boekje over de geschiedenis van de Stoomtram Tiel – Buren – Culemborg, een relatief onbekend stoomtrambedrijf dat slechts van 1906 tot 1918 heeft bestaan. Maar ook het grote standaardwerk “Rook waait over het Westland”, dat enkele jaren geleden verscheen en de geschiedenis van de Westlandsche Stoomtram beschrijft. Daarin komen niet alleen feiten, maar ook de menselijke kant van het bedrijf aan bod. En wie het register van Op de Rails raadpleegt komt daarin ook diverse artikelen van de hand van Hans van Lith tegen, over onderwerpen uit binnen- en buitenland.
Ook beroepshalve heeft Hans een aantal jaren bij ‘Het Spoor’ gewerkt, wat hem soms de kans bood om kennis op te doen die anders verborgen was gebleven.
Last but not least is Hans ook een aantal jaren actief geweest als voorzitter van de NVBS afdeling Den Haag, waar hij de aankondiging van de presentaties steevast afsloot met de gevleugelde woorden: “Er zij duisternis!”, waarna het licht uit kon en de presentator zijn verhaal kon beginnen.
Het bestuur van de afdeling Den Haag wenst hem nog vele jaren in goede gezondheid plezier aan het NVBS-lidmaatschap toe.
Paul Muré

Jubilaris Hans van Lith



Jubilaris Hans van Lith

Weer twee 60-jarigen

29 februari 2016. Weer twee 60-jarigen bij de afdeling Den Haag.
Op maandag 29 februari zijn wederom twee leden uit de afdeling Den Haag gehuldigd voor het feit dat ze meer dan 60 jaar lid zijn van de NVBS. Het betrof de heren R.J. Legger uit Leidschendam en A.M. Reijntjes uit Delft. Beide heren waren speciaal uitgenodigd om op deze bijeenkomst het speldje uitgereikt te krijgen dat bij dit jubileum hoort. Daarbij ontvingen zij de bijbehorende brief met gelukwensen van de voorzitter van de NVBS, Maikel Rörik, en kregen ze een cadeaubon van de NVBS Winkel in Amersfoort en een boeket bloemen.
Ondergetekende sprak als voorzitter van de afdeling Den Haag beide heren toe en schetste daarbij aan de hand van stukjes uit Op de Rails de sfeer zoals die in de vereniging heerste in het midden van de jaren vijftig, toen de beide jubilarissen lid werden van de vereniging. Blijkens de verslagen uit die tijd waren de afdelingsbijeenkomsten ook toen vaak gezellig en werden er interessante lezingen gehouden. Op spoor- en tramgebied is er de afgelopen 60 jaar natuurlijk veel veranderd, maar blijft er altijd genoeg te beleven.
Na de huldiging genoten de meer dan 50 bezoekers van de bijeenkomst van een mooi filmprogramma van Raymond Naber over dieseltreinen in Nederland, met als extra een film over de stoomtramritten tussen Den Haag en Delft in 1989. Ten slotte was er nog een bijzonder feit te vieren: het was de allereerste keer in de historie van de afdeling Den Haag dat er een bijeenkomst was op een schrikkeldag! De eerstvolgende staat alvast gepland op 29 februari 2044…
Paul Muré

De jubilarissen R.J. Legger en A.M. Reijntjes

Excursie

De NVBS-afdeling Den Haag heeft voor het eerst in lange tijd weer een excursie georganiseerd. In samenwerking met de Tramweg Stichting, depot Scheveningen, is op zaterdagmiddag 10 oktober 2015 een tramrit gehouden met het prachtig gerestaureerde Haagse buitenlijntramstel 58 + 779. De bedoeling was om de bezoekers van de reguliere bijeenkomsten op maandagavond eens een andere activiteit te bieden. Daar bleek zeker belangstelling voor te zijn, want al snel kon de rit definitief doorgaan. Toen er bij het sluiten van de aanmelding nog plaatsen over waren zijn ook leden uit de omliggende afdelingen in de gelegenheid gesteld om mee te gaan. De (elektronische) tam-tam deed zijn werk, zodat uiteindelijk zelfs enkele liefhebbers uit het midden en oosten van het land van de partij waren. Daaruit blijkt dat de Haagse tram tot ver buiten de regio populair is!
Na de ontvangst om 13.00 uur in de remise Scheveningen met koffie/thee en koek en een kort welkomstwoord namen de ruim 50 deelnemers plaats in het gereedstaande tramstel. Intussen had iedereen al gelegenheid gehad om de museumtrams van de Tramweg Stichting te bezichtigen.
De tramrit voerde eerst via de Gevers Deijnootweg en de in de normale dienst niet bereden sporen door de Duinstraat naar de route van lijn 11. Op de oudste sneltramlijn van Nederland kwam het buitenlijnstel goed tot zijn recht. Vanaf het Hobbemaplein werd via de route van lijn 12 naar de werkplaats aan de Lijsterbesstraat gereden. Daar maakte het gezelschap kennis met de werkzaamheden aan de andere museumtrams van de Tramweg Stichting. Te zien waren onder andere de inmiddels rijvaardige motorwagen NZH A106, de in restauratie zijnde Amsterdamse bijwagen 946, de Haagse 294, de NZH B303 en het houten geraamte van wat ooit open bijwagen HTM 402 moet worden. Ja, er is nog veel werk te doen…
Nadat iedereen alles rustig had bekeken werd de tramrit voortgezet. Eerst weer terug vanaf de Laan van Meerdervoort en lijn 12 naar het Hobbemaplein en vervolgens naar de tramtunnel bij station HS, waar afgebogen werd om via lijn 16 helemaal naar het eindpunt Wateringseveld te rijden. Zelfs Hagenaars waren verrast door de uitgestrektheid van de woonwijken en de lengte van de tramlijnen aan die kant van de stad! Aan het eindpunt was gelegenheid om foto’s te maken van het excursietramstel en van de lijnen 16 en 17. Intussen kon er van wagen worden gewisseld, zodat iedereen zowel een stuk in de motorwagen als in de bijwagen kon rijden.
Via de route van lijn 17 werd de excursie vervolgd naar de Plaspoelpolder en door Rijswijk, opnieuw naar de tramtunnel HS. Vanwege de werkzaamheden op het Zieken mochten extra trams tijdelijk niet langs het Hollandse Spoor en de nu erg drukke omleidingsroute over de Weteringkade rijden. Dus ging het opnieuw linksaf naar het Hobbemaplein en over de route van lijn 6 door de levendige Hobbemastraat en het Om en Bij naar het centrum van Den Haag. Intussen kregen de deelnemers – mede door het prachtige weer - een goed beeld van het tramnet en de heel verschillende wijken van de stad.
Op de keerlus rond de Grote Kerk werd een groepsfoto gemaakt en was er tijd om het tramstel van alle kanten te fotograferen. Ten slotte ging het via het Buitenhof en de Parkstraat naar de Scheveningseweg. Nog één keer kon genoten worden van de uitstekende rijeigenschappen van het buitenlijnstel en ook van het vele groen in Den Haag. Tegen half zes kwamen we ten slotte terug in de remise Scheveningen. De vele positieve reacties na afloop zijn voor het bestuur van de afdeling Den Haag een teken dat kan worden teruggezien op een zeer geslaagde middag. Voor het welslagen van deze dag past een woord van dank aan en bewondering voor de medewerkers van de Tramweg Stichting, die in Scheveningen en in de Lijsterbesstraat prachtig werk verrichten!
Paul Muré.

Afdeling Den Haag: afsluiting van 2015 met varia-avond

De afdeling Den Haag heeft het jaar 2015 op 28 december afgesloten met de traditionele varia-avond. Al voor de 16e keer werd de laatste avond van het jaar gevuld met korte presentaties van diverse leden en waren er (gratis) oliebollen en appelflappen.
De avond begon met een presentatie van Hans van Lith getiteld “Er was eens een stoomrit…” met een verhaal over een bedrijfsuitstapje per stoomtrein door Zuid-Holland, waar van alles fout ging, maar dat uiteindelijk een groot succes bleek. Op vermakelijke wijze vertelde Hans – die de stoomrit beroepshalve organiseerde – wat er allemaal fout liep en hoe het op het laatst toch nog goed kwam.
De tweede presentatie van Marc Schram voerde naar Madagascar, een onbekend land op railgebied, waar echter toch interessante dingen te zien zijn. Marc toonde een fraaie Michelin-motorwagen op luchtbanden en beelden van het van smalspoor zoals dat heden ten dage nog bestaat. De Franse invloed was overduidelijk. De presentatie werd aangevuld met beelden van het land zelf, de bevolking en het primitieve wegverkeer.
Hans Casteleijn nam de bezoekers vervolgens mee naar Lissabon in de jaren tachtig van de vorige eeuw, toen het tramnet nog grotendeels intact was en bereden werd door prachtige oude trams.
Na de pauze – met oliebollen, koffie, thee of een glaasje wijn – had Chris Westerduin een mooie presentatie over de Rheinregulierungsbahn, een smalspoorlijn op de grens tussen Oostenrijk en Zwitserland, aangelegd voor materiaaltransport bij waterwerken langs de rivier de Rijn. Tegenwoordig zijn delen van het net toeristisch in gebruik.
Daarna trakteerde Karel Hoorn de bezoekers op een fotografische indruk van de tram in New Orleans in het zuiden van de VS. Na de recente overstromingen is het tramnet weer hersteld en wordt bereden met prachtige klassieke vierassers, deels nieuw gebouwd.
Ten slotte sloot Bert van der Kruk de geslaagde avond af met een presentatie van de NVBS-reis in 1978 naar Egypte. Dat was een van de eerste verre reizen buiten Europa van de vereniging. Hoewel de avond door onderwerpen uit veelal verre landen een wat exotisch karakter had, trok deze toch 63 bezoekers, en was daarmee de best bezochte avond van heel 2015!



Hans van Lith bij de huldiging

zaterdag 10 oktober 2015

Excursie 10 oktober 2015

De NVBS-afdeling Den Haag heeft voor het eerst in lange tijd weer een excursie georganiseerd. In samenwerking met de Tramweg Stichting, depot Scheveningen, is op zaterdagmiddag 10 oktober 2015 een tramrit gehouden met het prachtig gerestaureerde Haagse buitenlijntramstel 58 + 779. De bedoeling was om de bezoekers van de reguliere bijeenkomsten op maandagavond eens een andere activiteit te bieden. Daar bleek zeker belangstelling voor te zijn, want al snel kon de rit definitief doorgaan. Toen er bij het sluiten van de aanmelding nog plaatsen over waren zijn ook leden uit de omliggende afdelingen in de gelegenheid gesteld om mee te gaan. De (elektronische) tam-tam deed zijn werk, zodat uiteindelijk zelfs enkele liefhebbers uit het midden en oosten van het land van de partij waren. Daaruit blijkt dat de Haagse tram tot ver buiten de regio populair is!

Na de ontvangst om 13.00 uur in de remise Scheveningen met koffie/thee en koek en een kort welkomstwoord namen de ruim 50 deelnemers plaats in het gereedstaande tramstel. Intussen had iedereen al gelegenheid gehad om de museumtrams van de Tramweg Stichting te bezichtigen.
De tramrit voerde eerst via de Gevers Deijnootweg en de in de normale dienst niet bereden sporen door de Duinstraat naar de route van lijn 11. Op de oudste sneltramlijn van Nederland kwam het buitenlijnstel goed tot zijn recht. Vanaf het Hobbemaplein werd via de route van lijn 12 naar de werkplaats aan de Lijsterbesstraat gereden. Daar maakte het gezelschap kennis met de werkzaamheden aan de andere museumtrams van de Tramweg Stichting. Te zien waren onder andere de inmiddels rijvaardige motorwagen NZH A106, de in restauratie zijnde Amsterdamse bijwagen 946, de Haagse 294, de NZH B303 en het houten geraamte van wat ooit open bijwagen HTM 402 moet worden. Ja, er is nog veel werk te doen�

Nadat iedereen alles rustig had bekeken werd de tramrit voortgezet. Eerst weer terug vanaf de Laan van Meerdervoort en lijn 12 naar het Hobbemaplein en vervolgens naar de tramtunnel bij station HS, waar afgebogen werd om via lijn 16 helemaal naar het eindpunt Wateringseveld te rijden. Zelfs Hagenaars waren verrast door de uitgestrektheid van de woonwijken en de lengte van de tramlijnen aan die kant van de stad! Aan het eindpunt was gelegenheid om foto�s te maken van het excursietramstel en van de lijnen 16 en 17. Intussen kon er van wagen worden gewisseld, zodat iedereen zowel een stuk in de motorwagen als in de bijwagen kon rijden.
Via de route van lijn 17 werd de excursie vervolgd naar de Plaspoelpolder en door Rijswijk, opnieuw naar de tramtunnel HS. Vanwege de werkzaamheden op het Zieken mochten extra trams tijdelijk niet langs het Hollandse Spoor en de nu erg drukke omleidingsroute over de Weteringkade rijden. Dus ging het opnieuw linksaf naar het Hobbemaplein en over de route van lijn 6 door de levendige Hobbemastraat en het Om en Bij naar het centrum van Den Haag. Intussen kregen de deelnemers � mede door het prachtige weer - een goed beeld van het tramnet en de heel verschillende wijken van de stad.

Op de keerlus rond de Grote Kerk werd een groepsfoto gemaakt en was er tijd om het tramstel van alle kanten te fotograferen. Ten slotte ging het via het Buitenhof en de Parkstraat naar de Scheveningseweg. Nog één keer kon worden genoten van de uitstekende rijeigenschappen van het buitenlijnstel en ook van het vele groen in Den Haag. Tegen half zes kwamen we terug in de remise Scheveningen. De vele positieve reacties na afloop zijn voor het bestuur van de afdeling Den Haag een teken dat kan worden teruggezien op een zeer geslaagde middag. Voor het welslagen van deze dag past een woord van dank aan, en bewondering voor de medewerkers van de Tramweg Stichting, die in Scheveningen en in de Lijsterbesstraat zoveel mooi werk verrichten. Het was een genoegen om met deze gezellige rit van het resultaat van dit werk te kunnen genieten!

Paul Muré

Verslag excursie fietsen langs de voormalige Gele en Blauwe Tram

door Paul Muré

Op 23 juli 2016 organiseerde de afdeling Den Haag voor de vaste bezoekers van de afdelingsavonden een excursie per fiets langs de routes van de voormalige Gele en Blauwe Tram tussen Den Haag en Leiden. Totaal 14 deelnemers � inclusief het bestuur � verzamelden zich tegen 12.00 uur op het Koningin Julianaplein voor het Centraal Station in Den Haag. De bekende �zebraklok�, die als herkenningspunt zou dienen, bleek juist enkele dagen daarvoor te zijn verwijderd in verband met de herinrichting van het plein, maar desondanks wist iedereen elkaar te vinden! Het was ideaal fietsweer, zodat niet naar de reservedatum van 6 augustus behoefde te worden uitgeweken. Als eerste werd naar het punt gefietst waar vroeger �het Wachtje� heeft gestaan en waar de Gele Tram naar Leiden de Blauwe kruiste. Via de route van de in 1961 opgeheven tram naar Wassenaar ging het verder langs de Benoordenhoutseweg naar het viaduct waar vroeger de Hofpleinlijn naar Scheveningen de Gele Tram kruiste. Langs de Zijdeweg werd in het gras op de voormalige trambaan een lunchpauze gehouden, waarna de rit vervolgd werd door Wassenaar. Onderweg werd diverse keren gestopt om te vertellen hoe de baan precies gelopen heeft, waarbij een van de deelnemers (bedankt Edward!) zelfs mooie geplastificeerde foto�s kon tonen van hoe het destijds geweest is. Een groot deel van het voormalige traject kun je je nog wel voorstellen aan de hand van de huidige indeling van de straten, vooral langs de prachtige route door Wassenaar.
Verderop in Wassenaar werd na de halte Kerkdam het tusseneindpunt De Lus bereden, waar het gelijknamige straatnaambordje nog verwijst naar de vroegere situatie, die ook door het verloop van de straten nog wel voor te stellen is.

Straatnaambordje De Lus in Wassenaar

Terugblik op 2016

De NVBS-afdeling Den Haag kan terugzien op een goed jaar 2016. Allereerst werden natuurlijk de reguliere bijeenkomsten gehouden, 11 in het eerste halfjaar en 9 in het tweede. De avonden trokken weer veel belangstelling. Het aantal bezoekers steeg tot een record van totaal 1042 (!), dat is gemiddeld 52 per avond over het hele jaar!
Op 23 juli 2016 organiseerde de afdeling Den Haag een excursie voor bezoekers van de avonden. Deze keer werd gekozen voor iets speciaals: een fietstocht langs de routes van de in 1961 opgeheven trajecten van de bekende Gele en Blauwe Tram. Heen ging het vanuit Den Haag via Wassenaar naar Leiden, waarbij de prachtige tramroute door Wassenaar hier en daar nog goed te herkennen is. De rit terug voerde vanuit de binnenstad van Leiden, waar eigenlijk alleen nog enkele muurrozetten de laatste tastbare herinnering aan de tram vormen, via Voorschoten en Leidschendam naar de remise in Voorburg. Aldaar kregen de deelnemers een aandenken in de vorm van een flesje ‘Blauwe Tram bier’ uitgereikt bij het monument dat herinnert aan de NZH. Eerder was bij de Haagse Schouw en de Gouden Leeuw al een stop ingelast om iets te drinken. De 14 deelnemers konden genieten van een mooie fietstocht, waarbij veel herinneringen aan het tramverleden werden opgehaald. En voor wie het zelf niet meer had meegemaakt, was het een leerzame dag.



De deelnemers bij het voormalige tusseneindpunt De Lus in Wassenaar. Foto: Paul Muré.



Groepsfoto bij het monument op het voormalige remiseterrein in Voorburg. Foto: Paul Muré.

Het jaar 2016 was voor de NVBS een lustrumjaar, waaraan ook in Den Haag aandacht is besteed. Het 85-jarig bestaan van de vereniging is in Den Haag gevierd met een bijzondere avond op 31 oktober. Met een knipoog naar een soortgelijke avond in 1981 waren ook nu weer alle oud-bestuursleden uitgenodigd. Zo’n 15 oud-bestuursleden gaven gehoor aan de uitnodiging en 10 van hen hebben een korte presentatie verzorgd over een door henzelf gekozen onderwerp. Naast een variatie aan onderwerpen op het gebied van het railvervoer, kwamen ook herinneringen boven aan de ervaringen als bestuurslid, destijds bij de afdeling Den Haag. Ook bij de reguliere bezoekers viel deze bijeenkomst erg in de smaak.
En net als in 1981 werd er nu ook weer een groepsfoto gemaakt!

Alle toenmalige (oud)bestuursleden van de afdeling Den Haag op 2 maart 1981.
Foto: Paul Muré



Alle op 31 oktober 2016 aanwezige (oud)bestuursleden van de afdeling Den Haag. Foto: Paul Muré

Het jaar 2016 werd op 28 december afgesloten met de traditionele varia-avond, een bijeenkomst waarbij het programma wordt ingevuld door een zestal leden van de afdeling, die ieder een eigen presentatie verzorgen. Dit is inmiddels al 16 jaar een traditie en altijd een gezellige bijeenkomst om het jaar af te sluiten. Ook nu weer konden we naast de vaste bezoekers ook leden van elders en een aantal echtgenotes, familieleden of vrienden van onze bezoekers begroeten. Er waren weer gratis oliebollen en appelflappen. De presentaties waren afwisselend en interessant en de sfeer was uitstekend.

Oudjaar met oliebollen bij de afdeling Den Haag!
Foto: Erik Herbschleb.

Bijzonderheid was dat in de loop van het tweede halfjaar al duidelijk werd dat het totale aantal van meer dan 1000 bezoekers over het hele jaar tijdens de varia-avond zou worden gehaald. Jan Tromp – toevallig die avond ook een van de presentatoren - was de gelukkige door precies als 1000e binnen te komen. Hij kreeg namens de afdeling een cadeaubon van de NVBS-Winkel in Amersfoort en een bloemetje uitgereikt.

Paul Muré verwelkomt Jan Tromp als 1000e bezoeker van 2016 bij de afdeling Den Haag. Foto: Erik Herbschleb.

Tot grote verrassing van het hele bestuur trok deze bijeenkomst ook nog eens een recordaantal van 67 bezoekers! Daarmee kan voor de afdeling Den Haag het jaar 2016 in de annalen worden bijgeschreven als het drukstbezochte ooit.

Verslag excursie fietsen langs de voormalige Gele en Blauwe Tram

door Paul Muré

Op 23 juli 2016 organiseerde de afdeling Den Haag voor de vaste bezoekers van de afdelingsavonden een excursie per fiets langs de routes van de voormalige Gele en Blauwe Tram tussen Den Haag en Leiden. Totaal 14 deelnemers - inclusief het bestuur - verzamelden zich tegen 12.00 uur op het Koningin Julianaplein voor het Centraal Station in Den Haag. De bekende "zebraklok", die als herkenningspunt zou dienen, bleek juist enkele dagen daarvoor te zijn verwijderd in verband met de herinrichting van het plein, maar desondanks wist iedereen elkaar te vinden! Het was ideaal fietsweer, zodat niet naar de reservedatum van 6 augustus behoefde te worden uitgeweken. Als eerste werd naar het punt gefietst waar vroeger "het Wachtje" heeft gestaan en waar de Gele Tram naar Leiden de Blauwe kruiste. Via de route van de in 1961 opgeheven tram naar Wassenaar ging het verder langs de Benoordenhoutseweg naar het viaduct waar vroeger de Hofpleinlijn naar Scheveningen de Gele Tram kruiste. Langs de Zijdeweg werd in het gras op de voormalige trambaan een lunchpauze gehouden, waarna de rit vervolgd werd door Wassenaar. Onderweg werd diverse keren gestopt om te vertellen hoe de baan precies gelopen heeft, waarbij een van de deelnemers (bedankt Edward!) zelfs mooie geplastificeerde foto′s kon tonen van hoe het destijds geweest is. Een groot deel van het voormalige traject kun je je nog wel voorstellen aan de hand van de huidige indeling van de straten, vooral langs de prachtige route door Wassenaar.
Verderop in Wassenaar werd na de halte Kerkdam het tusseneindpunt De Lus bereden, waar het gelijknamige straatnaambordje nog verwijst naar de vroegere situatie, die ook door het verloop van de straten nog wel voor te stellen is.

De deelnemers bij De Lus in Wassenaar



Straatnaambordje De Lus in Wassenaar herinnert aan de Gele Tram.

Het remiseterrein Maaldrift daarentegen is geheel bebouwd met nieuwe huizen; alleen de oude dienstwoningen van de HTM staan er nog, terwijl oud-HTM-directeur Weijerman er met een straatnaam geëerd wordt.
Het fietspad volgt nu verder het voormalige tramtracé tot kort voor de Haagsche Schouw, waar de deelnemers bij het gelijknamige restaurant een drankje kregen aangeboden. Het laatste stuk van de HTM-lijn tot de bekende halte Posthof voert door een gebied dat volledig onherkenbaar is. Alleen een nieuw fietspad loopt deels over het oude tracé en heet nu weer Trambaan!
Op de Rijnsburgerweg werd de route van de Blauwe Tram bereikt en langs de remise en het station ging het naar de Leidse binnenstad, waar alleen een aantal muurrozetten (waar vroeger de bovenleiding aan hing) nog een tastbare herinnering aan de tram vormt. Bij de Blauwpoortsbrug takte de HTM af van de NZH, om via de Haarlemmerstraat naar het Leidse eindpunt te rijden. Wij volgden nu verder de Blauwe Tram naar Den Haag, via de Breestraat en de Lammenschansweg. Heel vaag was onder het NS-viaduct bij de Lammenschans nog te zien dat er ooit bovenleiding moet hebben gehangen.
Op weg naar Voorschoten en verder herinnert eigenlijk niets meer aan de tram, behalve dat het tracé voor de kenners nog wel voor te stellen is.
Na een tweede drankje in het bekende restaurant De Gouden Leeuw (ooit een tramhalte!) ging het ten slotte via Leidschendam (ook daar via de Oude Trambaan!) naar Voorburg, waar de fietsexcursie op het voormalige remiseterrein eindigde.

Straatnaambordje Oude Trambaan in Leidschendam

Bij het monument dat herinnert aan de remise van de Blauwe Tram werd een groepsfoto gemaakt en kregen alle deelnemers een flesje origineel Blauwe Tram-bier uitgereikt. Enkele deelnemers uit Den Haag hadden uiteraard de kans om op weg naar huis verder via de Koningin Wilhelminalaan over de route van de NZH te fietsen. En daarmee kwam rond half zes een einde aan een wat andersoortige, maar heel gezellige excursie.

De deelnemers aan het eind van de rit bij de voormalige remise in Voorburg.

Tekst en foto’s: Paul Muré

QR-Code

Scan deze QR-code om onze agenda te bereiken op je smartphone:

(www.nvbs.com/denhaag)

Overige pagina’s

Toon alle programma’s van de afdeling Den Haag